Vụ bê bối chết người liên quan đến thực phẩm chức năng của hãng dược Nhật Bản Kobayashi Pharmaceutical đã gây ra hậu quả ngày càng lớn ở Đài Loan. Đây cũng là nơi duy nhất bên ngoài Nhật Bản có báo cáo về tình trạng sức khoẻ người tiêu dùng khi sử dụng thực phẩm chứa beni koji.
Trụ sở chính của Kobayashi Pharmaceutical tại Osaka. Ảnh: AFP-JIJI
Theo thông tin từ Japantimes, cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Đài Loan (FDA), cho biết công ty con của Kobayashi Pharmaceutical tại Đài Loan đã bắt đầu chấp nhận các yêu cầu trực tuyến và qua điện thoại, đồng thời bắt đầu thu thập sản phẩm từ những người tiêu dùng đã mua thực phẩm chức năng beni kōji của nhà sản xuất thuốc trong hoặc nhập từ Nhật Bản.
Những người mua sản phẩm của các nhà sản xuất khác sử dụng beni kōji của Kobayashi làm nguyên liệu cũng đã được yêu cầu liên hệ với từng nhà sản xuất để được bồi thường.
FDA Đài Loàn, cho biết thêm rằng Ủy ban Bảo vệ Người tiêu dùng, một cơ quan trực thuộc cơ quan điều hành hàng đầu của Đài Loan, Executive Yuan, sẽ cung cấp hỗ trợ cho người tiêu dùng, thậm chí trong trường hợp có bất kỳ vụ kiện tập thể nào trong tương lai.
Công ty Kobayashi Pharmaceutical chưa trực tiếp bán các chất bổ sung beni kōji có vấn đề của mình tại Đài Loan, nhưng các công ty và nhà nhập khẩu khác đã bán các sản phẩm có chứa thành phần beni kōji của Kobayashi.
Hôm thứ Năm 11/4, chia sẻ với Japantimes, người phát ngôn của Kobayashi, cho biết công ty con tại Đài Loan không liên quan đến việc nhập khẩu hoặc bán các sản phẩm có chứa thành phần beni kōji, nhưng họ đang xử lý quy trình thu hồi các thực phẩm chức năng và tư vấn cho người tiêu dùng của công ty.
Người phát ngôn từ chối bình luận về quy mô thu hồi và tham vấn cũng như bất kỳ thỏa thuận nào có thể có trong tương lai giữa FDA, nhà sản xuất thuốc và công ty con ở Đài Loan.
Tính đến hết thứ Năm, 40 trường hợp “phản ứng bất lợi” đã được báo cáo ở Đài Loan liên quan đến những người tiêu thụ sản phẩm có thành phần là beni kōji của nhà sản xuất dược phẩm Nhật Bản, trong đó có 6 người đã sử dụng thực phẩm chức năng của Kobayashi Pharmaceutical mua ở Nhật Bản. Các triệu chứng phổ biến được báo cáo ở Đài Loan bao gồm suy giảm chức năng thận, tiểu ra máu và đau lưng.
FDA Đài Loan đã ghi nhận 248 trường hợp tính đến thứ Năm, và các công ty tự nguyện thu hồi các sản phẩm có chứa thành phần lên men từ gạo đỏ của Kobayashi Pharmaceutical, bao gồm cả thực phẩm chức năng chứa beni kōji do nhà sản xuất DHC của Nhật Bản sản xuất.
Theo FDA Đài Loan, mặc dù không có hồ sơ nào về việc thực phẩm chức năng chứa beni kōji của Kobayashi Pharmaceutical được nhập khẩu vào Đài Loan, nhưng tổng cộng có 11.115 kg gạo đỏ lên men của nhà sản xuất thuốc này, dùng làm nguyên liệu thô, đã được nhập khẩu từ Nhật Bản theo 56 lô từ ngày 1 tháng 1 năm 2022 đến tháng 3 vào ngày 22 tháng 1 năm 2024.
