Sai phạm tại KCN Bàu Xéo và bóng dáng “vua đất” Tín Nghĩa

Cuối tháng 1 vừa qua, Tổng cục Quản lý Đất đai (Bộ TN&MT) công bố kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật đất đai trong quản lý, sử dụng đất tại KCN Bàu Xéo (huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai) do Công ty CP Thống Nhất làm chủ đầu tư.

Doanh nghiệp, cơ quan chức năng sở tại đều vi phạm

Tổng cục Quản lý Đất đai (sau đây gọi tắt là Tổng cục) thông tin, năm 2017 và năm 2018, chủ đầu tư Công ty CP Thống Nhất chưa báo cáo UBND tỉnh Đồng Nai, Tổng cục về diện tích đất chưa cho thuê, cho thuê lại trong KCN là thực hiện chưa nghiêm chỉnh quy định tại Điểm c Khoản 5 Điều 51 Nghị định 43/2014/NĐ-CP (sửa đổi theo Khoản 36 Điều 2 Nghị định 01/2017/NĐ-CP).

Đồng thời, Công ty cũng chưa chuyển đủ số tiền bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, với số tiền 7.929.104.574 đồng (theo Quyết định 1241/QĐ-UBND ngày 7.5.2015 và Quyết định 1004/QĐ-UBND ngày 5.4.2016 của UBND huyện Trảng Bom về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư) là chưa thực hiện đúng quy định tại Luật Đất đai 2013 và Nghị định 47/2014/NĐ-CP của Chính phủ.

Sai phạm tại KCN Bàu Xéo và bóng dáng “vua đất” Tín Nghĩa

Tiếp theo, Công ty chưa thực hiện đầu tư đối với phần diện tích cây xanh cách lý tập trung tại khu vực phía Bắc của dự án, có diện tích khoảng 7,4ha. Bên cạnh đó, việc cho 2 công ty thuê lại đất (Công ty TNHH Shing Mark ViNa và Công ty TNHH Pou Sung Việt Nam), với diện tích khoảng 300ha từ năm 2004 đến năm 2007 khi chưa được Nhà nước cho thuê đất là thực hiện không đúng quy định tại Luật Đất đai 2003. Tuy nhiên, UBND tỉnh Đồng Nai đã thực hiện truy thu tiền thuê đất đối với Công ty từ năm 2004 như trường hợp đã có quyết định cho thuê đất.

Đáng chú ý, các cơ quan quản lý Nhà nước sở tại cũng ghi nhận một số tồn tại trong công tác quản lý.

Theo Tổng cục, việc lập, phê duyệt các phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (đối với các phương án được ký trước ngày 1.7.2014) chỉ có nội dung xác định mức bồi thường, hỗ trợ cho từng đối tượng bị thu hồi mà không nêu cụ thể phần bố trí tái định cư, giá đất tính thu tiền sử dụng đất tái định cư là chưa phù hợp với quy định tại Thông tư 116/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính và Thông tư 14/2009/TT-BTNMT; các phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư (được ký sau 1.7.2014) không có nội dung về bố trí tái định cư là chưa thực hiện đúng Nghị định 47/2014/NĐ-CP.

Mặt khác, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại dự án còn chậm. Cụ thể, đã có phương án bồi thường, hỗ trợ từ các năm 2004, 2005, 2006 nhưng đến thời điểm thanh tra vẫn còn diện tích 18,88 ha đất chưa hoàn thành bồi thường, GPMB (gồm: 13,48 ha đã được phê duyệt phương án bồi thường và 5,4 ha đã được UBND tỉnh phê duyệt phương án bồi thường tổng thể hiện nay đang đo đạc, kiểm đếm); phương án còn bị phê duyệt điều chỉnh lại nhiều lần (06 lần).

Cũng theo Tổng cục chỉ rõ, UBND tỉnh Đồng Nai ban hành Quyết định 258/QĐ-UBND ngày 16.1.2008 và quyết định 3313/QĐ-UBND ngày 10.10.2008 về việc cho Công ty Thống Nhất thuê đất để đầu tư xây dựng kinh doanh hạ tầng KCN Bàu Xéo, trong đó có nội dung về tính thời hạn sử dụng 50 năm kể từ ngày 29.12.2006 (theo Giấy chứng nhận đầu tư) và thời điểm tính tiền thuê đất từ 8.1.2004 là chưa phù hợp quy định tại Điều 67 Luật Đất đai 2003 và Nghị định 142/2005/NĐ-CP.

Cơ quan tài nguyên môi trường không tổ chức thực hiện bàn giao đất ngoài thực địa với diện tích 294.203 m2 cho Công ty CP Thống Nhất triển khai dự án là chưa thực hiện đúng quy định tại Điều 122 Luật Đất đai 2003; Điều 68 Nghị định 43/2014/NĐ-CP.

