Thị trường TMĐT Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn “quản lý để ngăn sai phạm” sang “chuẩn hóa để kiến tạo niềm tin”, hướng tới môi trường mua sắm minh bạch và an toàn hơn. Phóng viên Tạp chí Thương Trường đã trao đổi với ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển TMĐT và Công nghệ số (Cục TMĐT và Kinh tế số) về những thay đổi đang tác động trực tiếp tới người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển TMĐT và Công nghệ số (Cục TMĐT và Kinh tế số, Bộ Công Thương)
Thương mại điện tử Việt Nam phát triển nhanh nhưng đi kèm nhiều thách thức về niềm tin người tiêu dùng, chất lượng sản phẩm và minh bạch thị trường. Nhân Tuần lễ thương mại điện tử quốc gia- Online Friday 2025, ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển TMĐT và Công nghệ số, đã có những chia sẻ về những nỗ lực chuẩn hóa thị trường, bảo vệ người tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp, hướng tới một môi trường TMĐT “An toàn – An tâm – An vui”.
Phóng viên: Thưa ông, Thương mại điện tử Việt Nam đang phát triển rất nhanh, nhưng cùng với đó là nhiều thách thức trong quản lý và niềm tin người tiêu dùng. Theo ông, đâu là những vấn đề cấp thiết nhất cần được “chuẩn hóa” để thị trường vận hành minh bạch và an toàn hơn?
Ông Nguyễn Hữu Tuấn: Những vấn đề cấp thiết nhất cần được “chuẩn hóa” chính là những yếu tố tác động trực tiếp đến niềm tin của người tiêu dùng khi mua sắm trực tuyến. Theo khảo sát của Cục TMĐT và KTS trong những năm gần đây, lo ngại lớn nhất của người mua vẫn là chất lượng sản phẩm không đúng như quảng cáo, nguy cơ nhận phải hàng kém chất lượng, hàng giả, hàng nhái hoặc hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Vì vậy, việc chuẩn hóa thông tin sản phẩm và người bán, chuẩn hóa quy trình giao dịch, cũng như tăng cường các cơ chế kiểm chứng chất lượng là yêu cầu cấp thiết. Đồng thời, Bộ Công Thương đã lựa chọn chủ đề “An toàn - An tâm - An vui” cho Tuần lễ thương mại điện tử quốc gia và Ngày mua sắm trực tuyến Việt Nam – Online Friday 2025 nhằm thể hiện quyết tâm đồng hành cùng các nền tảng số và nhà bán hàng trong xây dựng môi trường TMĐT minh bạch, an toàn và phát triển bền vững.
Phóng viên: Vậy nhìn từ sự kiện Tuần lễ thương mại điện tử quốc gia, để chuyển từ ‘kiểm soát’ sang ‘chuẩn hóa’, Cục TMĐT và Kinh tế số đang triển khai những công cụ hoặc cơ chế quản lý nào nhằm tạo nền tảng minh bạch, đồng bộ cho hoạt động của các sàn và người bán?
Ông Nguyễn Hữu Tuấn: Để hiện thực hóa định hướng này, Ban Tổ chức Chương trình tập trung xây dựng một “sân chơi chung” minh bạch và chuẩn mực dành cho tất cả các bên tham gia. Trước hết, chúng tôi thúc đẩy hệ sinh thái kết nối dựa trên chủ đề “An toàn - An tâm - An vui”, qua đó nâng cao trách nhiệm của các sàn TMĐT và nhà bán hàng trong việc bảo vệ người tiêu dùng và tuân thủ quy định.
Song song với đó, Cục đẩy mạnh kiểm soát chất lượng và phòng chống gian lận, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để rà soát hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ trong suốt Tuần lễ thương mại điện tử. Việc ưu tiên các nhà bán hàng chính hãng, các đại lý và đối tác dịch vụ uy tín cũng góp phần tạo nên một hệ sinh thái minh bạch hơn.
Đặc biệt, lần đầu tiên Ban Tổ chức triển khai phiên Mega Live quy mô lớn nhằm nâng cao nhận thức của người tiêu dùng. Tại đây, người mua đã được hướng dẫn cụ thể về cách phân biệt hàng thật - hàng giả, nhận diện lừa đảo, nâng cao kỹ năng mua sắm thông minh và biết cách bảo vệ quyền lợi của mình khi giao dịch trực tuyến.
Phóng viên: Cục đặt trọng tâm vào việc bảo vệ người tiêu dùng như thế nào để người tiêu dùng thực sự “An toàn - An tâm - An vui” khi mua sắm online?
Ông Nguyễn Hữu Tuấn: Trọng tâm của Cục TMĐT và KTS là củng cố niềm tin và cải thiện trải nghiệm của người tiêu dùng trong toàn bộ quá trình mua sắm. Trước hết, chúng tôi tập trung bảo vệ quyền lợi cốt lõi, bao gồm quyền được tiếp cận sản phẩm chất lượng, quyền được bảo đảm an toàn và quyền được hỗ trợ khi phát sinh tranh chấp.
