Trong khi những bất ổn kinh tế, những khó khăn bất động sản và rủi ro chuỗi cung ứng đặt ra những thách thức, dữ liệu cho thấy các doanh nghiệp châu Âu vẫn lạc quan về sự hồi phục trong ngắn hạn và triển vọng dài hạn tại thị trường đang lên của Việt Nam. Khi đất nước phát triển, khu vực doanh nghiệp châu Âu sẵn sàng nắm bắt các cơ hội đồng thời ủng hộ cải cách để nâng cao lợi thế cạnh tranh.
Thị trường năng động với triển vọng tăng trưởng đầy hứa hẹn
Chỉ số Niềm tin Kinh doanh gần đây nhất của EuroCham do Decision Lab thực hiện đã báo hiệu sự lạc quan về nền kinh tế Việt Nam. Chỉ số hàng quý đạt 52,8 trong Quý 1 năm 2024 – mức cao nhất kể từ Quý 3 năm 2022 – một dấu hiệu rõ ràng về niềm tin ngày càng tăng trong cộng đồng doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam.
Được gửi tới mạng lưới hơn 1.400 thành viên của EuroCham, BCI thu thập các phản hồi để đánh giá tâm lý chung của các doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động tại Việt Nam, đưa ra những quan sát theo thời gian thực về động lực không ngừng phát triển của thị trường Đông Nam Á sôi động.
Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) trong quý I đạt 52,8 điểm, mức cao nhất kể từ năm 2022
Chủ tịch EuroCham Dominik Meichle cho biết: “Xu hướng tích cực này nhấn mạnh quan điểm của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu về Việt Nam là một thị trường năng động với triển vọng tăng trưởng đầy hứa hẹn”. “Chỉ số một lần nữa vượt ngưỡng 50 khẳng định sức hấp dẫn ngày càng tăng của đất nước. Những nỗ lực liên tục nhằm nâng cao sự ổn định và khả năng dự đoán sẽ tăng cường hơn nữa khả năng cạnh tranh toàn cầu của Việt Nam và phát huy hết tiềm năng của mình.”
Giám đốc điều hành Decision Lab Thue Quist Thomasen cho biết: “Dữ liệu cứng từ Chỉ số niềm tin kinh doanh vẽ nên một bức tranh rõ ràng - sự lạc quan của nhà đầu tư đang được cải thiện đều đặn”. “Việt Nam chắc chắn có khả năng trở thành điểm đến đầu tư ưu việt của khu vực và các chính sách chủ động, tập trung vào nhà đầu tư sẽ đẩy nhanh hơn nữa sự phát triển của Việt Nam.”
Các doanh nghiệp châu Âu báo hiệu nhiều khả năng sẽ giới thiệu Việt Nam là điểm đến đầu tư hàng đầu. Đáng kể 54% số người được khảo sát cho thấy có nhiều khả năng giới thiệu đất nước này cho các doanh nghiệp nước ngoài khác, xếp hạng từ 8 trở lên trên 10. Điều này nhấn mạnh sức hấp dẫn ngày càng tăng của Việt Nam trong cộng đồng doanh nghiệp châu Âu, đồng thời cũng gợi ý tiềm năng tăng thêm vị thế của Việt Nam. sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.
Niềm tin thúc đẩy tăng trưởng của Việt Nam
Các doanh nghiệp châu Âu bày tỏ sự lạc quan về kinh tế Việt Nam, cả trong ngắn hạn và dài hạn. Trong khi một phần ba số doanh nghiệp cảm thấy lạc quan về triển vọng quý 2 của riêng họ và gần 40% là trung lập, một số chỉ số chính cho thấy một quỹ đạo đầy hứa hẹn.
Điều này thể hiện thông qua tâm lý chuyển biến tích cực trong quý sắp tới đối với nền kinh tế nói chung. Mức độ lạc quan tăng 6 điểm so với quý trước lên 45%, trong khi mức độ bi quan chỉ là 10%.
Hơn một nửa số người được hỏi dự đoán số lượng đơn đặt hàng và doanh thu sẽ cao hơn trong quý 2 năm 2024. 40% doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng lực lượng lao động trong Quý 2. Số lượng doanh nghiệp có kế hoạch cắt giảm chi tiêu trong quý tới, cũng giảm hỉ còn 15% so với 23% trước đó.
Nhìn về lâu dài, sự lạc quan này càng được củng cố, với 71% doanh nghiệp cảm thấy tích cực về triển vọng dài hạn của họ tại Việt Nam trong 5 năm tới.
Lực lượng lao động có tay nghề cao của Việt Nam cũng là điểm thu hút lớn đối với các nhà đầu tư châu Âu, với 75% thành viên EuroCham thuê 76% nhân viên trở lên tại địa phương. Trong khi khảo sát BCI quý 4 năm 2023 cho thấy 40% doanh nghiệp đánh giá trình độ của lực lượng lao động ở mức trung bình, thì xu hướng tuyển dụng mạnh mẽ cho thấy nền tảng nhân tài vững chắc cho sự phát triển trong tương lai.
