Làng cổ Đường Lâm (Thị xã Sơn Tây) là Di tích cấp Quốc gia từ năm 2005, việc bảo tồn di sản của làng cổ được UBND TP Hà Nội phê duyệt quy hoạch năm 2013. Tuy nhiên, hiện nay tại khu di tích này hàng loạt các công trình xây dựng sai phép và không có phép đang “mọc lên” trước sự bất lực của chính quyền địa phương.
“Án ngữ” lối vào khu di tích là Trạm Y tế xã được thiết kế khang trang nằm cạnh Ban quản lý khu di tích làng cổ Đường Lâm đã ảnh hưởng không nhỏ đến cảnh quan không gian làng cổ, đặc biệt cổng làng vốn được coi là biểu tượng của làng cổ Đường Lâm.
Được biết, Trạm Y tế xã được xây dựng năm 2015, tức chỉ sau 01 năm Quy hoạch bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị làng cổ ở Đường Lâm được thành phố Hà Nội phê duyệt tại Quyết định số 6634/QĐ-UBND về việc phê duyệt Quy hoạch bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị làng cổ ở Đường Lâm, tỷ lệ 1/2000 (minh họa vùng bảo vệ 1, tỷ lệ 1/500) của UBND TP Hà Nội ngày 31.10.2013.
Cũng theo Quyết định này, việc bảo tồn di sản làng cổ Đường Lâm được UBND TP Hà Nội quy định cụ thể: "Các nhà (không thuộc loại nhà cổ) cũng phải giữ nguyên hiện trạng, khi cải tạo, xây dựng phải xin phép; 42 nhà mái bằng 2 tầng tồn tại trước quy hoạch năm 2013, tùy theo vị trí sẽ xử lý theo hướng cải tạo mái, che chắn bằng cây xanh hoặc dỡ bỏ tầng 2,...".
 |
| Công trình xây mới nằm ngay cạnh UBND xã Đường Lâm |
Sau rất nhiều năm xây dựng, quy hoạch bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị làng cổ ở Đường Lâm được hoàn thành với sự tham gia của nhiều ban ngành và đây được coi là định hướng cho công tác bảo tồn, tôn tạo, phát huy di tích làng cổ lâu dài.
Không chỉ vậy, quy hoạch còn được coi là công cụ quản lý bảo tồn và mọi việc cải tạo, chỉnh trang, xây dựng mới đều phải tuân thủ theo quy hoạch này. Tuy nhiên, việc cải tạo, nâng cấp trạm y tế xã và các công trình dân sinh theo hình thức xây mới, mở rộng lại không tuân thủ như vậy.
Theo ghi nhận của PV, tại khu vực làng cổ Đường Lâm hiện tại là hàng loạt công trình xây dựng trái phép thuộc diện bảo tồn, đi ngược lại với chỉ đạo của UBND TP Hà Nội.
|
| Công trình xây mới làm mất đi vẻ cổ kính nơi đây |
Những công trình xây mới mọc lên tại nhiều nơi trong khu vực cần được bảo tồn, được thiết kế xây dựng phá vỡ hiện trạng. Một số được xây dựng 2,3 tầng và thiết kế theo hướng hiện đại không theo lối kiến trúc cổ, làm mất đi hình ảnh của khu di tích.
Ngoài những công trình tồn tại trước năm 2013 và công trình thuộc diện giữ nguyên hiện trạng thì hiện nay tại khu di tích làng cổ Đường Lâm đang tồn tại hàng loạt công trình vi phạm trật tự xây dựng.
|
| Đường vào khu vực làng cổ đang dần bị mai một hình ảnh khi không còn nhiều di tích được bảo vệ |
Cụ thể, theo số liệu về công trình vi phạm trật tự xây dựng 6 tháng đầu năm 2019 của Đội Quản lý TTXD đô thị Thị xã Sơn Tây tháng 5.2019. Có tới 09 công trình sai phạm tại xã Đường Lâm có quy mô sai phạm với tổng diện tích 536.89 m2 bao gồm: xây dựng sai phép; xây dựng không phép. Tất cả những công trình vi phạm đều chưa thể xử lý xong.
