Sầu riêng, loại trái cây nhiệt đới có tại Việt Nam và một số nước Đông Nam Á. Loại quả có mùi thơm “đến lạ” này đang trở thành biểu tượng mới trong đời sống xã hội Trung Quốc.
Nhập khẩu sầu riêng của Trung Quốc trong quý đầu tiên của năm 2023 đã tăng hơn 150%. Ảnh: VCG qua Getty Images
Tại Trung Quốc, sầu riêng giờ được gọi với cái tên là “vua” của các loại trái cây, nó trở thành biểu tượng địa vị và được tặng cho các cặp vợ chồng mới cưới cũng như cho các bà mẹ chồng tương lai.
Tờ South China Morning Post (SCMP) mới chia sẻ, rằng: Tại các vùng ngoại ô thành phố hoặc các vùng nông thôn, người ta thường gửi từ bốn đến sáu món quà cho bạn bè và người thân khi họ đính hôn hoặc kết hôn. Những món quà đó thường bao gồm nho, xúc xích giăm bông, sữa và nấm khô.
Nhưng giờ đây, sầu riêng, một loại trái cây nhiệt đới có vị cay nồng từ Việt Nam và một số quốc gia Đông Nam Á đang ngày càng được ưa chuộng ở Trung Quốc, nó giờ đã trở thành một lựa chọn ưu tiên của đa số người dân tại đất nước hơn tỷ dân này.
SCMP dẫn lời của một thanh niên ở Hà Nam, một tỉnh ở miền Trung nước này, anh Mã Thiên, cho biết “người Trung Quốc xưa cho rằng sầu riêng rất bổ dưỡng, ăn một sầu riêng bằng ăn ba con gà”.
“Em họ của tôi đã đính hôn vào tháng trước và mẹ chồng tôi yêu cầu tôi thay nho bằng sầu riêng, vì bà ấy nghĩ rằng làm quà như vậy sẽ trang nhã và thời trang hơn”, Ma Thiên, đồng thời cho biết thêm, rằng: “Bà và nhiều người dân địa phương lần đầu tiên ăn sầu riêng trong năm nay và nhanh chóng thích hương vị này”.
Ở Trung Quốc có câu nói rất thú vị, rằng “tự do anh đào”, câu nói này cũng đồng nghĩa với lối suy nghĩ mới, kiểu không tằn tiện hoặc khi mua những sản phẩm đắt tiền thường phải suy nghĩ kỹ hơn. Nhưng giờ đây, người dân dù có nhiều hoàn cảnh khác nhau, nhưng việc được thưởng thức loại quả thơm ngon này thì khỏi cần phải nghĩ, đó như một biểu tượng thể hiện sự giàu có và thịnh vượng. Và sầu riêng đã giúp họ thay đổi rất nhiều.
Được hỗ trợ bởi việc áp thuế thấp hơn cũng như thủ tục hải quan hợp lý hóa trong khuôn khổ Hiệp định thương mại Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), chủ yếu là giữa Trung Quốc và 10 quốc gia thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), nhập khẩu sầu riêng và các loại trái cây nhiệt đới khác đã tăng vọt và thâm nhập sâu vào nhiều thị trường hơn, bao gồm cả các thành phố nhỏ của Trung Quốc.
Theo chia sẻ của Mã Thiên, sầu riêng hiện đang là mặt hàng “hot” của giới trẻ tỉnh lẻ. Tại các quán cà phê, có bánh lớp sầu riêng, sầu riêng sống và sầu riêng dừa. “Chúng tôi muốn mua một quả sầu riêng mỗi tháng để chia sẻ với gia đình, đôi khi 40 nhân dân tệ một kg, đôi khi 60 nhân dân tệ một kg (tương đương với khoảng 130 – gần 200 ngàn/kg)”, anh Thiên chia sẻ.
Tại Trung Quốc, dù giá tăng mạnh, nhưng dường như họ ít để ý đến vấn đề này. Bây giờ, người ta thích nói đến sầu riêng ngon là cuống dày, tròn và gai ngắn.Và loại quả này có nguồn gốc từ quốc gia nào, dường như họ cũng không thèm quan tâm là mấy.
Việt Nam, Thái Lan, Malaysia và Philippines, tất cả đều là thành viên RCEP, đây đều là những nhà cung cấp sầu riêng chính cho Trung Quốc.
Các nhà đầu tư Trung Quốc đầy tham vọng và lạc quan hiện đang đổ xô vào thị trường, từ việc ký hợp đồng với các vườn cây ăn trái ở Việt Nam và Thái Lan đến xây dựng các dịch vụ hậu cần như chuỗi kho lạnh và nền tảng thương mại điện tử.
Bất chấp các biện pháp kiểm soát nhập khẩu rất hạn chế như một phần trong chính sách Zero Covid của Bắc Kinh trong đại dịch coronavirus, Trung Quốc đã nhập khẩu sầu riêng tươi nhiều gấp khoảng bốn lần vào năm 2022 so với năm 2017, nâng tổng giá trị nhập khẩu loại trái cây này lên hơn 4 tỷ USD.
Dữ liệu từ cơ quan Hải quan Trung Quốc, cho thấy trong quý đầu tiên của năm 2023, nhập khẩu sâu riêng đã tăng hơn 150%.
Theo SCMP, những người độc thân địa phương từng đến nhà bạn gái với nho, đào và rượu vang trắng, nhưng giờ họ cần một hộp sầu riêng
Trang tin tài chính Yicai thông tin, từ đầu tháng 4 đến giữa tháng 5, doanh số bán sầu riêng trên Meituan - nền tảng giao đồ ăn hàng đầu Trung Quốc đã tăng 711% so với cùng kỳ năm 2022.
Vào mùa cao điểm xuất khẩu sầu riêng từ Đông Nam Á trong tháng 5 và tháng 6, giá bán lẻ tại Trung Quốc đã giảm đáng kể và trở nên hợp túi tiền hơn nhiều đối với khách hàng.
Tại các chợ đầu mối trên khắp Trung Quốc, giá trung bình dao động từ 36 nhân dân tệ đến 52 nhân dân tệ/kg (khoảng 110 – 170 ngàn/kg), tùy thuộc vào đặc điểm kỹ thuật và chủng loại.
Nhà nhập khẩu sầu riêng, ông Vương Bân - người sáng lập TWT Supply Chain, cho biết việc tiếp cận dễ dàng và nhanh chóng hơn cho phép sầu riêng nhập khẩu đến được tất cả các vùng của Trung Quốc trong vòng ba ngày, giúp thị trường có thể nhân lên.
Ông Bân hiện cũng đã ký hợp đồng với các trang trại sầu riêng ở Việt Nam với diện tích 3.000 ha và có kế hoạch nhập khẩu hơn 3.000 container, tương đương 60.000 tấn sầu riêng trong năm nay.
“Sầu riêng đã nhanh chóng trở thành loại trái cây nhập khẩu phổ biến nhất ở Trung Quốc, nhưng chúng ta có thể vẫn đánh giá thấp sự thèm ăn của người dân Trung Quốc đối với nó”, ông Bân chia sẻ, đồng thời cho rằng: “với sự nhiệt tình hiện tại, rất có khả năng nhu cầu hàng năm có thể tăng gấp đôi trong vài năm tới”.
Trung Quốc cũng đang cố gắng sản xuất sầu riêng nội địa trên đảo nhiệt đới Hải Nam, nhưng giá vẫn còn quá cao đối với nhiều người, trong khi điều kiện khí hậu, thổ những cũng là vấn đề.
Thái Đạt