Ngày 24.4.2015, Cục Thuế tỉnh Đồng Nai có quyết định 45/QĐ-CT về miễn tiền thuê đất đối với diện tích 20.128m2 (theo Hợp đồng thuê đất 04/HĐTĐ ngày 15.1.2015, Quyết định 3391/QĐ-UBND ngày 27.10.2014), số tiền được miễn là 498.168.000 đồng. Tuy nhiên, đến 17.7.2015, Sở TN&MT tỉnh ký Phụ lục HĐ thuê đất 04/PLHĐTĐ-1 (của HĐ thuê đất 04 nêu trên), diện tích đất 14.503m2 (theo Quyết định 1829/QĐ-UBND ngày 1.7.2015) nhưng đến nay, Cục Thuế tỉnh chưa tính toán lại số tiền thuê đất được miễn.

Kết luận thanh tra nêu, Cơ quan chuyên môn của tỉnh chưa kịp thời tham mưu xử lý đối với 2 tổ chức sử dụng đất thuê lại đất trong KCN nhưng chưa đưa đất vào sử dụng (Công ty TNHH Ô tô Bắc Quang thuê lại đất của Công ty CP Thống Nhất, với tổng diện tích 14.948m2 và Công ty TNHH Hua Chi Việt Nam được UBND tỉnh trực tiếp cho thuê 40.000m2 đất) theo quy định tại Nghị định 43/2014/NĐ-CP (sửa đổi bổ sung theo Nghị định 01/2017/NĐ-CP).

Bóng dáng "vua đất" Tín Nghĩa...

Nắm 30% tỉ lệ sở hữu tại Công ty CP Thống Nhất, Tổng công ty Tín Nghĩa được giới DN biết đến với biệt danh “Vua đất” Đồng Nai nhờ quỹ đất nắm giữ (trực tiếp hoặc thông qua các dự án đầu tư, nắm giữ) “khủng” tại tỉnh. Đáng chú ý, Tín Nghĩa lên UPCoM ngày 12.12.2018 với giá khởi điểm 12.000 đồng/CP, vốn hoá trong phiên đầu tiên là 2.400 tỉ đồng.

Một góc KCN Bàu Xéo (ảnh minh họa)

Tín Nghĩa tiền thân là Công ty Dịch vụ Sản xuất Kinh doanh Tổng hợp Đồng Nai được thành lập năm 1989 và chuyển đổi chuyển đổi thành Công ty cổ phần với vốn điều lệ là 1,558 tỉ đồng vào năm 2016.

Chào sàn UPCOM ông trùm Tín Nghĩa có gì Mới đây Sở giao dịch Chứng khoán Hà Nội HNX đã chấp thuận cho 200 triệu cổ phiếu TID của Tổng công ty Tín Nghĩa được giao dịch tại HNX

Hoạt động kinh doanh chính của công ty là hạ tầng KCN và BĐS khác, bên cạnh đó Tín Nghĩa còn thu mua xuất khẩu, chế biến cà phê, các loại nông sản, kinh doanh lĩnh vực xăng dầu, gas đốt, lĩnh vực logistics… tại thời điểm cổ phần hóa năm 2016, Tín Nghĩa có 10 công ty con có vốn góp chiếm từ trên 50% đến dưới 100% vốn điều lệ.

Đến năm 2016, Tín Nghĩa được cổ phần hóa với cơ cấu cổ đông tính đến 30.6.2018 gồm đại diện phần vốn Nhà nước do Văn phòng Tỉnh ủy Đồng Nai nắm giữ 48,06%; Tập đoàn Thành Thành Công (TTC) của ông Đặng Văn Thành sở hữu 33,64%; cổ đông khác nắm giữ 18,3%. Tổng vốn điều lệ tính đến hết ngày 30.6.2018 của Tín Nghĩa là 2.000 tỷ đồng.

Là "con cưng" của Tỉnh ủy Đồng Nai, sở hữu hàng chục triệu m2 đất với nhiều dự án quy mô lớn. Năm 1996, sau khi dự án xây dựng thành phố mới Nhơn Trạch (Đồng Nai) được Chính phủ phê duyệt, BĐS Nhơn Trạch trở nên siêu nóng với hàng loạt nhà đầu tư đổ về đây.

Một trong những dự án “đình đám” khi ấy, là dự án Khu đô thị Đông Sài Gòn. Dự án được ví một siêu đô thị bởi quy mô lên đến hơn 940ha và số vốn đầu tư được công bố tới 6 tỷ USD. Dự án này do Công ty CP Đầu tư Nhơn Trạch (NIC), công ty con của Tổng công ty Tín Nghĩa làm chủ đầu tư.

Tuy nhiên, sau khi thị trường địa ốc Nhơn Trạch lao dốc, các nhà đầu tư lần lượt tháo chạy. Dự án Đông Sài Gòn được Tổng công ty Tín Nghĩa bán lại cho một tập đoàn BĐS hàng đầu Trung Quốc. Liên doanh thực hiện dự án này là Công ty TNHH Thành phố Công nghiệp mới Nhơn Trạch (vốn điều lệ 566,25 tỷ đồng), trong đó Công ty CP Đầu tư Nhơn Trạch góp 20% vốn điều lệ, tương đương 113,25 tỷ đồng. Tài sản góp vốn là giá trị quyền sử dụng khu đất có tổng diện tích là 1.061.928m2. VNIC 2 Pte., Ltd góp 80% vốn điều lệ, tương đương 453 tỷ đồng.

Thái Bình