Rào cản pháp lý và giải pháp
Trong khi sự lạc quan vẫn còn cao, các doanh nghiệp phải đối mặt với những rào cản pháp lý ở Việt Nam cản trở việc gia nhập thị trường và đầu tư dài hạn. Những mối quan tâm chính bao gồm: Gánh nặng hành chính; Quy định không rõ ràng; Khó khăn về giấy phép và giấy phép và Rào cản thị thực làm việc.
Khảo sát cho thấy, hơn một nửa số người được hỏi coi gánh nặng hành chính là trở ngại lớn cho việc thành lập và mở rộng hoạt động. 36% doanh nghiệp cho biết vật lộn với các quy định khó hiểu, tạo ra sự không chắc chắn và cản trở việc hoạch định chiến lược.
28% gặp phải sự chậm trễ tốn kém trong việc xin phê duyệt, không khuyến khích các dự án kinh doanh mới và tăng thêm rủi ro cho các nhà đầu tư. Các quy định hạn chế (26%) hạn chế chuyển giao kỹ năng và không khuyến khích chuyên môn và vốn nước ngoài thúc đẩy tăng trưởng.
Các yếu tố nâng cao khả năng thu hút FDI
Để thu hút thêm đầu tư nước ngoài, các doanh nghiệp đã xác định một số cải cách quan trọng. Cụ thể, có 37% doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam mong muốn các thủ tục gia nhập thị trường đơn giản, hợp lý hơn và giảm bớt quan liêu; 34% doanh nghiệp cho rằng luật pháp cần rõ ràng và nhất quán để tạo ra môi trường đầu tư có thể dự đoán được và về 28% doanh nghiệp ủng hộ việc cải thiện đường sá, bến cảng và cầu để hỗ trợ thương mại và hậu cần.
Meichle cho biết: “Việt Nam có tiềm năng kinh tế to lớn và việc giải quyết các thách thức pháp lý là chìa khóa để hiện thực hóa tiềm năng đó một cách trọn vẹn”. “Việc đơn giản hóa thủ tục và thiết lập các quy định minh bạch hơn sẽ giúp cả doanh nghiệp Việt Nam và nước ngoài thành công. Điều này sẽ đưa Việt Nam trở thành điểm đến đầu tư hàng đầu trong khu vực, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp trong nước, thu hút vốn quốc tế và tăng cường quan hệ đối tác kinh tế.”
Thêm một điều đáng lưu ý, trong khi Việt Nam tiếp tục đạt được tiến bộ về tính bền vững thì cộng đồng doanh nghiệp châu Âu lại phải đối mặt với những thách thức trong việc thích ứng.
Những trở ngại chính được chỉ ra bao gồm: 30% doanh nghiệp cảm thấy khó biện minh cho các hoạt động thân thiện với môi trường do sự quan tâm của người tiêu dùng thấp; 26% đấu tranh để cân bằng khả năng cạnh tranh về chi phí với các cam kết bền vững, đặc biệt là lý do xung đột về giá với thực tiễn sinh thái.
26% doanh nghiệp cảm thấy khó tuân thủ các quy định môi trường không rõ ràng hoặc khó hiểu và 25% thiếu cơ sở hạ tầng cần thiết cho hoạt động bền vững, bao gồm khả năng tiếp cận các giải pháp quản lý chất thải và năng lượng tái tạo.
Tác động của các quy định năng lượng mới là một lĩnh vực quan trọng mà các doanh nghiệp quan tâm
Các doanh nghiệp đang theo dõi chặt chẽ một số thay đổi quy định sắp tới có khả năng định hình lại đáng kể môi trường hoạt động của họ. Các lĩnh vực chính mà các doanh nghiệp đang theo dõi bao gồm: Quy hoạch phát triển điện lực (PDP) VIII; Luật Dược phẩm; Luật Đất đai. Doanh nghiệp cũng đang theo dõi sự phát triển trong Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon, Thỏa thuận mua điện trực tiếp và Quy định chung về bảo vệ dữ liệu (mỗi chính sách được trích dẫn 5%). Những quy định này có khả năng ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp từ sản xuất đến công nghệ.
Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) hàng quý do Decision Lab thực hiện, đóng vai trò là công cụ quan trọng để tìm hiểu nhận thức của các công ty và nhà đầu tư châu Âu và liên quan đến châu Âu tại thị trường Việt Nam. Được tiến hành từ năm 2011, BCI thu thập phản hồi từ mạng lưới rộng khắp gồm 1.400 thành viên của EuroCham Việt Nam trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Cuộc khảo sát này cung cấp những hiểu biết có giá trị về bối cảnh kinh doanh hiện tại ở Việt Nam và đưa ra cái nhìn thoáng qua về những kỳ vọng trong tương lai.
Những người ra quyết định, giới truyền thông và chuyên gia kinh doanh coi BCI là chỉ báo chính về hoạt động kinh tế trong nước. Đây là nguồn thông tin đáng tin cậy về môi trường kinh doanh ở Việt Nam và những phát hiện của nó được sử dụng rộng rãi để cung cấp thông tin cho các chính sách và quyết định đầu tư của chính phủ.
Trung Anh