Trong đó, tại thôn Đoài Giáp đang tồn tại 01 công trình không phép có diện tích 50.24m2, mặc dù lực lượng chức đã 4 lần kiểm tra và lập biên bản vi phạm hành chính tuy nhiên chủ đầu tư là ông Phạm Văn Toán đã không làm thủ tục xin cấp phép, không nộp phạt và không chấp hành.
Còn tại thôn Đông Sàng đang tồn tại 02 công trình vi phạm trật tự xây dựng. Công trình của bà Vương Thị Hạnh xây dựng không phép trên phần diện tích 120 m2 đã ngừng thi công sau khi UBND Thị xã Sơn Tây ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Công trình của ông Nguyễn Đức Toàn có GPXD số 50/CP-XD do UBND Thị xã Sơn Tây cấp, tuy nhiên chủ đầu tư lại thi công xây dựng sai so với giấy phép là 63m2, lực lượng chức năng đã yêu cầu ngừng thi công và nộp phạt nhưng chủ đầu tư không chấp hành.
|
| Nhiều khách du lịch tỏ ra ngỡ ngàng trước những căn nhà thiết kế hiện đại, khác xa những gì được biết đến về làng cổ Đường Lâm |
Riêng tại thôn Mông Phụ có tới 06 công trình vi phạm TTXD ( 3 công trình sai phép, 3 công trình không phép). Tất cả các chủ đầu tư đều cố tình vi phạm, dù bị lực lượng chức năng yêu cầu ngừng thi công, nộp phạt nhưng đều không chấp hành.
Thực trạng XD không đúng quy hoạch nêu trên đang dần dần phá vỡ vẻ đẹp cổ kính của Di tích Làng cổ Đường Lâm. Nhưng có một điều rất lạ là tất cả vi phạm đều đã lập biên bản mà chưa bị xử lý, cho đến nay vẫn “ngang nhiên” tồn tại thách thức chính quyền địa phương(!?).
Để làm rõ về sự việc trên, PV Thương Trường đã liên hệ làm việc với ông Phạm Hùng Sơn - Trưởng ban quản lý di tích làng cổ Đường Lâm. Trao đổi nhanh qua điện thoại, PV nhận lại được câu trả lời “ vô trách nhiệm” của ông Sơn: “…anh sắp nghỉ hưu” và đề nghị PV làm việc với chính quyền xã Đường Lâm. Qua tìm hiểu thì được biết, ông Phạm Hùng Sơn vẫn đang trong thời gian công tác và còn 2 tháng mới kết thúc nhiệm vụ của mình.
PV tiếp tục đặt lịch và liên hệ tới UBND Thị xã Sơn Tây ngày 10.6.2019, cho đến nay vẫn vẫn chưa nhận được thông tin phản hồi.
Không rõ, trách nhiệm của cơ quan quản lý tại xã Đường Lâm đến đâu khi để tình trạng vi phạm diễn ra một cách tràn lan mà không có biện pháp ngăn chặn, xử lý, thậm chí là “thoái thác” trách nhiệm, nhiệm vụ được giao có thể hiện sự “yếu kém” trong công tác quản lý của chính quyền sở tại?
Câu hỏi này đề nghị UBND Thị xã Sơn Tây sớm làm rõ, để có câu trả lời thỏa đáng trước dư luận.
Luật di sản Văn hóa 2001 Số 28/2001/QH10 ngày 29/6/2001: Nghiêm cấm các hành vi chiếm đoạt, làm sai lệch di sản văn hoá; Huỷ hoại hoặc gây nguy cơ huỷ hoại di sản văn hoá; Đào bới trái phép địa điểm khảo cổ; xây dựng trái phép, lấn chiếm đất đai thuộc di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh. Người nào vi phạm các quy định của pháp luật về di sản văn hoá thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn vi phạm các quy định của pháp luật về di sản văn hoá thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật. |
Thương Trường sẽ tiếp tục thông tin./.
Sông Phương