Xuất khẩu giảm tốc, liệu 1 tháng còn kịp bứt phá?

Số liệu từ Cục Hải quan cho biết, trị giá xuất khẩu nửa đầu tháng 11 chỉ đạt 19,25 tỷ USD, giảm 15,2% so với nửa cuối tháng 10/2025 (tương ứng khoảng 3,45 tỷ USD). Nhiều nhóm hàng chủ lực giảm mạnh. Liệu tháng cuối cùng của năm 2025, xuất khẩu có kịp bứt phá tăng tốc về đích.

Xuất hiện đà giảm tốc

Nửa đầu tháng 11, kim ngạch xuất khẩu nhiều nhóm hàng chủ lực giảm mạnh. Đơn cử: máy móc, thiết bị và phụ tùng giảm 611 triệu USD (-20,6%); điện tử và linh kiện giảm 591 triệu USD (-10,9%); điện thoại và linh kiện giảm 522 triệu USD (-19,4%); dệt may giảm 294 triệu USD (-17,4%).

Mặc dù vậy, tính đến 15/11/2025, xuất khẩu đạt 410,28 tỷ USD, tăng 16,1% tương ứng 56,85 tỷ USD.

Một số ngành cho thấy sức bật mạnh, minh chứng cho khả năng thích ứng và chuyển hướng thị trường là điện tử & linh kiện tăng 48,3%; máy móc thiết bị tăng 11,7%; cà phê tăng 62,3%...

Khu vực FDI trong kỳ vẫn xuất khẩu 15,24 tỷ USD, dù giảm theo chu kỳ, nhưng tính lũy kế đã đóng góp 310,95 tỷ USD (+23%), chiếm 75,8% tổng xuất khẩu cả nước.

Ở chiều nhập khẩu nửa đầu tháng 11/2025, kim ngạch chỉ đạt 19,11 tỷ USD, giảm 7,7%. Các nhóm hàng giảm mạnh là điện thoại & linh kiện giảm 255 triệu USD; máy vi tính & linh kiện giảm 222 triệu USD. Tính đến 15/11, nhập khẩu vẫn đạt 390,74 tỷ USD, tăng 18,3% so với cùng kỳ 2024.

Tuy hoạt động xuất nhập khẩu trong nửa đầu tháng 11 giảm, nhưng theo ghi nhận của cơ quan, bức tranh tổng thể xuất khẩu vẫn sáng, tổng kim ngạch từ đầu năm đến 15/11/2025 đã đạt mốc 801,02 tỷ USD, tăng 17,2%, tương đương hơn 117 tỷ USD so với cùng kỳ 2024.

Tăng tốc giai đoạn cao điểm

Còn hơn 1 tháng cuối năm, đà giảm tốc của hoạt động xuất khẩu diễn ra liên tiếp trong các kỳ thống kê gần đây, cho thấy dòng chảy của xuất khẩu hàng hóa diễn biến khá sát so với dự báo.

Đây đang là giai đoạn cao điểm trong sản xuất của các ngành hành xuất khẩu lớn. Hiện, nhiều doanh nghiệp dệt may, thủy sản, đồ gỗ đang dồn lực điều phối sản xuất thực hiện các đơn hàng xuất khẩu trong mùa kinh doanh cao điểm cuối năm.

Năm 2025, ngành dệt may đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu từ 47-48 tỷ USD, hết 10 tháng tăng 7,6% với 33 tỷ USD, cho thấy bức tranh xuất khẩu vẫn tích cực giữa loạt chính sách thuế quan không thuận lợi.

Ngành thủy sản Việt Nam đang được kỳ vọng sẽ “về đích” thành công trong năm 2025 với mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu 10,5 tỷ USD hoặc 11 tỷ USD, cao hơn mốc 10 tỷ USD của năm 2024. Sự lạc quan này dựa trên đà phục hồi, nhu cầu tăng trở lại ở các thị trường lớn như Mỹ, Trung Quốc, và sự chủ động của các doanh nghiệp trong việc đa dạng hóa thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm. 

Các chuyên gia kinh tế nhận định hoạt động xuất khẩu đang đối diện nhiều rủi ro. Đó là căng thẳng địa chính trị khiến chi phí vận tải biển tăng 15 - 20%, ảnh hưởng đến dệt may, đồ gỗ, hàng công nghệ cao. Sức mua toàn cầu chưa phục hồi; EU thắt chặt chi tiêu, Nhật Bản tăng trưởng thấp kéo nhu cầu điện tử và dệt may đi xuống. Doanh nghiệp vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu linh kiện và máy móc nên biến động giá có thể gây áp lực biên lợi nhuận.

Đứng trước thách thức nêu trên, các chuyên gia cho rằng triển vọng cuối năm 2025 vẫn lạc quan nhờ đơn hàng mùa lễ hội tăng mạnh tại Hoa Kỳ và EU. Các nhóm hàng hưởng lợi như điện thoại – linh kiện, điện tử, cà phê, nông sản chế biến, dệt may. Doanh nghiệp tận dụng tốt ưu đãi EVFTA, CPTPP và RCEP. Các mặt hàng như cà phê, gạo thơm, cao su, hạt điều đang có xu hướng tăng giá.

Trong đó khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vẫn nắm vai trò dẫn dắt tăng trưởng xuất nhập khẩu. Minh chứng là thống kê đến 15/11/2025, khu vực FDI tiếp tục là động lực chính của thương mại với 579,11 tỷ USD, tăng 25,1%. Đáng chú ý, cán cân thương mại đến giữa tháng 11 vẫn thặng dư 19,54 tỷ USD, tạo nền vĩ mô ổn định trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.

Nguyễn Hà