TP Hồ Chí Minh đề xuất nâng vốn vay được hỗ trợ lãi suất lên 300 tỷ đồng cho dự án nhà ở xã hội

Dự thảo chính sách hỗ trợ lãi suất cho các dự án được Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP Hồ Chí Minh (HFIC) cho vay đang được kỳ vọng mở thêm một kênh vốn cho nhà ở xã hội. Nếu được thông qua, mức vốn vay được ngân sách hỗ trợ lãi suất đối với dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và ký túc xá có thể tăng lên tối đa 300 tỷ đồng/dự án, thời gian hỗ trợ kéo dài đến 10 năm.

Mở rộng hạn mức, kéo dài thời gian hỗ trợ vốn

TP Hồ Chí Minh đang hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố về hỗ trợ lãi suất đối với các dự án đầu tư được HFIC cho vay thuộc lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội.

Chính sách được xây dựng trên cơ sở kế thừa Nghị quyết 09/2023/NQ-HĐND, đồng thời điều chỉnh cho phù hợp với không gian phát triển mới của TP Hồ Chí Minh sau sắp xếp đơn vị hành chính. Theo Sở Tài chính, chính sách mới cũng nhằm khắc phục một số hạn chế trong quá trình triển khai trước đây, rút ngắn thời gian tiếp cận và mở rộng phạm vi các lĩnh vực được hỗ trợ.

Trong đó, đối với một số dự án như: Nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và ký túc xá, dự thảo đề xuất nâng mức vốn vay được hỗ trợ lãi suất từ 200 tỷ đồng lên tối đa 300 tỷ đồng/dự án. Thời gian hỗ trợ cũng được kéo dài từ 7 năm lên tối đa 10 năm.

Điểm quan trọng của cơ chế này là ngân sách Thành phố không cấp trực tiếp khoản vốn 300 tỷ đồng cho chủ đầu tư. Thay vào đó, HFIC thực hiện cho vay, còn ngân sách hỗ trợ phần chi phí lãi vay theo chính sách được HĐND Thành phố thông qua.

Theo phương án đang được xây dựng, HFIC có thể trực tiếp cho vay hoặc làm đầu mối cho vay hợp vốn với các tổ chức tín dụng đối với những dự án đáp ứng điều kiện. Việc hỗ trợ chỉ được thực hiện trên phần vốn vay do HFIC cho vay và dự án phải trải qua quá trình thẩm định về hiệu quả, khả năng trả nợ trước khi được chấp thuận tín dụng.

Cơ chế này tạo ra sự khác biệt so với hình thức hỗ trợ vốn trực tiếp. Nhà đầu tư vẫn phải chứng minh hiệu quả dự án, năng lực tài chính và khả năng trả nợ, trong khi nguồn ngân sách đóng vai trò hỗ trợ chi phí vốn.

Theo Sở Tài chính, tổng vốn cho vay dự kiến trong giai đoạn 2026-2030 khoảng 16.800 tỷ đồng. Với giả định mức lãi suất hỗ trợ bình quân 9%/năm, nhu cầu ngân sách hỗ trợ lãi suất dự kiến khoảng 3.426 tỷ đồng. Thành phố dự kiến bố trí khoảng 3.500 tỷ đồng trong kế hoạch đầu tư công trung hạn để thực hiện chính sách.

Không chỉ tập trung vào nhà ở xã hội, dự thảo còn mở rộng các lĩnh vực ưu tiên sang công nghệ cao, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, công nghiệp trọng yếu và công nghiệp hỗ trợ, thương mại - nông nghiệp, y tế, giáo dục, du lịch, hạ tầng kinh tế - kỹ thuật và môi trường.

Tuy nhiên, với phân khúc nhà ở xã hội, việc nâng hạn mức vay được hỗ trợ có ý nghĩa đáng chú ý bởi đặc thù của các dự án thường cần nguồn vốn lớn, thời gian triển khai dài và khả năng thu hồi vốn chịu nhiều ràng buộc.

Trước đó, chính sách hiện hành hỗ trợ lãi suất cho các dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân do HFIC cho vay với mức vốn tối đa 200 tỷ đồng/dự án và thời hạn không quá 7 năm. Thành phố từng xác định việc nâng hạn mức lên 300 tỷ đồng là một trong các giải pháp nhằm thu hút đầu tư vào nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội.

Thêm một kênh vốn cho các dự án nhà ở xã hội

Nhu cầu mở rộng nguồn vốn cho nhà ở xã hội diễn ra trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh đang phải đẩy nhanh tiến độ phát triển phân khúc nhà ở dành cho người thu nhập thấp, công nhân và các nhóm đối tượng có nhu cầu thực.

Theo thông tin từ HoREA được nêu trong hồ sơ và các nội dung trao đổi về chính sách, 8 tháng đầu năm 2026, TP Hồ Chí Minh đã khởi công 10 dự án nhà ở xã hội với 11.362 căn. Tổng số dự án đang triển khai khoảng 22 dự án, với gần 19.900 căn.

Tuy nhiên, nguồn cung thực tế vẫn chịu ảnh hưởng bởi tiến độ pháp lý, giải phóng mặt bằng, xác định nghĩa vụ tài chính đất đai và các thủ tục liên quan. Đây cũng là lý do một số dự án dù đã có quỹ đất hoặc chủ trương đầu tư nhưng chưa thể triển khai đồng bộ.

