Quỹ phát triển nhà ở xã hội quốc gia là quỹ tài chính ngoài ngân sách nhà nước do Chính phủ thành lập từ nguồn ngân sách nhà nước cấp và nguồn vốn hợp pháp khác. Các chuyên gia kinh tế nhìn nhận, việc thành lập quỹ nhà ở quốc gia sẽ giúp thị trường BĐS phát triển tích cực và là giải pháp đột phá để người dân dễ an cư.
Bộ Xây dựng đang dự thảo Nghị quyết của Quốc hội thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội.
Dự thảo Nghị quyết đề xuất thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội theo dự án, nhà ở xã hội được xây dựng trên quỹ đất dành để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp (không bao gồm dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội sử dụng vốn đầu tư công) trên phạm vi toàn quốc. Trong đó, Bộ đề xuất thành lập Quỹ phát triển nhà ở xã hội quốc gia.
Theo dự thảo, Quỹ phát triển nhà ở xã hội quốc gia là quỹ tài chính ngoài ngân sách nhà nước do Chính phủ thành lập từ nguồn ngân sách nhà nước cấp và nguồn vốn hợp pháp khác.
Quỹ phát triển nhà ở xã hội quốc gia được đầu tư trực tiếp để tạo lập quỹ nhà ở xã hội, quản lý quỹ nhà ở xã hội; hỗ trợ lãi suất cho vay không yêu cầu thế chấp; hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, đối tượng hưởng chính sách nhà ở xã hội theo điều kiện, nội dung và mức hỗ trợ được cơ quan có thẩm quyền quy định.
Chính phủ quy định chi tiết về thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ phát triển nhà ở xã hội quốc gia.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP.HCM (HoREA) cho rằng, đây là định chế rất cần thiết, là công cụ điều tiết thị trường bất động sản theo hướng phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững.
Đồng thời việc thành lập quỹ nhà ở quốc gia, trong đó có quỹ phát triển NƠXH sẽ giúp điều phối các nguồn vốn để thúc đẩy phát triển nhà ở giá rẻ, bao gồm cả NƠXH và nhà ở thương mại giá rẻ. Đây là những loại hình nhà ở đáp ứng nhu cầu của đa số người dân có thu nhập trung bình, thu nhập thấp.
Ông Châu cho rằng, cơ chế hỗ trợ của Quỹ Nhà ở quốc gia sẽ bao gồm cả phát triển nhà ở thương mại giá vừa túi tiền và phát triển NƠXH. Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là tình trạng đình trệ của hàng trăm dự án nhà ở thương mại và NƠXH. "Đối với TPHCM, có khoảng 220 dự án đang gặp vướng mắc. Trên cả nước, con số này có thể cao gấp ba lần. Nếu những rào cản pháp lý được tháo gỡ, nguồn cung nhà ở sẽ được khơi thông, góp phần giải quyết nhu cầu nhà ở ngày càng bức thiết”, ông Châu nói.
Theo quan điểm của TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, trong bối cảnh giá nhà đất tăng cao, việc thành lập Quỹ Nhà ở quốc gia không chỉ là một giải pháp mang tính thời điểm mà còn là một hướng đi chiến lược. Đây được xem là đòn bẩy quan trọng, không chỉ giúp hàng triệu người dân có cơ hội tiếp cận nhà ở phù hợp, mà còn góp phần điều tiết thị trường BĐS, hạn chế đầu cơ, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn.
Quỹ sẽ tập trung vào việc cung cấp nhà ở theo hình thức bán hoặc cho thuê với mức giá ưu đãi cho những người thu nhập trung bình hoặc thấp, công nhân tại các khu công nghiệp, lao động tự do, cán bộ, công chức, viên chức chưa có nhà ở ổn định và các gia đình trẻ gặp khó khăn về tài chính.
Tuy nhiên, ông Thành lưu ý, cơ chế xét duyệt và giám sát cần được xây dựng chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả, tránh thất thoát và đảm bảo nguồn vốn đến đúng đối tượng thực sự có nhu cầu. Nếu triển khai bài bản, mô hình này có thể trở thành một giải pháp quan trọng giúp nhiều người dân tiếp cận nhà ở giá hợp lý, đồng thời góp phần ổn định và phát triển thị trường bất động sản bền vững.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Thế Điệp, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Bất động sản Hà Nội khẳng định, chủ trương thành lập Quỹ Nhà ở quốc gia để phát triển nhà ở giá rẻ tại các đô thị lớn là mang tính đột phá. Vì quỹ này sẽ điều tiết thị trường BĐS về mặt vĩ mô, giá cả. Khi thị trường thiếu nguồn cung, Nhà nước sẽ mở quỹ để phát triển nhà ở, phục vụ an sinh xã hội. Khi nguồn cung vượt quá cầu thì Nhà nước sẽ đóng lại và điều tiết linh hoạt. "Tất nhiên, trong quá trình thực hiện cũng cần phải nghiên cứu, dựa vào quy hoạch chung, quy hoạch vùng, căn cứ thực tiễn để đưa ra chiến lược phù hợp", ông Điệp nói.
Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu nhìn nhận, để đảm bảo nguồn cung thực sự đến tay người tiêu dùng, việc thành lập Quỹ Nhà ở quốc gia sẽ đóng vai trò quan trọng. Cơ chế này không chỉ giúp các chủ đầu tư tập trung phát triển nhà ở thương mại giá vừa túi tiền mà còn hỗ trợ mục tiêu xây dựng ít nhất 1 triệu căn NƠXH trong giai đoạn 2021 - 2030. Khi nguồn cung tăng, theo quy luật cung - cầu, giá nhà sẽ được điều chỉnh hợp lý hơn, đồng thời góp phần tái cấu trúc thị trường bất động sản một cách bền vững.
Trung Anh (t/h)