Theo số liệu mới nhất mowis công bố từ Tổng cục Thống kê (GSO) ngoại thương của Việt Nam tiếp tục phục hồi trong 4 tháng đầu năm 2024 sau đợt sụt giảm thương mại lớn được ghi nhận vào năm 2023.
Cả nhập khẩu và xuất khẩu đều chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể khi nhu cầu tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm tăng lên và hoạt động kinh tế trong nước tiếp tục phục hồi sau đại dịch covid-19.
Giao dịch ngoại thương tăng 15% trong tháng 4
Xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong tháng 4/2024 đạt tổng trị giá 61,20 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm 2023 và giảm 5,2% so với tháng trước.
Từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2024, tổng thương mại hàng hóa đạt 238,88 tỷ USD, tăng 15,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, tổng xuất khẩu ước đạt 123,64 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước, trong khi nhập khẩu ước đạt 115,24 tỷ USD, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm trước. Thặng dư thương mại hàng hóa của Việt Nam 4 tháng đầu năm đạt 8,4 tỷ USD.
Những con số tăng trưởng cao ghi nhận trong 4 tháng đầu năm 2024, cho thấy Việt Nam đang tiếp tục phục hồi sau một năm ngoại thương sụt giảm.
Năm ngoái 2023, tổng ngoại thương của Việt Nam giảm 6,6% so với năm trước, xuất khẩu giảm 4,4% so với cùng kỳ năm trước và nhập khẩu giảm 8,9% so với cùng kỳ năm trước. Sự sụt giảm trong ngoại thương phần lớn là do nhu cầu yếu tác động bởi lạm phát cao ở các thị trường xuất khẩu chính như Mỹ và EU, cũng như nhu cầu trong nước yếu kể từ sau đại dịch covid-19.
Kể từ tháng 9/2023, số liệu thương mại bắt đầu phục hồi và tiếp tục tăng tốc đều đặn trong những tháng kể từ đó.
Những thay đổi trong ngoại thương của Việt Nam
Mặc dù so với tháng trước, ngoại thương trong tháng 4/2024 giảm. Xuất khẩu đạt tổng trị giá 30,94 tỷ USD trong tháng 4, giảm 8,1% so với tháng 3. Tuy nhiên, đây vẫn là mức tăng đáng kể 10,6% so với tháng 4 năm 2023.
Nhập khẩu hàng hóa trong tháng 4 ước đạt 30,26 tỷ USD, giảm 2% so với tháng trước nhưng tăng 19,9% so với cùng kỳ năm trước.
Nhóm công nghiệp chế biến, chế tạo của Việt Nam chiếm khoảng 87,5% kim ngạch xuất khẩu trong 4 tháng đầu năm 2024, ước đạt tổng trị giá 108,27 tỷ USD. Trong khi đó, nhóm nguyên liệu thô và đầu vào sản xuất chiếm khoảng 94% lượng nhập khẩu trong 4 tháng đầu năm, đạt khoảng 108,33 tỷ USD.
Các thị trường lớn ghi nhận tăng trưởng mạnh
Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, với tổng kim ngạch ước đạt 34,1 tỷ USD, tăng 19,1% so với cùng kỳ năm 2023. Thặng dư thương mại của Việt Nam ước đạt 29,6 tỷ USD, tăng 21,6% so với cùng kỳ năm trước. Thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam là Trung Quốc, với kim ngạch xuất khẩu đạt 18 tỷ USD, tăng 14,4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Châu Âu (EU) là một thị trường xuất khẩu lớn khác, thu hút 16,4 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2024, tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Thặng dư thương mại của Việt Nam với EU ước đạt 11,4 tỷ USD trong giai đoạn này, tăng 16,7% so với cùng kỳ năm ngoái.
Kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam với các đối tác thương mại lớn trong 4 tháng đầu năm 2024
Trong khi đó, Trung Quốc vẫn là nguồn nhập khẩu hàng đầu của Việt Nam, với tổng kim ngạch nhập khẩu từ đó đạt 41,6 tỷ USD, tăng 28,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc đạt 23,6 tỷ USD trong 4 tháng đầu năm 2024, tăng 41,4% so với năm trước.
Cùng với sự tăng tốc từ các thị trường lớn và đối tác truyền thống, một số mặt hàng xuất khẩu phục hồi mạnh mẽ trong 4 tháng đầu năm 2024, với 21 mặt hàng ghi nhận kim ngạch trên 1 tỷ USD.
Những hàng hóa này chiếm khoảng 86,4% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong khi đó, 5 mặt hàng gồm Điện tử, máy tính và linh kiện; Điện thoại và linh kiện; Máy móc, thiết bị, dụng cụ khác; giày dép xuất khẩu hàng đầu có kim ngạch trên 5 tỷ USD, chiếm 57,8% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Các sản phẩm xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam tính theo giá trị, có điện tử, máy tính và linh kiện, tăng 34,9% so với cùng kỳ trong 4 tháng đầu năm.
Trong 4 tháng đầu năm 2024, 20 mặt hàng nhập khẩu có trị giá trên 1 tỷ USD, chiếm 78,9% tổng kim ngạch nhập khẩu, trong khi chỉ có 2 mặt hàng nhập khẩu gồm Điện tử, máy tính và linh kiện; Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác có trị giá trên 5 tỷ USD, chiếm 39,4% tổng nhập khẩu.
Nhiều triển vọng trong năm 2024
Sự gia tăng trong ngoại thương của Việt Nam phần lớn nhờ vào các thị trường xuất khẩu trọng điểm đã kiểm soát được lạm phát, tạo điều kiện chi tiêu nhiều hơn cho hàng hóa Việt Nam. Đồng thời, các hiệp định thương mại tự do (FTA) của Việt Nam với các thị trường xuất khẩu này, đặc biệt là Hiệp định Thương mại tự do EU-Việt Nam (EVFTA) bắt đầu có hiệu lực, có thể tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu của Việt Nam trong những tháng tới.
Hơn nữa, theo Vietnam Briefing, trước nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc của các công ty phương Tây nói riêng có thể tiếp tục mang lại lợi ích cho lĩnh vực sản xuất xuất khẩu của Việt Nam và thúc đẩy sự phát triển kinh tế dài hạn của đất nước.
Tuy nhiên, ngoại thương của Việt Nam vẫn dễ bị tổn thương trước các yếu tố sốc bên ngoài và các thị trường xuất khẩu trọng điểm có thể gặp phải những thách thức như căng thẳng địa chính trị hay suy thoái kinh tế khó lường.
Ngoài ra, những biến động về giá hàng hóa toàn cầu, đặc biệt là trong các lĩnh vực mà Việt Nam phụ thuộc nhiều như điện tử và dệt may, có thể ảnh hưởng đến kết quả xuất khẩu.
Sự phục hồi mạnh mẽ trong 4 tháng đầu năm 2024 càng cho thấy nhiều triển vọng trong hoạt động ngoại thương của Việt Nam. Theo Vietnam Briefing, để tiếp tục duy trì đà tăng trưởng như vừa qua, đòi hỏi Việt Nam phải tiếp tục nỗ lực đa dạng hóa thị trường, nâng cao khả năng cạnh tranh và thích ứng với những động lực thương mại toàn cầu đang thay đổi.
Minh Đức