Bất chấp làn sóng bảo hộ thương mại lan rộng và áp lực từ thuế quan của Mỹ, kinh tế Việt Nam vẫn đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng 8,23% trong quý III/2025 – mức cao nhất kể từ năm 2011.
Theo số liệu Tổng cục Thống kê công bố, GDP Việt Nam trong quý III/2025 tăng 8,23% so với cùng kỳ năm trước – vượt xa kỳ vọng của nhiều tổ chức quốc tế. Đây là mức tăng cao nhất kể từ năm 2011, phản ánh khả năng phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu ảnh hưởng từ chủ nghĩa bảo hộ.
Đáng chú ý, cú bứt phá này diễn ra ngay sau khi Mỹ chính thức áp thuế 20% đối với phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam kể từ ngày 7/8/2025. Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn duy trì động lực vững chắc: tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tính đến hết tháng 9/2025 đạt hơn 680 tỷ USD, với thặng dư thương mại 16,8 tỷ USD. Lạm phát tháng 9/2025 ở mức 3,38% – thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 4,5–5% mà Chính phủ đặt ra. Trong khi đó, sản xuất công nghiệp quý III tăng 9,1%, và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân 9 tháng đầu năm đạt mức cao nhất trong vòng 5 năm qua.
Theo hãng tin Reuters, xuất khẩu của Việt Nam trong tháng 9 giảm 1,7% so với tháng 8 – tháng thứ hai liên tiếp sụt giảm, chủ yếu do ảnh hưởng của thuế quan Mỹ. Tuy nhiên, tính chung 9 tháng đầu năm, xuất khẩu sang Mỹ vẫn tăng tới 38% so với cùng kỳ 2024, nhờ sự tăng trưởng mạnh của nhóm hàng cà phê, hóa chất và linh kiện điện tử, bù đắp cho sự sụt giảm của dệt may và da giày.
May xuất khẩu, một trong những mặt hàng đóng góp cho tăng trưởng.
Trong quý III, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 128,57 tỷ USD, tăng 18,4% so với cùng kỳ năm trước. Ở chiều ngược lại, nhập khẩu đạt 119,66 tỷ USD, tăng 20,2%. Nhờ vậy, Việt Nam tiếp tục duy trì thặng dư thương mại 8,91 tỷ USD.
Giới quan sát quốc tế cho rằng, kết quả này phản ánh năng lực xoay chuyển linh hoạt của ngành sản xuất Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử, hóa chất và năng lượng tái tạo – những ngành đang hưởng lợi từ xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu và các chính sách ưu đãi song phương.
Theo phân tích của trang tài chính Mỹ Ainvest.com, kinh tế Việt Nam duy trì tốt đà phục hồi nhờ ba động lực chính: vốn FDI tiếp tục tăng, du lịch quốc tế phục hồi mạnh và tiêu dùng nội địa và tín dụng tăng trưởng tích cực. Ngoài ra, việc kiểm soát lạm phát hiệu quả giúp người dân có thêm dư địa chi tiêu, giữ ổn định tổng cầu trong nước.
Ainvest.com cũng nhận định Việt Nam đang nổi lên như trung tâm năng lượng tái tạo mới của châu Á. Chỉ số PMI sản xuất tháng 9/2025 đạt 50,4 điểm, phản ánh tâm lý “lạc quan thận trọng” của doanh nghiệp.
Ngành điện mặt trời và điện gió là điểm sáng trong bức tranh kinh tế, dù Viện Nghiên cứu Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA) cảnh báo về rủi ro thuế chống bán phá giá và cơ chế đấu giá cạnh tranh. Giới đầu tư vẫn đánh giá Việt Nam có lợi thế nhờ nguồn tài nguyên dồi dào, chi phí cạnh tranh và môi trường đầu tư ổn định.
Dù triển vọng tích cực, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo tác động của thuế quan Mỹ có thể lan tỏa mạnh hơn trong quý IV/2025, khi các đơn hàng xuất khẩu phản ánh chi phí tăng cao. IMF ước tính thuế 20% có thể khiến GDP Việt Nam giảm 0,5–0,7 điểm phần trăm, nếu không được bù đắp bằng đầu tư công và tiêu dùng nội địa.
Ngoài ra, nợ hộ gia đình tăng nhanh cũng khiến người tiêu dùng có xu hướng thắt chặt chi tiêu. Dữ liệu từ NielsenIQ cho thấy chi tiêu trung bình hộ gia đình Việt Nam tăng 6,5% so với cùng kỳ 2024, nhưng chủ yếu tập trung vào nhu yếu phẩm, y tế và giáo dục, trong khi chi cho hàng xa xỉ giảm rõ rệt.
Các tổ chức quốc tế như World Bank, ADB và OECD dự báo tăng trưởng của Việt Nam sẽ chậm lại trong quý cuối năm, khi nhu cầu toàn cầu yếu đi. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng cả năm 2025 vẫn được dự báo ở mức 6,6–7%, cao hơn đáng kể so với nhiều nền kinh tế mới nổi khác.
Chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) Nguyễn Bá Hùng cho biết ngân hàng này trong bản cập nhật dự báo kinh tế mới nhất (công bố ngày 30/9) đã quyết định điều chỉnh nâng dự báo tăng trưởng cả năm 2025 của Việt Nam. Ông lý giải động thái này dựa trên nhiều yếu tố tích cực của nền kinh tế, trong đó điểm nhấn quan trọng là hoạt động xuất khẩu và đầu tư nước ngoài tiếp tục tăng, bất chấp ảnh hưởng từ thuế quan của Mỹ.
Chuyên gia Nguyễn Bá Hùng nói: "Một trong số dấu hiệu tích cực là mức chịu thuế của Việt Nam không thiệt hơn nhiều so với các đối tác thương mại trong khu vực, giúp phát huy lợi thế cạnh tranh”.
Giám đốc Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam, Campuchia và Lào, Mariam Sherman, khuyến nghị: "Với tỉ lệ nợ công thấp, Việt Nam có dư địa tài khóa dồi dào. Nếu được thực hiện hiệu quả, đầu tư công sẽ vừa giải quyết những bất cập hạ tầng, vừa tạo thêm việc làm. Song, Việt Nam cần thúc đẩy cải cách mạnh mẽ hơn nữa để củng cố dịch vụ thiết yếu, xây dựng nền kinh tế xanh, phát triển vốn con người và đa dạng hóa thương mại - đây chính là những yếu tố then chốt giúp Việt Nam giảm thiểu rủi ro toàn cầu và duy trì tăng trưởng dài hạn".
Theo giới chuyên gia, tăng trưởng 8,23% trong quý III là dấu mốc cho thấy sức bật mạnh mẽ của kinh tế Việt Nam, song để đạt mục tiêu cả năm 8,5%, Việt Nam cần tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu thâm dụng lao động, chuyển sang nền kinh tế dựa trên công nghệ, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo.
Nếu thực hiện thành công, Việt Nam sẽ không chỉ là “bên hưởng lợi” từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, mà còn trở thành mắt xích chủ động – kiến tạo chuỗi giá trị công nghiệp mới của châu Á.
PV