Tháng 9/2025 ghi nhận sự ổn định tương đối của thị trường trái phiếu Chính phủ và doanh nghiệp, dù lãi suất liên ngân hàng và lợi suất trái phiếu có xu hướng tăng nhẹ. Thanh khoản thị trường thứ cấp giảm tốc so với tháng trước, song vẫn cao hơn đáng kể cùng kỳ năm 2024, phản ánh dòng tiền duy trì ổn định trong hệ thống.
Diễn biến kinh tế vĩ mô hỗ trợ ổn định thị trường vốn
Theo báo cáo của Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), bức tranh kinh tế Việt Nam tháng 9/2025 duy trì gam màu sáng, tạo nền tảng ổn định cho thị trường trái phiếu. GDP quý III tăng 8,23% so với cùng kỳ, vượt mục tiêu tăng trưởng cả năm 8%, trong đó khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 9,46%, dịch vụ tăng 8,56%. Chỉ số PMI ngành sản xuất đạt 50,4 điểm – tháng thứ ba liên tiếp trên ngưỡng 50, cho thấy đà phục hồi duy trì, dù tốc độ tăng còn khiêm tốn.
Lạm phát được kiểm soát khi CPI tháng 9 tăng 0,42% so với tháng trước, tương ứng 2,61% so với cuối năm ngoái và 3,38% so với cùng kỳ. Bình quân 9 tháng, CPI tăng 3,27%, lạm phát cơ bản ở mức 3,19% – vẫn nằm trong vùng mục tiêu của Chính phủ.
Cán cân thương mại tiếp tục duy trì thặng dư với 16,83 tỷ USD trong 9 tháng, xuất khẩu đạt 348,74 tỷ USD (tăng 16%), trong khi nhập khẩu 331,92 tỷ USD (tăng 18,8%). Về vốn đầu tư, FDI đăng ký đạt 28,54 tỷ USD, tăng 15,2% so với cùng kỳ; vốn giải ngân đạt 18,8 tỷ USD, tăng 8,5%. Đầu tư công cũng đạt 440,4 nghìn tỷ đồng, tương đương 51% kế hoạch năm.
Ở bình diện quốc tế, quyết định hạ lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong tháng 9 đã khiến chỉ số DXY giảm xuống 96,2 điểm rồi phục hồi về 97,9 điểm vào cuối tháng. Chênh lệch lợi suất trái phiếu Mỹ – Việt Nam thu hẹp, còn 68,3 điểm cơ bản (đcb) ở kỳ hạn 5 năm và 53,7 đcb ở kỳ hạn 10 năm, góp phần giảm áp lực tỷ giá trong nước.
Tuy nhiên, trên thị trường tiền tệ, lãi suất liên ngân hàng VND tăng ở hầu hết các kỳ hạn. Lãi suất qua đêm (ON) tăng mạnh nhất lên 4,38%, kỳ hạn 1 tuần tăng 155 đcb lên 5,39%, trong khi lãi suất 1 tháng và 3 tháng lần lượt giảm nhẹ xuống 4,66% và 5,5%. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục không phát hành tín phiếu nhưng duy trì bơm ròng qua kênh OMO với tổng giá trị gần 277 nghìn tỷ đồng, cho thấy định hướng nới lỏng nhẹ thanh khoản nhằm ổn định thị trường.
Thị trường trái phiếu Chính phủ chậm lại nhưng vẫn giữ nhịp ổn định
Trên thị trường sơ cấp, Kho bạc Nhà nước (KBNN) tổ chức 16 phiên đấu thầu trái phiếu Chính phủ (TPCP) trong tháng 9 với tổng giá trị gọi thầu 54.000 tỷ đồng, tỷ lệ trúng thầu đạt 31,4%. Kỳ hạn 10 năm chiếm ưu thế với 92,7% giá trị trúng thầu (15.730 tỷ đồng), tiếp đến là kỳ hạn 5 năm với 1.150 tỷ đồng và 30 năm với 95 tỷ đồng. Không có trái phiếu kỳ hạn 15 năm nào được phân bổ.
Lãi suất trúng thầu bình quân tăng so với tháng 8, đạt 3,52%/năm, kỳ hạn phát hành bình quân là 9,77 năm. Lũy kế 9 tháng đầu năm, tổng giá trị phát hành TPCP qua đấu thầu đạt 255.689 tỷ đồng, tương đương 51,1% kế hoạch năm 2025 (500.000 tỷ đồng). Riêng quý III, giá trị phát hành đạt 45,2% kế hoạch quý, cho thấy tiến độ giải ngân tương đối sát kỳ vọng.
Trên thị trường thứ cấp, tổng giá trị giao dịch đạt 335.428 tỷ đồng, giảm 14,1% so với tháng 8 nhưng tăng 30% so với cùng kỳ năm trước. Giao dịch outright đạt 240.613 tỷ đồng (giảm 18,9% so với tháng trước), trong khi giao dịch repo đạt 94.815 tỷ đồng (tăng 1,4%). Thanh khoản bình quân ngày đạt 12.031 tỷ đồng với outright và 4.741 tỷ đồng với repo. Trái phiếu kỳ hạn 10, 15 và 30 năm chiếm gần 93% tổng giá trị giao dịch.
