UBND TP.HCM vừa gửi văn bản xin ý kiến Thủ tướng hướng dẫn việc tính nghĩa vụ tài chính đất đai với hồ sơ phát sinh sau ngày 1/8 đến khi có bảng giá đất điều chỉnh.
Theo đó, UBND TP.HCM cho biết đang gặp khó trong việc giải quyết các thủ tục hành chính về nghĩa vụ tài chính trong giai đoạn chuyển tiếp từ ngày 1/8 đến thời điểm Bảng giá đất điều chỉnh theo quy định tại khoản 1 Điều 257 Luật Đất đai 2024 được ban hành.
Theo đó, trước đây hàng năm UBND TP.HCM đều trình HĐND TP thông qua hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) để áp dụng cho từng nhóm đối tượng, từng khu vực địa bàn, từng mục đích sử dụng đất nên đã phần nào giải quyết phù hợp các hồ sơ về nghĩa vụ tài chính về đất đai trên địa bàn TP.
Tuy nhiên, kể từ ngày 1/8, không có quy định việc UBND TP.HCM hàng năm trình HĐND TP thông qua hệ số K như Luật Đất đai năm 2013 nên Bảng giá đất áp dụng sau ngày 1/8 sẽ không áp dụng nhân hệ số điều chỉnh giá đất năm 2024.
TP.HCM xin ý kiến Thủ tướng về việc tính tiền sử dụng đất.
Bởi vậy, nếu TP áp dụng tính thuế theo bảng giá cũ mà không nhân với hệ số K, sẽ không phù hợp điều kiện giá đất thực tế tại địa phương. Ngược lại, nếu tính theo phương án sử dụng bảng giá đất chưa điều chỉnh nhân với hệ số K thì hiện nay chưa có quy định hướng dẫn.
Nhằm tránh ách tắc trong quá trình giải quyết hồ sơ liên quan đến nghĩa vụ tài chính về đất đai phát sinh trong giai đoạn từ ngày 1/8 đến khi Bảng giá đất điều chỉnh được ban hành, UBND TP.HCM kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện giải quyết nội dung vướng mắc nêu trên để TP.HCM có cơ sở thực hiện.
Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM Nguyễn Toàn Thắng cho biết theo Luật Đất đai 2024, nếu UBND cấp tỉnh có điều chỉnh bảng giá đất từ 1/8 thì phải tính nghĩa vụ tài chính theo bảng giá mới. Tuy nhiên, TP.HCM chưa ban hành bảng giá đất điều chỉnh nên đang chờ hướng dẫn từ các cấp trung ương.
Trước đó, ngày 31/7, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã có công văn khẩn gửi UBND Thành phố và Sở Tài nguyên và Môi trường đề nghị chưa nên ban hành, áp dụng từ ngày 1/8 mà nên tập trung xây dựng bảng giá đất lần đầu và áp dụng từ ngày 1/1/2026.
Theo HoREA, các mức giá của dự thảo bảng giá đất phổ biến tăng từ 10 - 20 lần so với Bảng giá đất hiện hành nhưng nhìn chung vẫn thấp hơn giá thị trường, ví dụ giá đất của 3 tuyến đường Đồng Khởi, Lê Lợi, Nguyễn Huệ quận 1 là 810 triệu đồng/m2 nhưng tại khu vực này hầu như không có giao dịch mua bán chuyển nhượng, mà bất động sản tại đây thuộc loại tích sản chủ yếu dùng để cho thuê và cất giữ tài sản.
Bên cạnh đó, mức giá của dự thảo sẽ có tác động rất lớn đến rất nhiều cá nhân, hộ gia đình khi đề xuất cấp sổ hồng do phải nộp tiền sử dụng đất theo bảng giá đất cao hơn trước đây.
Mặc dù Luật Đất đai 2024 có quy định trường hợp người sử dụng đất được ghi nợ nghĩa vụ tài chính, nhưng trong thời gian còn nợ tiền sử dụng đất thì người sử dụng đất bị hạn chế nhiều quyền như không được thế chấp, không được mua bán chuyển nhượng cho đến khi trả xong khoản “nợ tiền sử dụng đất”.
Ngoài ra, mức giá của dự thảo cũng sẽ có tác động đến chi phí đầu vào của nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, trước hết là chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng sẽ bị đẩy lên cao hơn.
Điều này sẽ tác động dây chuyền làm tăng giá nhà, giá thuê nhà, tăng chi phí tiền thuê đất, thuê nhà xưởng trong các khu công nghiệp và tại các dự án đầu tư kinh doanh thương mại dịch vụ, du lịch dẫn đến việc có thể làm tăng giá cả hàng hóa nói chung.
Nhìn chung, HoREA cho rằng việc ban hành dự thảo bảng giá đất mới là chưa thật cần thiết tại thời điểm hiện nay, bởi lẽ Thành phố đã có đầy đủ các quy định về bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất nên bảng giá đất do UBND thành phố ban hành theo quy định của Luật Đất đai 2013 hoàn toàn có thể được tiếp tục áp dụng đến hết ngày 31/12/2025 theo quy định của Luật Đất đai 2024.
Thiên An