Cổ phiếu TBX của Xi măng Thái Bình có khả năng bị hủy niêm yết do doanh nghiệp không còn đáp ứng tiêu chí công ty đại chúng, đánh dấu bước ngoặt lớn với thương hiệu xi măng gần nửa thế kỷ hoạt động.
Theo thông báo từ HNX và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, TBX không còn đáp ứng tiêu chí về số lượng cổ đông và quy mô vốn tối thiểu theo quy định hiện hành. Công ty hiện có vốn điều lệ 15 tỷ đồng, cộng cả phần vốn từ các quỹ và vốn bổ sung cũng chỉ dưới 30 tỷ đồng, thấp hơn mức yêu cầu để tiếp tục duy trì tư cách đại chúng.
Trước đó, tháng 10/2025, Xi măng Thái Bình đã tổ chức đại hội cổ đông bất thường và thống nhất chủ trương rời sàn HNX. Cổ phiếu TBX vì vậy đứng trước khả năng bị hủy niêm yết bắt buộc. Sau khi rời sàn, doanh nghiệp sẽ tự quản lý danh sách cổ đông bằng sổ cổ đông, thay vì thông qua hệ thống lưu ký tập trung, đồng thời có thể mua lại cổ phần từ cổ đông nhỏ lẻ nếu có nhu cầu chuyển nhượng.
Từng được đề xuất tăng vốn để đáp ứng tiêu chuẩn đại chúng, song kế hoạch không thể triển khai đúng hạn. Việc không đáp ứng tiêu chí pháp lý buộc TBX phải chấp nhận chuyển sang mô hình công ty không đại chúng, ít ràng buộc hơn nhưng hạn chế khả năng huy động vốn trên thị trường.
Thương hiệu lâu đời thu hẹp dần quy mô sau giai đoạn cực thịnh
Xi măng Thái Bình có tiền thân là Xí nghiệp Xi măng Thái Bình, thành lập từ năm 1979, cổ phần hóa năm 2001 và niêm yết trên HNX từ 2008. Từ nhiều thập kỷ trước, xi măng trắng – sản phẩm chủ lực của TBX – từng giữ vị thế dẫn đầu thị trường phía Bắc, xuất hiện trong nhiều công trình dân dụng và sản xuất vật liệu như gạch bông, gạch terrazzo hay gạch block.
Giai đoạn 2009–2010, doanh thu TBX từng đạt khoảng 85 tỷ đồng với lợi nhuận ròng gần 6 tỷ, trước khi giảm mạnh trong giai đoạn thị trường xây dựng trầm lắng. Sau năm 2012, thanh khoản cổ phiếu lao dốc, giá trị giao dịch giảm mạnh và thị giá giảm về quanh mức 10.000 đồng/cổ phiếu dù từng có đợt tăng nóng lên trên 20.000 đồng vào cuối 2019.
Năm 2020 đánh dấu bước lao dốc khi doanh thu giảm một nửa còn khoảng 20 tỷ đồng và công ty lỗ hơn 2 tỷ đồng. TBX cho biết thiếu vốn lưu động và không thể vay ngân hàng như các doanh nghiệp xi măng lớn khiến sản xuất bị thu hẹp, trong khi áp lực cạnh tranh từ xi măng trắng nhập khẩu ngày càng mạnh. Đến cuối tháng 6/2025, số lượng nhân sự của TBX giảm còn 52 người, so với 67 người trước đó, phản ánh sự co hẹp kéo dài của doanh nghiệp.
Dù quy mô nhỏ và gặp nhiều hạn chế, TBX vẫn ghi nhận một số tín hiệu tích cực trong năm 2025. Báo cáo tài chính 9 tháng cho thấy doanh thu đạt khoảng 11 tỷ đồng và lợi nhuận ròng 358 triệu đồng. Riêng quý 3, lợi nhuận 141,8 triệu đồng, gần gấp 4 lần cùng kỳ do kiểm soát tốt chi phí và biên lợi nhuận gộp tăng từ 24,32% lên 26,92%.
Doanh nghiệp có cấu trúc tài chính khá an toàn với tổng tài sản khoảng 26 tỷ đồng, hầu như không có nợ vay tài chính, giúp chi phí lãi vay gần bằng 0. Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trong 9 tháng dương 950 triệu đồng, trái ngược mức âm của cùng kỳ năm 2024.
Tuy nhiên, những cải thiện này không thể giúp TBX đáp ứng tiêu chuẩn vốn và số lượng cổ đông theo quy định mới, dẫn tới việc bị hủy tư cách công ty đại chúng.
TBX hiện đang triển khai dự án sản xuất quartz siêu trắng tại khu công nghiệp Tiền Hải (Hưng Yên), dự kiến vận hành từ quý 3/2026. Dự án này được kỳ vọng mở rộng biên lợi nhuận nhờ dòng sản phẩm có giá trị cao hơn. Nhà máy hiện hữu tại Thái Bình cũ thuộc diện phải di dời phục vụ quy hoạch đô thị, buộc doanh nghiệp thúc đẩy chiến lược chuyển đổi cơ sở sản xuất.
Cơ cấu cổ đông tính đến 2025 cho thấy Chủ tịch HĐQT Bùi Thị Nguyên Hạnh nắm 23,17% vốn, Thành viên HĐQT Vũ Tiến Dũng sở hữu 23,83%, cùng các tổ chức như CTCP Kiến trúc Mỹ thuật Treelife (19,7%) và CTCP Thương mại Xi măng Thái Bình (6,73%).
Trung Anh (t/h)