Lợi suất TPCP (theo VBMA) tăng ở hầu hết các kỳ hạn, ngoại trừ kỳ hạn 7 năm giảm nhẹ 1,8 đcb. Mức tăng dao động 4,7–9,3 đcb, phản ánh sự điều chỉnh theo mặt bằng lãi suất liên ngân hàng. Hoạt động của nhà đầu tư nước ngoài ghi nhận bán ròng 676 tỷ đồng, thu hẹp lượng mua ròng từ đầu năm xuống còn 2.458 tỷ đồng – dấu hiệu cho thấy tâm lý thận trọng trong ngắn hạn khi lợi suất Mỹ phục hồi nhẹ.
Nhìn chung, dù tốc độ giao dịch giảm so với tháng 8, thị trường TPCP vẫn duy trì cấu trúc thanh khoản tốt, phản ánh niềm tin ổn định của các định chế tài chính vào kênh đầu tư ít rủi ro này. Với tiến độ phát hành đạt hơn 50% kế hoạch năm và nhu cầu huy động vốn cho đầu tư công tăng, TPCP dự kiến tiếp tục là công cụ chủ đạo trong chính sách tài khóa cuối năm.
Trái phiếu doanh nghiệp phát hành chậm lại, giao dịch thứ cấp khởi sắc
Trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN), tháng 9 ghi nhận tổng giá trị phát hành 23.703 tỷ đồng, giảm 61% so với tháng trước và 58% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, phát hành riêng lẻ chiếm 23.204 tỷ đồng (26 đợt), phát hành ra công chúng chỉ 499 tỷ đồng (1 đợt). Lũy kế 9 tháng, giá trị phát hành riêng lẻ TPDN là 349.603 tỷ đồng và giá trị phát hành ra công chúng là 48.283 tỷ đồng. Tổng giá trị phát hành đạt 397.887 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh sự phục hồi có chọn lọc của kênh huy động vốn doanh nghiệp.
Ngân hàng vẫn là nhóm phát hành chủ đạo, với nhiều thương vụ lớn từ MBBank, ACB, BIDV, HDBank, TPBank và VIB, lãi suất phát hành phổ biến 5,6–6,2%/năm cho kỳ hạn 3–10 năm. Ngoài ra, một số doanh nghiệp bất động sản như Trường Minh, Thành Vinh, HDC hay May–Diêm Sài Gòn tiếp tục phát hành trái phiếu kỳ hạn 1–8 năm với lãi suất dao động 8,9–10,5%/năm – mức cao hơn mặt bằng chung, phản ánh chi phí vốn tăng của nhóm này.
Về kế hoạch phát hành sắp tới, Tập đoàn Vingroup (VIC) đã được HĐQT thông qua kế hoạch phát hành trái phiếu riêng lẻ trong quý III/2025 với tổng giá trị tối đa 2.500 tỷ đồng. Trái phiếu có kỳ hạn 2 năm, lãi suất cố định, không chuyển đổi, không kèm chứng quyền và có tài sản đảm bảo. Mệnh giá dự kiến 100 triệu đồng/trái phiếu. Kế hoạch này được giới phân tích đánh giá là bước chuẩn bị cho chu kỳ huy động vốn mới của Vingroup, trong bối cảnh tập đoàn đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp và công nghệ cao.
Bên cạnh đó, CTCP Hàng không Vietjet (VJC) cũng đã thông qua kế hoạch phát hành trái phiếu riêng lẻ trong quý III và quý IV/2025 với tổng giá trị tối đa 3.000 tỷ đồng. Trái phiếu có kỳ hạn 5 năm, lãi suất kết hợp giữa cố định và thả nổi, không kèm chứng quyền và không có tài sản đảm bảo. Đây là đợt huy động quan trọng nhằm tài trợ vốn cho các dự án mở rộng đội bay và đầu tư hạ tầng khai thác mới, trong bối cảnh nhu cầu đi lại quốc tế tăng trở lại.
Hoạt động mua lại trái phiếu trước hạn đạt 19.509 tỷ đồng, giảm 8% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi khối lượng đáo hạn 3 tháng cuối năm ước khoảng 48.080 tỷ đồng – trong đó 38% là trái phiếu bất động sản. Áp lực trả nợ và tái cơ cấu nợ vẫn tập trung ở nhóm doanh nghiệp xây dựng – địa ốc, song tình trạng chậm trả chỉ ghi nhận ở 5 mã với tổng giá trị 150 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với năm 2023.
Trên thị trường thứ cấp, giao dịch TPDN riêng lẻ đạt 150.766 tỷ đồng, bình quân 7.538 tỷ đồng/phiên, tăng 45% so với tháng 8 và 71,8% so với cùng kỳ năm trước. Sự cải thiện thanh khoản này cho thấy niềm tin dần quay trở lại, đặc biệt khi nhiều trái phiếu ngân hàng được giao dịch linh hoạt giữa các định chế tài chính.
Nhìn tổng thể, thị trường trái phiếu tháng 9/2025 phản ánh giai đoạn ổn định và tái cân bằng sau nhịp hồi phục mạnh từ đầu năm. Dòng tiền duy trì tốt, lợi suất điều chỉnh nhẹ theo hướng tăng, còn hoạt động phát hành có xu hướng chọn lọc hơn – tập trung vào các doanh nghiệp đầu ngành, có uy tín và năng lực tài chính vững.
Trong ngắn hạn, lợi suất trái phiếu nhiều khả năng duy trì quanh mức hiện tại, phù hợp với xu hướng thận trọng của chính sách tiền tệ. Về trung hạn, khi nền kinh tế tiếp tục mở rộng và tiến trình nâng hạng thị trường vốn được đẩy mạnh, trái phiếu Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội trở thành kênh đầu tư hấp dẫn hơn trong khu vực.
Trung Anh