Sở Xây dựng TP.HCM vừa ban hành hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục, điều kiện và hồ sơ đăng ký mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội trên địa bàn, nhằm thống nhất cách thực hiện, tăng cường tính công khai, minh bạch, đồng thời hạn chế tình trạng môi giới trung gian, trục lợi chính sách trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội ngày càng tăng cao.
Theo hướng dẫn, đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội được xác định theo Điều 76 Luật Nhà ở năm 2023, gồm: người có công với cách mạng; hộ nghèo, hộ cận nghèo; người thu nhập thấp tại đô thị; công nhân, người lao động; cán bộ, công chức, viên chức; lực lượng vũ trang; người bị thu hồi đất chưa được bồi thường bằng nhà ở; học sinh, sinh viên và doanh nghiệp trong khu công nghiệp.
Các nhóm đối tượng này được phân định rõ theo từng hình thức mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội, bảo đảm phù hợp với mục tiêu chính sách. Riêng trường hợp thuê nhà ở xã hội, người đăng ký không bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về nhà ở và thu nhập như các hình thức còn lại.
Thu nhập đến 40 triệu đồng/tháng vẫn được mua nhà ở xã hội
Một trong những nội dung đáng chú ý trong hướng dẫn lần này là quy định cụ thể về điều kiện nhà ở và mức trần thu nhập được mua nhà ở xã hội.
Theo đó, người đăng ký mua hoặc thuê mua phải chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình; hoặc đã có nhà nhưng diện tích bình quân dưới 15 m² sàn/người. Trường hợp đã có nhà ở nhưng ở xa nơi làm việc (từ 14,5 km đối với phường hoặc từ 20 km đối với xã), và dự án nhà ở xã hội nằm gần nơi làm việc hơn so với chỗ ở hiện tại, vẫn được xem xét hỗ trợ.
Thu nhập đến 40 triệu đồng/tháng vẫn được mua nhà ở xã hội.
Về thu nhập, TP.HCM quy định rõ mức trần theo từng nhóm đối tượng. Đối với người thu nhập thấp, công nhân, cán bộ, công chức, viên chức, mức thu nhập bình quân tháng thực nhận được xác định từ không quá 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng, tùy tình trạng hôn nhân và hoàn cảnh gia đình.
Cụ thể, người đứng đơn mua nhà ở xã hội chưa kết hôn hoặc được xác nhận độc thân có thu nhập bình quân không quá 20 triệu đồng/tháng. Trường hợp độc thân nhưng đang nuôi con dưới tuổi thành niên, mức thu nhập không quá 30 triệu đồng/tháng. Với người đã kết hôn, tổng thu nhập bình quân hàng tháng của hai vợ chồng không vượt quá 40 triệu đồng.
Đối với lực lượng vũ trang, thu nhập được xác định theo hệ số so với mức thu nhập của sĩ quan có cấp bậc hàm Đại tá. Trường hợp không có hợp đồng lao động, việc xác nhận thu nhập và tình trạng cư trú sẽ do công an cấp xã thực hiện trên cơ sở dữ liệu dân cư.
Ngoài ra, nhóm người thu nhập thấp, công nhân, cán bộ, công chức, viên chức còn được áp dụng hệ số điều chỉnh thu nhập và các chính sách khuyến khích tiếp cận nhà ở xã hội theo quy định riêng của UBND TP.HCM.
Công khai giá, danh sách thụ hưởng để chặn “cò” hồ sơ
Đối với chủ đầu tư, Sở Xây dựng TP.HCM yêu cầu chỉ được ký hợp đồng mua bán, thuê mua hoặc cho thuê nhà ở xã hội khi dự án đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý và giá bán, giá thuê mua đã được cơ quan có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt hoặc công bố công khai theo quy định.
Chủ đầu tư không được ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác ký hợp đồng đặt cọc, hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai khi chưa đủ điều kiện pháp luật. Trước thời điểm nhận hồ sơ đăng ký ít nhất 30 ngày, chủ đầu tư phải gửi quyết định giá bán, giá thuê mua kèm hồ sơ thẩm tra về Sở Xây dựng để công khai trên Cổng thông tin điện tử UBND TP và trang thông tin của Sở.
Đồng thời, chủ đầu tư phải báo cáo bằng văn bản số lượng căn hộ dự kiến bán, thời điểm nhận hồ sơ để Sở Xây dựng kiểm tra, công bố công khai trong thời gian tối thiểu 30 ngày.
Sau khi người dân nộp hồ sơ trực tiếp hoặc trực tuyến, chủ đầu tư có trách nhiệm rà soát, lập danh sách theo thứ tự ưu tiên và gửi về Sở Xây dựng để kiểm tra, xác định đúng đối tượng, đúng điều kiện. Trong vòng 15 ngày kể từ khi nhận danh sách người đã ký hợp đồng, Sở Xây dựng sẽ cập nhật và công khai danh sách người được mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội trên Trang thông tin điện tử của Sở để người dân theo dõi, giám sát.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, việc ban hành hướng dẫn lần này nhằm bảo đảm quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ được thực hiện thống nhất, minh bạch, đúng người, đúng chính sách; qua đó góp phần ngăn chặn tình trạng “cò” hồ sơ, trục lợi chính sách nhà ở xã hội, bảo đảm quyền lợi thực chất cho các đối tượng có nhu cầu thực sự.
Thiên An