UBTVQH đã chỉ đạo tiếp thu, giữ như quy định của Luật hiện hành, Quốc hội quyết định Danh mục hàng hóa, dịch vụ bình ổn giá. Trường hợp cần điều chỉnh, Chính phủ trình UBTVQH xem xét, quyết định. UBTVQH cho rằng, trong điều kiện hiện nay nên duy trì Quỹ bình ổn giá xăng, dầu vì là một trong những công cụ điều tiết giá xăng dầu trong nước, là biện pháp kinh tế, không phải là can thiệp hành chính.
Duy trì Quỹ bình ổn giá xăng, dầu nhưng cần đổi mới quản lý, điều hành
Chiều 23/5, tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV, Quốc hội thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của Dự thảo Luật Giá (sửa đổi).
Trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Giá (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Tài Chính - Ngân sách của Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, dự thảo Luật đã loại bỏ các quy định gây vướng mắc, tạo sự minh bạch trong quản lý nhà nước về giá, bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Đến nay, dự thảo Luật cơ bản thể hiện ý kiến đa số các đại biểu Quốc hội, bảo đảm tính khả thi, minh bạch trong quản lý nhà nước về giá, tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Lê Quang Mạnh trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Giá (sửa đổi). (Ảnh Quochoi.vn)
Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã chỉ đạo các cơ quan có trách nhiệm rà soát kỹ; nghiên cứu các luật và các dự thảo Luật liên quan, chỉnh lý Điều 3 nhằm bảo đảm bao quát về phạm vi điều chỉnh, tuyệt đối không tạo khoảng trống pháp lý; bảo đảm tính thống nhất với pháp luật liên quan; tuân thủ nguyên tắc áp dụng luật theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Đối với một số lĩnh vực đặc thù như đất đai, sở hữu trí tuệ, điện, học phí, dịch vụ giáo dục, dịch vụ khám chữa bệnh, nhà ở, dự thảo Luật đã quy định rõ những vấn đề được thực hiện theo pháp luật chuyên ngành. Nội dung này được thể hiện tại khoản 4 Điều 3 của dự thảo Luật và Danh mục hàng hóa, dịch vụ do nhà nước định giá..
Đối với Quỹ bình ổn giá xăng, dầu: Nhiều ý kiến tán thành duy trì Quỹ bình ổn giá xăng, dầu. Một số ý kiến đề nghị không tiếp tục duy trì Quỹ bình ổn giá xăng, dầu.
UBTVQH cho rằng, trong điều kiện hiện nay nên duy trì Quỹ bình ổn giá xăng, dầu vì Quỹ bình ổn giá xăng, dầu là một trong những công cụ điều tiết giá xăng dầu trong nước, là biện pháp kinh tế, không phải là can thiệp hành chính.
Cũng theo UBTVQH, trong bối cảnh hiện nay việc bỏ Quỹ là chưa phù hợp vì thị trường xăng dầu của Việt Nam vẫn chưa hoàn toàn vận hành theo quy luật thị trường; quản lý, điều hành giá bán lẻ xăng dầu trong nước vẫn thông qua giá cơ sở; chu kỳ điều chỉnh giá xăng dầu trong nước còn tương đối dài (hiện là 10 ngày); lượng dự trữ xăng dầu còn mỏng.
Thực tế cho thấy, khi giá xăng, dầu thế giới biến động thì Quỹ bình ổn đã phát huy vai trò “điều hòa”, góp phần giảm tần suất và mức điều chỉnh tăng giá bán xăng dầu.
Tuy nhiên, UBTVQH cũng đề nghị cần đổi mới trong quản lý, điều hành giá mặt hàng xăng, dầu; đề cao tính công khai, minh bạch về thực trạng nguồn, việc sử dụng Quỹ, nâng cao tính kịp thời, hiệu quả trong điều hành, đồng thời đánh giá kỹ việc thực hiện Nghị định 95/2021/NĐ-CP; sớm đưa giá xăng, dầu của Việt Nam hoàn toàn vận hành theo quy luật thị trường.
Trường hợp cần điều chỉnh Danh mục, Chính phủ trình UBTVQH quyết định
Tại Kỳ họp thứ 4, Chính phủ trình Dự thảo Luật, trong đó giao Chính phủ quyết định danh mục hàng hóa, dịch vụ bình ổn giá. Tuy nhiên, qua ý kiến các vị ĐBQH, UBTVQH thấy rằng, giá là vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến từng người dân, doanh nghiệp, ổn định thị trường, do đó các hàng hóa, dịch vụ bình ổn giá cần được quy định cụ thể trong Luật nhằm tạo sự công khai, minh bạch, hạn chế tối đa sự can thiệp từ cơ quan quản lý nhà nước đến quy luật cung - cầu.
Vì vậy, để đúng với chức năng nhiệm vụ của cơ quan dân cử, nhưng vẫn đáp ứng tính linh hoạt, kịp thời, UBTVQH đã chỉ đạo tiếp thu, theo đó: giữ như quy định của Luật hiện hành, Quốc hội quyết định Danh mục. Trường hợp cần điều chỉnh, Chính phủ trình UBTVQH xem xét, quyết định. Ngoài ra, bổ sung Phụ lục 01 quy định cụ thể những mặt hàng bình ổn giá, bảo đảm công khai, minh bạch; chỉnh lý các quy định có liên quan tại các điều, khoản khác để đảm bảo tính tương thích.
Về Danh mục hàng hóa, dịch vụ bình ổn giá, tiếp thu ý kiến các vị ĐBQH, UBTVQH đã chỉ đạo nghiên cứu kỹ lưỡng ý kiến từng bộ, ngành liên quan; rà soát thận trọng; đánh giá cụ thể từng mặt hàng trong Danh mục hàng hóa, dịch vụ bình ổn giá.
Đến nay, Danh mục hàng hóa, dịch vụ bình ổn giá gồm 10 mặt hàng, bao gồm: xăng, dầu thành phẩm; khí dầu mỏ hóa lỏng; sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi; sữa dành cho người cao tuổi; thóc tẻ, gạo tẻ; thịt lợn (thịt heo); phân đạm, phân DAP, phân NPK; thức ăn chăn nuôi; thức ăn thủy sản; vắc - xin phòng bệnh cho gia súc, gia cầm; thuốc bảo vệ thực vật; thuốc phòng bệnh, chữa bệnh cho người thuộc danh mục thuốc chữa bệnh thiết yếu sử dụng tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Quốc hội sẽ quyết định Danh mục hàng hóa, dịch vụ bình ổn giá. (Ảnh Quochoi.vn)
Về định giá, tiếp thu ý kiến các vị ĐBQH, UBTVQH đã chỉ đạo hoàn thiện, bổ sung nhiều quy định về định giá của Nhà nước tại Mục 2 Chương IV nhằm bảo đảm minh bạch; có cơ chế bảo vệ người làm công tác định giá khi đã tuân thủ đúng pháp luật và hoàn thiện như sau: Kết cấu lại các quy định.
Đối với một số hàng hóa, dịch vụ đặc thù, các bộ quản lý ngành, lĩnh vực chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, các bộ, cơ quan liên quan ban hành phương pháp định giá. Đối với Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, đã bổ sung các quy định chi tiết về: thẩm quyền, hình thức định giá và được thể hiện tại Danh mục kèm theo Dự thảo Luật.
Về Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, UBTVQH đã chỉ đạo rà soát thận trọng từng mặt hàng tại Phụ lục 2. Các ý kiến ĐBQH đều cơ bản đồng thuận.
Hồng Quang