Tổng Công ty Hàng không Việt Nam - CTCP (Vietnam Airlines, mã: HVN) đã công bố báo cáo tài chính (BCTC) năm 2022 kiểm toán, với con số lỗ hơn 11.000 tỷ đồng. Theo đó, hãng hàng không quốc gia đã lỗ 3 năm liên tiếp và nhiều khả năng phải bị hủy niêm yết khỏi HOSE.
Năm 2022 lỗ hơn 11.000 tỷ đồng
Mới đây, Tổng Công ty Hàng không Việt Nam - CTCP (Vietnam Airlines, mã: HVN) đã công bố báo cáo tài chính (BCTC) năm 2022 kiểm toán. Theo đó, năm 2022 hãng hàng không quốc gia ghi nhận doanh thu tăng 153% so với năm 2021, đạt 70.793 tỷ đồng.
Tuy vậy, Vietnam Airlines vẫn chưa thoát cảnh thua lỗ với khoản lỗ sau thuế 11.223 tỷ đồng, tăng hơn 8% so với con số từng ghi nhận tại BCTC quý IV/2022 tự lập trước đó.
Theo Vietnam Airlines giải trình, việc lỗ tăng sau kiểm toán đến từ các sự kiện phát sinh sau ngày khóa sổ và trước ngày phát hành BCTC liên quan đến đàm phán duy trì và tái cơ cấu đội tàu bay; các chi phí ước tính liên quan đến trả tàu bay; các kết quả đàm phán miễn, giảm liên quan đến các khoản thanh toán phải trả các đối tác thường xuyên.
Về kết quả 2022, nguyên nhân chính là tổng chi phí tăng 85% so với năm trước. Trong đó chủ yếu là chi phí nhiên liệu tăng mạnh vì cuộc chiến Nga - Ukraine. Thị trường quốc tế phục hồi chậm, Trung Quốc mở cửa dè dặt hơn dự kiến.
Nguồn: giải trình về kết quả kiểm toán năm 2022 của HVN
Bên cạnh đó là tình trạng thừa tải và giá vé bình quân thấp tại thị trường nội địa; giá nhiên liệu tăng cao, mức giá vé trần nội địa chưa được điều chỉnh, các hãng hàng không chưa được phụ thu nhiên liệu trên các chặng bay nội địa, phụ thu xăng dầu trên mạng đường bay quốc tế mới chỉ bù đắp được một phần nhỏ chi phí so với chi phí nhiên liệu tăng cao; lãi suất, tỷ giá và nhiều yếu tố đầu vào khác cũng diễn biến bất lợi.
Mặt khác, phía kiểm toán Deloitte đã đưa ra vấn đề cần nhấn mạnh. Trong đó, kiểm toán cho biết tại cuối năm 2022, nợ ngắn hạn của công ty vượt quá tài sản ngắn hạn với số tiền 39.470 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm 11.056 tỷ đồng và khoản phải trả ngắn hạn là 15.396 tỷ đồng.
Năm 2022, Vietnam Airlines lỗ sau thuế 11.223 tỷ đồng. Kiểm toán nhận thấy khả năng hoạt động liên tục của công ty sẽ phụ thuộc vào sự hỗ trợ tài chính của Chính phủ và việc được gia hạn thanh toán các khoản vay từ các ngân hàng thương mại, các tổ chức tín dụng, các khoản phải trả cho nhà cung cấp và cho thuế. Do đó, kiểm toán nhận thấy có sự tồn tại của các yếu tố không chắc chắn trọng yếu có thể dẫn tới nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của công ty.
Liệu có bị hủy niêm yết?
Như vậy, hãng hàng không quốc gia đã lỗ 3 năm liên tiếp và nhiều khả năng phải bị hủy niêm yết khỏi HOSE. Cụ thể, Vietnam Airlines đã chính thức lỗ 3 năm liên tiếp 2020 - 2022, lỗ sau thuế chưa phân phối tính đến cuối 2022 vượt 35.000 tỷ đồng, và có khả năng bị hủy niêm yết cổ phiếu theo quy định.
