Báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2020 của Kiểm toán Nhà nước vừa mới được công bố đã chỉ ra trong 5 dự án nhà ở xã hội tại TP.HCM phát hiện 85 trường hợp người được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội có dấu hiệu đã có nhà ở tại thời điểm được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội...
Theo Kiểm toán Nhà nước, chương trình phát triển nhà ở xã hội tại TP.HCM chưa đạt mục tiêu đề ra, chỉ hoàn thành được 13.874 căn hộ, đạt 69% so với kế hoạch. TP.HCM còn lựa chọn chủ đầu tư, phê duyệt chủ trương đầu tư 22 dự án nhà ở xã hội trước khi có Chương trình phát triển nhà ở của thành phố giai đoạn 2016- 2025.
TP.HCM chưa xác định vị trí, quy mô hoặc có xác định nhưng chưa đảm bảo tỷ lệ quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội tại các đồ án quy hoạch phân khu xây dựng đô thị, quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 trên địa bàn 3 quận.
Bên cạnh đó, một số dự án có quy mô từ 10 ha trở lên có tỷ lệ bố trí đất ở, nhà ở xã hội chưa đạt nguyên tắc dành bình quân 25% diện tích đất ở theo Nghị quyết của HĐND TP như: Dự án Khu dân cư và Công viên Phước Thiện; Dự án Khu dân cư Hoàng Nam, phường An Lạc, quận Bình Tân.
Dự án Khu dân cư và Công viên Phước Thiện là một trong những dự án có quy mô từ 10 ha trở lên có tỷ lệ bố trí đất ở nhà ở xã hội chưa đạt nguyên tắc dành bình quân 25% diện tích đất ở theo Nghị quyết của HĐND TP.
Ngoài ra, Kiểm toán Nhà nước kiểm toán đã chỉ ra 5 dự án nhà ở xã hội tại TP.HCM phát hiện 85 trường hợp người được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội có dấu hiệu đã có nhà ở tại thời điểm được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội; 64 trường hợp người được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội có giao dịch ủy quyền về nhà ở xã hội, bên cạnh đó còn nhiều trường hợp sở hữu đất đai nhưng chưa có hồ sơ chứng minh có nhà trên đất nên đoàn chưa đánh giá.
Kết quả kiểm toán còn cho thấy, có hiện tượng cho phép nộp bằng tiền thay cho việc bắt buộc dành 20% diện tích đất để phát triển nhà ở xã hội đối với các dự án có quy mô sử dụng đất dưới 10ha.
Tuy nhiên, việc cho phép nộp bằng tiền thay này không phù hợp với quy định của khoản 2 Điều 16 Luật Nhà ở năm 2014 và khoản 1 Điều 118 Luật Đất đai năm 2013. Đồng thời, chưa có hướng dẫn, quản lý, đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp số tiền tương đương với giá trị quỹ đất 20% vào ngân sách địa phương để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội.
Trước đó, tại báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2019, Kiểm toán Nhà nước đã đề cập đến một số tồn tại trong chương trình nhà ở xã hội trên địa bàn 3 quận, huyện của Hà Nội là Long Biên, Thanh Trì, Đông Anh, Hà Nội giai đoạn 2015 - 2018.
Theo Kiểm toán Nhà nước, hầu hết các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn Hà Nội trong kế hoạch kiểm tra đều "ôm" đất chậm triển khai.
Thiên An