Nhận được sự hậu thuẫn lớn về tài chính từ CTCP Ô tô Trường Hải (Thaco) của tỷ phú Trần Bá Dương từ năm 2018. Tuy nhiên, sau hơn 3 năm, kết quả kinh doanh của HNG vẫn chưa khởi sắc như mong đợi.
Thaco đã rót hơn 40.000 tỷ đồng vào HNG
Công ty cổ phần quốc tế Nông nghiệp Hoàng Anh Gia Lai (HNG) được thành lập từ năm 2010 và chỉ tập trung trồng các loại cây công nghiệp là cây cao su, cây cọ dầu với tổng diện tích 84.000 ha, trong đó 8.900 ha tại Việt Nam, 27.376 ha tại Lào và 47.724 ha tại Campuchia.
Năm 2018, dù được nhà nước tái cơ cấu các khoản nợ và lãi nhưng HNG đã bị mất thanh khoản nghiêm trọng, không còn khả năng trả nợ gốc và lãi vay đến hạn.
Để có nguồn vốn duy trì chăm sóc vườn cây, đầu tư trồng mới và thanh toán các khoản vay đến hạn, HNG đã mời gọi Thaco tham gia đầu tư với định hướng Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) và Thaco tập trung cho HNG phát triển trồng cây ăn trái mà tập trung là cây chuối. Do đó, CTCP Ô tô Trường Hải của ông Trần Bá Dương rót vốn mạnh vào CTCP Nông nghiệp Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai tại thời điểm này.
Nhờ sự tham gia và đổ tiền của Thaco, tới 31/12/2018, nợ của HNG giảm 2.274 tỷ xuống còn 19.855 tỷ đồng, trên vốn điều lệ tăng lên 1.197 tỷ thành 8.868 tỷ đồng, lỗ 660 tỷ đồng.
Tuy nhiên đến giữa năm 2020, HNG lại bị thiếu hụt dòng tiền để thanh toán các khoản nợ đến hạn, thiếu tiền mua vật tư chăm sóc và đầu tư cho các hạ tầng kỹ thuật quan trọng là nước và điện. Tại Campuchia nhiều vườn cây bị xuống cấp nghiêm trọng.
Ban lãnh đạo HNG và HAGL đã nhiều lần họp với Thaco để tìm giải pháp giải quyết các khó khăn với phương án Thagrico (Công ty cổ phần Nông nghiệp Trường Hải thuộc Thaco) mua 4 công ty từ HNG sở hữu các phần đất tại Koun mun Campuchia và tại Đắk Lắk, Gia Lai với diện tích 20.744 ha đất với giá 9.095 tỉ đồng, điều kiện thanh toán là Thagrico sẽ thanh toán cho HNG để trả nợ ngân hàng đến hạn và chi cho hoạt động đầu tư theo kế hoạch của HNG.
Hai bên cũng đã thống nhất HNG sẽ phát hành 741,5 triệu cổ phiếu hoán đổi nợ cho Thagrico. Trong đó, HNG sẽ phát hành 550 triệu cổ phiếu để hoán đổi nợ 5.500 của Thagrico và chào bán riêng lẻ 191,5 triệu cổ phiếu cho Thagrico để huy động vốn sử dụng cho việc thanh toán các khoản phải trả ngắn và dài hạn.
Theo như lời chia sẻ của ông Trần Bá Dương tại buổi ĐHĐCĐ bất thường của HNG ngày 08/01/2021, số vốn mà Thaco đã đầu tư vào HNG đã đạt 40,000 tỷ đồng.
Tiếp theo đó, tại ĐHĐCĐ thường niên 2021 diễn ra ngày 31/05/2021 của Thaco, Ban lãnh đạo cho biết riêng năm 2020, Tập đoàn đã đầu tư vào HNG 2,464 tỷ đồng. Thaco dự kiến sẽ tiếp tục đầu tư vào HNG thêm 3,691 tỷ đồng trong 2021.
Tuy nhiên đến hiện tại, tình hình của HNG vẫn chưa có nhiều cải thiện. Theo BCTC hợp nhất soát xét bán niên 2021, HNG lỗ ròng 122.29 tỷ đồng và lỗ sau thuế chưa phân phối tại ngày 30/06/2021 là 2,428.4 tỷ đồng. Năm 2021, HNG dự kiến đạt doanh thu 1.465 tỷ đồng, lỗ 84 tỷ đồng và tiếp tục đầu tư 1.024 tỷ đồng.
Về nợ, HNG đang ghi nhận dư nợ 14.658 tỷ đồng, trong đó nợ ngắn hạn đã vượt tài sản ngắn hạn với gần 10.276 tỷ đồng. Hiện, dư nợ vay (ngắn + dài hạn) của HNG vào mức 12.020,5 tỷ đồng. Vốn chủ ở mức 8.169,5 tỷ, HNG đang lỗ luỹ kế hơn 2.428 tỷ đồng. Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 789 tỷ đồng, cho thấy tình hình tài chính của Công ty vẫn còn khó khăn.
Được biết, tính đến ngày 30/7/2021, nhóm cổ đông Thaco vẫn đang nắm cổ phần kiểm soát tại HNG với tổng sở hữu là 39%. Ngược lại, nhóm cổ đông HAGL đã dần hạ tỷ trọng nắm giữ tại HNG, hiện đang ở mức 16% vốn điều lệ.
Giá cổ phiếu trồi sụt
Kể từ khi niêm yết, mức giá cao nhất HNG từng đạt được là 33,500 đồng/cp (20/07/2015). Trong 9 tháng đầu năm 2021, cổ phiếu HNG của HAGL Agrico gây chú ý khi giảm 50%.
Diễn biến cổ phiếu HNG từ đầu năm 2021. Nguồn VnTradingview
Sau nửa đầu năm biến động , giá cổ phiếu HNG trồi sụt quanh mức hơn 10.000 đồng/cp đến 13.000 đồng/cp. Tuy nhiên, từ cuối tháng 7 đến nay, HNG liên tục lao dốc và về mức đáy của 4 năm. Chốt phiên 30/9, giá cổ phiếu HNG chỉ còn 7.220 đồng/cp.
Nguyên nhân khiến cổ phiếu này lao dốc thời gian qua đến từ việc Thaco thông báo sẽ dừng mua 741,5 triệu cổ phiếu HNG hoán đổi nợ cho Thagrico. Nguyên nhân do dịch bệnh Covid-19 phức tạp đang gây rất nhiều khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của Thagrico, khó khăn trong việc lấy giấy tờ đất từ BIDV và đặc biệt do việc liên tục bán ra cổ phần từ phía HAGL ( HoSE: HAG ) làm giá HNG trên thị trường giảm sút nặng.
Diễn biến mới nhất, phía ngân hàng BIDV đã đồng ý hoàn trả ba giấy tờ đất cho HAGL Agrico để bàn giao cho Thagrico theo đúng cam kết khi HNG bán các công ty con cho Thagrico.
Trung Anh (t/h)