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, các công ty có lỗ ròng hoặc lỗ lũy kế vượt quá vốn cổ phần trong ba năm liên tiếp phải bị hủy niêm yết.
Sở giao dịch chứng khoán Hồ Chí Minh đã cảnh báo Vietnam Airlines về khả năng bị hủy niêm yết và đã bắt đầu đàm phán với hãng.
Vietnam Airlines dù đã đáp ứng đủ điều kiện hủy niêm yết nhưng đến thời điểm này vẫn chưa rõ có thực sự bị huỷ hay không. Công ty vẫn đang tìm cách để tránh bị huỷ niêm yết. "Chúng tôi không phải là một công ty tồi và có khả năng phục hồi lợi nhuận", một lãnh đạo của Vietnam Airlines từng cho biết.
Nhưng luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc điều hành của Công ty Luật ANVI, chia sẻ với báo chí: “Nếu chúng ta đưa ra một ngoại lệ, điều đó có thể dẫn đến các điều kiện cạnh tranh không công bằng và khiến luật trở nên vô nghĩa". Ông cho rằng các quy định về hủy niêm yết cần được thực thi nghiêm ngặt.
Thị trường chứng khoán đang khó khăn và các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp được yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp và các quy định.
Một số quyết định của chính phủ đã được áp dụng hồi tố, có nghĩa là các hành vi vi phạm trong quá khứ có thể bị truy tố hình sự và những trường hợp như vậy đang gia tăng. Vào tháng 5 năm 2022, chính phủ đã miễn nhiệm Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Việt Nam và Tổng giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh vì đã không quản lý tốt thị trường chứng khoán.
Một người trong ngành cho biết quyền hạn của Uỷ ban chứng khoán không được xác định rõ ràng và "sẽ mất nhiều thời gian" trước khi Uỷ ban đưa ra kết luận.
Vietnam Airlines có nguy cơ bị hủy niêm yết trên thị trường chứng khoán?
Ở một diễn biến khác, sau nhiều lần trì hoãn, hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines đến nay vẫn chưa tổ chức Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2023 với lý do "cần có thêm thời gian chuẩn bị".
Báo cáo tài chính quý III/2023 cho thấy, Vietnam Airlines ghi nhận doanh thu 23.600 tỷ đồng, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2022. Doanh thu quốc tế tăng mạnh nhờ thị trường khu vực Châu Âu, Úc và Mỹ phục hồi tốt. Lũy kế 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu thuần 67.627 tỷ đồng, tăng trưởng tới 32,3%.
Sau khi trừ đi các chi phí, Vietnam Airlines báo lỗ sau thuế quý III/2023 là 2.203 tỷ đồng giảm lỗ so với mức lỗ 2.546 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, đánh dấu quý lỗ ròng thứ 15 liên tiếp kể từ quý I/2020. Và tiếp tục là “quán quân” thua lỗ trên sàn chứng khoán.
Lũy kế 9 tháng đầu năm 2023, lợi nhuận sau thuế của Vietnam Airlines đang ở mức âm 3.534 tỷ đồng, giảm hơn nửa so với mức lỗ sau thuế 7.784 tỷ đồng của cùng kỳ năm ngoái.
Với kết quả này, Vietnam Airlines ghi nhận lỗ lũy kế tới 37.932 tỷ đồng, tính đến cuối tháng 9/2023 và vốn chủ sở hữu âm 13.951 tỷ đồng.
Tại thời điểm cuối quý III/2023, tổng nợ phải trả của Vietnam Airlines tăng nhẹ 4,9% so với đầu năm, lên 74.278 tỷ đồng. Trong đó, vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn ở mức 17.361 tỷ đồng, tăng 29,6% so với đầu năm trong khi vay và nợ thuê tài chính dài hạn lại giảm 24,5%, còn 11.226 tỷ đồng.
Đinh Hiệu