Tại Nhật Bản, Bộ Y tế nước này cho biết, tính đến thứ Ba có 5 người dùng thực phẩm chức năng chứa beni kōji của Kobayashi Pharmaceutical đã tử vong, với 219 người nhập viện. Chính phủ Nhật Bản vẫn đang điều tra xem liệu có mối quan hệ nhân quả giữa sản phẩm và các vấn đề sức khỏe được báo cáo hay không.
SHS Biotech, một trong hai nhà nhập khẩu nguyên liệu thô của Kobayashi Pharmaceutical của Đài Loan, đã bị các quan chức y tế địa phương kiểm tra vào ngày 25/3, Thông tấn xã Trung ương Đài Loan đưa tin. Cùng ngày, công ty thông báo thu hồi tất cả các nguyên liệu gạo đỏ lên men và kêu gọi đình chỉ bán các sản phẩm đã được sản xuất.
Một quan chức của SHS Biotech đã từ chối yêu cầu phỏng vấn, chỉ nói rằng FDA Đài Loan và Kobayashi Pharmaceutical đang trong quá trình giải quyết vấn đề.
HealthTake, nhà nhập khẩu còn lại, cũng từ chối bình luận.
Một nhà sản xuất các sản phẩm gạo đỏ lên men ở Đài Loan, DaYi Bio, cho biết trên trang web của mình rằng họ sẽ chấp nhận trả lại các đơn hàng liên quan được bán sau ngày 1 tháng 1 năm 2023, mặc dù họ không sử dụng thành phần từ số lô có vấn đề do Kobayashi Pharmaceutical công bố.
Beni-koji từ lâu đã được sử dụng làm màu thực phẩm, trong sản xuất và chế biến đồ uống lên men. Nó có nguồn gốc từ gạo đỏ ủ chung với nấm Monascus purpureus.
Quá trình lên men bắt đầu với việc hấp cơm đỏ, sau đó cấy bào tử Monascus purpureus và để nơi kín đáo trong điều kiện có kiểm soát. Theo thời gian, gạo chuyển sang màu đỏ rực, sắc tố đỏ do nấm tạo ra. Đây cũng là nguồn gốc của cái tên "beni", có nghĩa là màu đỏ.
Theo phó giáo sư Yumiko Yoshizaki của Đại học Kagoshima, một chuyên gia nghiên cứu thực phẩm lên men, các nhà nghiên cứu Nhật Bản đã phát hiện một thành phần có tác dụng làm giảm cholesterol, được gọi là monacolin K, từ nấm mốc vào những năm 1970.
Trong những năm gần đây, chất này đã thu hút được sự chú ý như một thành phần trong thực phẩm bổ sung sức khỏe. Beni-koji có hàm lượng monacolin K cao. Ngoài ra, loại gạo men này còn chứa chất chống oxy hóa, axit amin và các enzym có lợi, mang lại sức khỏe tổng thể và tinh thần vui vẻ.
Dù có lợi ích sức khỏe, quá trình lên men beni-koji có thể tạo ra citrinin, một chất chuyển hóa độc hại gây bệnh thận. Citrinin là một loại độc tố nấm mốc, do các loài thuộc chi Aspergillus, Penicillium và Monascus sản sinh. Citrinin hình thành sau khi thu hoạch, xuất hiện chủ yếu trong ngũ cốc được bảo quản. Thông thường, người ta phát hiện nó chung với các loại độc tố nấm mốc khác, đặc biệt là ochratoxin A, gây bệnh thận.
Ngoài độc tính trên thận, citrinin cũng có liên quan đến tình trạng tế bào chết theo chương trình (apoptosis) thông qua stress oxy hóa. Nhiều mô hình thí nghiệm trên động vật khác nhau cho thấy citrinin và ochratoxin A có thể gây nhiễm độc gan, phổi, tế bào, hệ miễn dịch, gây ung thư.
Minh Đức