Trước những bất cập trong quá trình phát triển nhà ở xã hội, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh đề nghị rà soát toàn bộ quy trình đầu tư, đơn giản hóa thủ tục và khai thác các quỹ nhà công chưa sử dụng để bổ sung nguồn cung. Bộ Xây dựng cho biết, sẽ tổng hợp các kiến nghị trong quá trình sửa đổi Luật Nhà ở, dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10/2026.
Rà soát toàn bộ quy trình phát triển nhà ở xã hội
Bộ Xây dựng vừa có văn bản trả lời kiến nghị của Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh liên quan đến việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn.
TP Hồ Chí Minh kiến nghị cần rà soát và hoàn thiện quy trình đầu tư dự án nhà ở xã hội theo hướng thống nhất từ khâu quy hoạch, lựa chọn chủ đầu tư, triển khai xây dựng cho đến bán, cho thuê và thuê mua.
Theo Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh, việc chuẩn hóa quy trình không chỉ giúp rút ngắn thời gian thực hiện dự án mà còn hạn chế những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội và người dân sớm tiếp cận sản phẩm.
Rà soát toàn bộ quy trình phát triển nhà ở xã hội.
TP Hồ Chí Minh đồng thời đề nghị rà soát, sửa đổi các quy định liên quan đến thủ tục, giá bán, giá thuê, hợp đồng cũng như quản lý, vận hành nhà ở xã hội theo hướng đơn giản, thống nhất và dễ thực hiện hơn.
Mục tiêu là giảm chi phí tuân thủ cho cả doanh nghiệp lẫn người dân, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho quá trình phát triển và khai thác các dự án nhà ở xã hội.
Phản hồi kiến nghị này, Bộ Xây dựng cho biết sẽ ghi nhận, tiếp thu để rà soát, tổng hợp trong quá trình hoàn thiện dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), dự kiến báo cáo Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026.
Cùng với việc sửa luật, các nội dung liên quan sẽ tiếp tục được cụ thể hóa trong quá trình rà soát, sửa đổi, bổ sung các nghị định và thông tư hướng dẫn.
Siết tiêu chuẩn nhà cho thuê, chung cư mini
TP Hồ Chí Minh đặt ra mục tiêu hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân và các mô hình nhà ở có mức giá phù hợp.
Theo kiến nghị, các quy định cần bao quát các yêu cầu về diện tích, an toàn, phòng cháy chữa cháy, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và chất lượng sống, nhằm vừa đáp ứng nhu cầu nhà ở vừa bảo đảm an toàn cho người dân.
Bộ Xây dựng cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ngày 28/7/2026, Bộ đã có Báo cáo số 297/BC-BXD về kết quả rà soát quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với nhà ở cho thuê và nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ của cá nhân.
TP Hồ Chí Minh đặt ra mục tiêu hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân và các mô hình nhà ở có mức giá phù hợp.
Qua rà soát, Bộ đã hoàn thiện và ban hành một số quy chuẩn, giải pháp kỹ thuật quan trọng. Trong đó có QCVN 01:2026/BXD về quy hoạch đô thị và nông thôn; Sửa đổi 01:2026 QCVN 04:2021/BXD về nhà chung cư và Quyết định số 1074/QĐ-BXD ngày 29/6/2026 về giải pháp phòng cháy chữa cháy.
Các quy định mới nhằm bổ sung, hoàn thiện yêu cầu về hạ tầng, không gian sử dụng và an toàn phòng cháy chữa cháy đối với những loại hình nhà ở này.
Thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và địa phương đánh giá thực trạng an toàn phòng cháy chữa cháy, mật độ cư trú và hạ tầng kỹ thuật tại các khu nhà cho thuê, nhà lưu trú công nhân và chung cư mini.
Trên cơ sở kết quả rà soát, từng loại hình nhà ở sẽ được phân loại để xây dựng giải pháp kỹ thuật và lộ trình khắc phục phù hợp. Trọng tâm là bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản và điều kiện sống của người dân.
Bên cạnh việc tháo gỡ thủ tục cho dự án mới, Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM đề nghị Bộ Xây dựng phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu khai thác hiệu quả quỹ nhà thuộc sở hữu Nhà nước, nhà tái định cư chưa sử dụng và tài sản công dôi dư sau sắp xếp.
Theo kiến nghị, đây có thể là nguồn lực quan trọng để bổ sung quỹ nhà ở xã hội, đặc biệt là nhà ở cho thuê trong bối cảnh nhu cầu về phân khúc này ngày càng lớn.
Về vấn đề này, Bộ Xây dựng cho biết ngày 30/7/2026 đã có Báo cáo số 302/BC-BXD gửi Thủ tướng Chính phủ về tình hình quản lý, sử dụng nhà ở thuộc tài sản công.
Báo cáo đã đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp nhằm khai thác hiệu quả quỹ nhà thuộc sở hữu Nhà nước, quỹ nhà tái định cư chưa sử dụng và tài sản công dôi dư sau quá trình sắp xếp.
Việc đồng thời xử lý ba nhóm vấn đề gồm hoàn thiện cơ chế đầu tư, chuẩn hóa các loại hình nhà ở giá phù hợp và khai thác quỹ nhà công chưa sử dụng được kỳ vọng sẽ mở thêm dư địa cho chương trình phát triển nhà ở xã hội.
Đối với TP Hồ Chí Minh, nơi nhu cầu nhà ở giá phù hợp tập trung lớn do tốc độ đô thị hóa và quy mô lực lượng lao động cao, việc rút ngắn thủ tục đầu tư cùng khai thác hiệu quả các nguồn lực nhà ở sẵn có được xem là những giải pháp quan trọng để tăng nguồn cung trong thời gian tới.
Thiên An