Tiếp theo, chương trình đẩy mạnh nhận diện và tiêu thụ sản phẩm uy tín, chính hãng, nhằm giúp người tiêu dùng tránh rủi ro từ hàng giả, hàng nhái hoặc gian lận thương mại. Việc quảng bá các sản phẩm của thương hiệu lớn, nhà sản xuất và doanh nghiệp uy tín cũng góp phần tạo dựng niềm tin bền vững hơn.
Ngoài ra, chuỗi Mega Livestream nhằm cung cấp lượng thông tin lớn, trực quan, dễ hiểu giúp người tiêu dùng tự trang bị kỹ năng phân biệt hàng thật - hàng giả và hiểu rõ hơn về giao dịch an toàn. Cuối cùng, các ưu đãi thiết thực và khuyến khích thanh toán điện tử trong khuôn khổ chương trình cũng là cách để người tiêu dùng hưởng lợi và yên tâm hơn khi mua sắm.
Phóng viên: Bên cạnh người tiêu dùng, doanh nghiệp và các sàn TMĐT cũng cần môi trường ổn định để phát triển. Theo định hướng của Bộ Công Thương, Cục có kế hoạch gì để hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tham gia TMĐT một cách an toàn và bền vững?
Ông Nguyễn Hữu Tuấn: Theo định hướng chung, Cục TMĐT và Kinh tế số tập trung hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua ba nhóm giải pháp chính.
Thứ nhất, Cục đẩy mạnh nâng cao năng lực chuyển đổi số, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận kiến thức pháp luật về TMĐT, nâng cao kỹ năng vận hành gian hàng, marketing số và quản trị rủi ro trong môi trường trực tuyến.
Thứ hai, tổ chức Không gian trải nghiệm và triển lãm giải pháp số, tạo điều kiện để doanh nghiệp kết nối với sàn TMĐT, MCN, KOLs và các đối tác công nghệ, từ đó tìm kiếm cơ hội hợp tác và mở rộng thị trường.
Thứ ba, quảng bá hàng Việt được chú trọng nhằm đưa sản phẩm Việt, từ đặc sản vùng miền đến sản phẩm công nghệ cao, tiếp cận người tiêu dùng cả nước. Đây cũng là cách lan tỏa tinh thần “Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt” trên nền tảng số. Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò của nền tảng số là nơi kết nối uy tín giữa người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Phóng viên: Một thị trường thương mại điện tử “chuẩn hóa” không chỉ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, mà quan trọng hơn là mang lại trải nghiệm an toàn, an tâm và an vui cho người tiêu dùng. Theo ông, đâu sẽ là những thay đổi rõ nét nhất mà người tiêu dùng có thể cảm nhận trong giai đoạn tới?
Ông Nguyễn Hữu Tuấn: Khi thị trường TMĐT được chuẩn hóa theo hướng kiến tạo niềm tin, người tiêu dùng sẽ cảm nhận rõ những thay đổi trong chất lượng giao dịch và trải nghiệm mua sắm. Trước hết, niềm tin và sự an tâm sẽ được củng cố nhờ các công cụ bảo vệ người tiêu dùng và cơ chế kiểm soát hàng giả, hàng nhái hiệu quả hơn. Người mua sẽ có xu hướng chú trọng giá trị tổng thể, kết hợp giữa chất lượng, dịch vụ và ưu đãi thiết thực thay vì chỉ quan tâm đến mức giá.
Bên cạnh đó, người tiêu dùng sẽ dễ dàng tiếp cận hàng chính hãng thông qua các chương trình khuyến mãi lớn và hoạt động quảng bá sản phẩm uy tín từ sàn TMĐT và nhà bán hàng.
Trải nghiệm mua sắm cũng được nâng cao và trẻ trung hơn, khi các nền tảng số kết hợp nội dung giải trí với mua sắm, đổi mới cách làm khuyến mãi từ “giá rẻ” sang “giá trị và minh bạch”, đồng thời cá nhân hóa ưu đãi cho từng nhóm khách hàng.
Cuối cùng, người tiêu dùng sẽ được trang bị kỹ năng mua sắm thông minh và an toàn, nhờ các hoạt động hướng dẫn phân biệt hàng thật – hàng giả và những thông tin cần thiết để giao dịch số an toàn hơn trong thời gian tới.
Trân trọng cảm ơn Ông!
Theo Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam 2025 (Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam – VECOM), mức độ ứng dụng TMĐT của doanh nghiệp trong năm 2024–2025.
+ Khoảng 40–50% doanh nghiệp có website, trong đó tỷ lệ tích hợp tính năng đặt hàng trực tuyến tăng mạnh.
+ Khoảng 90% doanh nghiệp kinh doanh trên mạng xã hội, tiếp tục là kênh tiếp cận khách hàng quan trọng nhất. Đáng chú ý, 47% doanh nghiệp đánh giá bán hàng trên mạng xã hội là “rất hiệu quả”.
+ Gần 60% doanh nghiệp tham gia sàn TMĐT, ghi nhận xu hướng tăng liên tục qua các năm. Bên cạnh đó, tỷ lệ doanh nghiệp phát triển ứng dụng bán hàng trên di động (app) duy trì ở mức 15%, trong đó 46% app cho phép khách hàng mua sắm trọn vẹn trên nền tảng di động - đặc biệt phổ biến trong các ngành F&B, thời trang và bán lẻ.
Tiến Thanh