Trong 8 tháng đầu năm, mặt hàng rau quả nhập khẩu từ Thái Lan chiếm hơn 60% thị phần. Tuy nhiên, thực tế người Việt chỉ tiêu thụ khoảng 10% trái cây Thái Lan, còn 90% được tái xuất sang Trung Quốc.
Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), giá trị nhập khẩu mặt hàng rau quả 8 tháng đầu năm 2017 đạt hơn 1 tỷ USD, tăng 93,7% so với cùng kỳ năm 2016. Trong đó mặt hàng rau ước đạt 190 triệu USD, tăng 35% so với cùng kỳ năm 2016 và mặt hàng quả đạt 809 triệu USD, tăng hơn hai lần so với cùng kỳ năm 2016.
Thị trường nhập khẩu rau quả lớn nhất trong những tháng đầu năm 2017 là Thái Lan, chiếm gần 62% thị phần, tiếp đến là thị trường Trung Quốc chiếm 16%. Thị trường có giá trị nhập khẩu rau quả tăng nhiều nhất là Thái Lan (gấp 3,2 lần), tiếp đến là thị trường Ấn Độ (gấp 2,2 lần) và New Zealand (tăng 53,5%).
Cũng theo báo cáo của Bộ NN&PTNT, xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam trong tám tháng đầu năm 2017 đạt trên 2,3 tỉ USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2016. Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc là bốn thị trường nhập khẩu hàng đầu của hàng rau quả Việt Nam, chiếm 85% tổng giá trị xuất khẩu hàng rau quả.
![Việt Nam nhập khẩu rau quả nhiều nhất từ Thái Lan]()
Việt Nam nhập khẩu rau quả nhiều nhất từ Thái Lan. Ảnh minh họa
Trước đó, Bộ Công Thương cho biết, nhập khẩu rau quả tăng mạnh do các loại trái cây tại Việt Nam đang trong giai đoạn mất mùa do ảnh hưởng của tình trạng hạn hán và xâm ngập mặn nên nguồn cung trái cây trong nước bị hạn chế.
Vì sao Việt Nam nhập khẩu đột biến các loại trái cây từ Thái Lan thời gian gần đây tại buổi họp báo thường kỳ do Bộ NN&PTNT tổ chức ngày 6/9, ông Hoàng Trung - Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật - cho biết, trong thời gian qua, việc đàm phán với Thái Lan đạt kết quả tích cực. Hầu hết các loại trái cây của Việt Nam có thể xuất sang Thái Lan như vải, thanh long… Ở chiều ngược lại, Thái Lan cũng xuất các loại quả như: bòn bon, măng cụt, mít… và đặc biệt là nhãn, về số lượng, từ đầu năm đến nay đã tăng nhiều hơn so với nhiều năm qua.
Tuy nhiên, hầu hết các trái cây này nhập khẩu về Việt Nam là hàng tạm nhập để sau đó tái xuất sang Trung Quốc. “Chúng tôi đã kiểm tra số liệu đầu nhập khẩu vào và đầu xuất khẩu đi qua cửa khẩu phía Nam và Lạng Sơn cho thấy, lượng trái cây của Thái Lan nhập khẩu vào Việt Nam chủ yếu là hàng tạm nhập tái xuất để đưa sang Trung Quốc. Đó là lý do vì sao lượng quả tươi từ Thái Lan sang Việt Nam tăng vọt”, ông Trung khẳng định.
Theo Cục Bảo vệ thực vật, có đến 90% lượng hoa quả Thái Lan được nhập về Việt Nam rồi tái xuất sang Trung Quốc. Thị trường Việt chỉ tiêu thụ khoảng 10% lượng hoa quả nhập khẩu từ Thái Lan
Bên cạnh đó, việc giảm thuế quan từ các Hiệp định Thương mại tự do và đơn giản hóa thủ tục nhập khẩu hàng hóa nói chung và trái cây nói riêng làm gia tăng các đầu mối nhập khẩu rau quả nên giá thành trái cây nhập khẩu giảm (cụ thể: thuế nhập khẩu theo cam kết của Việt Nam tại các FTA như ATIGA, AANZFTA, ACFTA, AKFTA, VKFTA… đều là 0% cho các loại trái cây; chỉ cần giấy kiểm dịch) và doanh nghiệp Việt Nam tăng cường nhập khẩu trái cây từ Thái Lan để chế biến và tái xuất gồm sầu riêng và nhãn.
Trong thời gian tới, đối với các loại trái cây của Việt Nam, theo chỉ đạo của Bộ NN&PTNT, hiện Cục đang tiếp tục mở cửa thêm một số thị trường khác như Úc, Đài Loan, Mỹ… Riêng đối với trái nhãn, đang thực hiện các bước cuối cùng để quả nhãn Việt Nam có thể xuất khẩu sang thị trường Úc.
Thanh Thúy