Trường hợp Khu nhà ở xã hội Hodeco tại phường Phú Mỹ là một ví dụ. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 689 tỷ đồng, đã có chủ trương đầu tư nhưng còn vướng một số nội dung liên quan đến giải phóng mặt bằng, giao đất, ký quỹ và phương án tiêu thụ sản phẩm.

Tại phường Phú Mỹ, Khu nhà ở xã hội Mỹ Xuân B1 có tổng vốn khoảng 850 tỷ đồng, đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và cấp phép xây dựng hạ tầng giai đoạn 1 nhưng còn vướng đất xen kẹt và việc xác định giá đất phần thương mại.

Trong khi đó, dự án Lan Anh 7B tại xã Nghĩa Thành có tổng mức đầu tư gần 950 tỷ đồng, phần nhà ở xã hội đã xây dựng khoảng 70%. Theo phản ánh của doanh nghiệp, việc xác định nghĩa vụ tài chính kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành dự án cũng như khả năng thu hồi vốn.

Một số dự án khác như Lan Anh 5 tại phường Tam Long, Ecotown Phú Mỹ tại phường Phú Mỹ, Sài Gòn Venice tại xã Bình Lợi và Lan Anh 12 tại phường Phú Mỹ cũng đang được kiến nghị tháo gỡ những vấn đề liên quan đến đất đai, quy hoạch hoặc thủ tục đầu tư.

Những trường hợp này cho thấy bài toán vốn và bài toán pháp lý có mối quan hệ trực tiếp. Một dự án chưa hoàn tất các thủ tục cần thiết sẽ khó tiếp cận tín dụng, trong khi việc chậm tiếp cận vốn lại có thể khiến tiến độ đầu tư kéo dài.

Do đó, cơ chế hỗ trợ lãi suất của HFIC chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng quá trình tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, đầu tư và thủ tục dự án.

Về phía hệ thống ngân hàng, nguồn tín dụng cho nhà ở xã hội cũng đang được mở rộng. Theo Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2, đến giữa năm 2026, TP Hồ Chí Minh có 6 dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và cải tạo chung cư cũ được các ngân hàng cam kết cho vay với tổng hạn mức hơn 2.200 tỷ đồng; trong đó 5 dự án đã giải ngân gần 616 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, chương trình tín dụng nhà ở xã hội quy mô 145.000 tỷ đồng đang được các ngân hàng thương mại triển khai. Một số ngân hàng cũng xây dựng các gói tín dụng riêng cho chủ đầu tư nhà ở xã hội.

Như vậy, cơ chế HFIC nếu được thông qua sẽ bổ sung thêm một kênh vốn bên cạnh tín dụng thương mại và chương trình tín dụng nhà ở xã hội hiện hữu.

Tại phiên thẩm tra ngày 16/9, HĐND TP Hồ Chí Minh cho biết đến ngày 15/9/2026, HFIC đã và đang thẩm định cho vay 51 dự án, với tổng mức đầu tư khoảng 9.480 tỷ đồng và tổng vốn vay khoảng 4.182 tỷ đồng. Trong số này, HFIC đã đồng ý cho vay 38 dự án thuộc chính sách hỗ trợ lãi suất, với tổng mức đầu tư khoảng 5.604 tỷ đồng và tổng vốn vay 3.109 tỷ đồng.

Đối với nhà ở xã hội, điểm đáng chú ý của cơ chế mới nằm ở khả năng kết hợp nguồn lực. HFIC có thể đóng vai trò đầu mối cho vay hợp vốn, qua đó kết nối nguồn vốn hỗ trợ lãi suất từ ngân sách với nguồn tín dụng của các ngân hàng thương mại.

Nếu chính sách được thông qua và triển khai đúng tiến độ, cơ chế này có thể giúp giảm chi phí vốn đối với những dự án đủ điều kiện, đồng thời tạo thêm dư địa để chủ đầu tư cân đối dòng tiền trong quá trình xây dựng.

Tuy nhiên, khả năng tạo thêm nguồn cung nhà ở xã hội sẽ không chỉ phụ thuộc vào hạn mức hỗ trợ. Hiệu quả cuối cùng còn gắn với tốc độ hoàn tất thủ tục đầu tư, giao đất, xác định nghĩa vụ tài chính, giải phóng mặt bằng và khả năng triển khai thực tế của từng dự án.

Theo kế hoạch hiện nay, dự thảo Nghị quyết đang được Sở Tài chính hoàn thiện, lấy ý kiến các cơ quan liên quan và thực hiện các bước thẩm định trước khi trình UBND Thành phố để trình HĐND TP Hồ Chí Minh xem xét tại kỳ họp dự kiến cuối tháng 9/2026.

Với việc nâng mức vốn vay được hỗ trợ lên 300 tỷ đồng và kéo dài thời gian hỗ trợ tối đa 10 năm đối với một số dự án nhà ở xã hội, chính sách mới đang được đặt trong hướng tiếp cận rộng hơn: dùng nguồn lực ngân sách để giảm chi phí vốn, đồng thời huy động thêm nguồn lực tín dụng xã hội cho một phân khúc đang có nhu cầu lớn.

Nếu được triển khai đồng bộ với tháo gỡ pháp lý dự án, đây sẽ là thêm một mắt xích trong bài toán vốn cho nhà ở xã hội của TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2026-2030.

Thiên An