Yêu cầu làm rõ trách nhiệm, xử lý tổ chức, cá nhân để thiếu điện

Thường trực Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan đến thiếu điện cho sản xuất kinh doanh, sinh hoạt để có hình thức xử lý theo đúng quy định.

Xử lý tổ chức, cá nhân để thiếu điện

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ vừa có văn bản về việc đảm bảo cung ứng điện các tháng cuối năm 2023 và năm 2024, gửi Bộ Công Thương, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các tập đoàn EVN, PVN, TKV.

Văn bản nêu rõ: việc thực hiện cung ứng điện ở nước ta trong giai đoạn cuối mùa khô năm 2023 gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là ở khu vực miền Bắc; đã để xảy ra tình trạng thiếu điện cục bộ ở miền Bắc giai đoạn cuối tháng 5 đến 22/6.

Vì thế, trên cơ sở cuộc họp về đảm bảo cung ứng điện, Thường trực Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan đến thiếu điện cho sản xuất kinh doanh, sinh hoạt để có hình thức xử lý theo đúng quy định.

Về kế hoạch cung ứng điện các tháng cuối năm nay và năm 2024, Thủ tướng lưu ý cần căn cứ vào tăng trưởng nền kinh tế để dự báo nhu cầu điện sát thực tế.

Bộ Công Thương chịu trách nhiệm chung về chỉ đạo thực hiện kế hoạch cung ứng điện, vận hành ổn định hệ thống và khắc phục nhanh các sự cố nguồn điện (nhất là nhiệt điện) trong nước.

Các tập đoàn EVN, PVN và TKV rà soát, cập nhật kế hoạch này, báo cáo Thủ tướng trong tháng 8.

Ngoài ra, Thủ tướng cũng giao Bộ Công thương cùng Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp triển khai các bước chuẩn bị đầu tư, đầu tư xây dựng dự án đường dây truyền tải 500kV từ Quảng Trạch tới Phố Nối (Hưng Yên). Dự án này cần hoàn thành trong tháng 6/2024 để tăng năng lực truyền tải từ Nam ra Bắc.

Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp chỉ đạo, giám sát EVN, TKV và PVN tăng cường tổ chức, phối hợp thực hiện các hợp đồng mua bán điện, cung cấp than, khí, khắc phục nhanh sự cố; đẩy nhanh tiến độ các dự án triển khai, chuyển Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia về Bộ Công Thương...

Với các dự án nguồn, lưới điện chậm tiến độ, Thủ tướng giao Bộ Công Thương nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền chế tài xử lý. Trong tháng 8, Bộ này phải báo cáo Chính phủ về sửa Luật Điện lực, trong đó có các quy định về cơ chế, chính sách mua bán điện (gồm mua bán điện trực tiếp - DDPA) với năng lượng tái tạo; cơ chế đầu tư, sản xuất, kinh doanh, vận hành của ngành điện theo thị trường, bảo đảm phát triển bền vững, cạnh tranh, minh bạch.

Bộ Công Thương: EVN vận hành hệ thống mất cân đối, gây thiếu điện

Trước đó, từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 6, miền Bắc thường xuyên bị mất điện. Nguyên nhân là sản lượng tiêu thụ tăng mạnh trong khi thủy điện, một trong hai nguồn cung chính bị sụt giảm huy động do hạn hán. Nhiều doanh nghiệp có nhà máy tại các khu công nghiệp phía Bắc bị cắt điện trong nhiều giờ, liên tục trong tuần.

Trong báo cáo mới đây, Ngân hàng Thế giới (World Bank) ước tính Việt Nam thiệt hại 1,4 tỷ USD vì đợt mất điện vừa qua tại các tỉnh phía Bắc.

Theo World Bank, miền Bắc đang gặp vấn đề về bất cân đối nguồn cung. Do nguồn điện khu vực này lệ thuộc chủ yếu vào thủy và nhiệt điện, chậm đầu tư hệ thống truyền tải, trong khi nhu cầu sử dụng tại miền Bắc tăng nhanh mỗi năm.

Báo cáo gửi Chính phủ cuối tháng 6, EVN cho biết nhu cầu sử dụng điện của miền Bắc tăng bình quân 10% một năm, tương đương 2.400-2.900 MW. Nhưng các nguồn điện mới dự kiến đưa vào vận hành trong 2024 và 2025 lần lượt 780 MW và 1.620 MW, tức chỉ bằng 30-50% nhu cầu. Do đó, EVN cho rằng cung ứng điện cho miền Bắc tới 2025 vẫn gặp khó khăn, nhất là giai đoạn cuối mùa khô khi mức nước các hồ thủy điện xuống thấp.

EVN cho biết sẽ kiểm điểm trách nhiệm tổ chức, cá nhân liên quan trong việc phải tiết giảm điện thời gian qua để rút kinh nghiệm, khắc phục. Tập đoàn này cũng đang tính toán, phân tích kịch bản và nghiên cứu giải pháp để thực hiện tốt hơn cung ứng điện các năm tới.

Ngày 12/7, Bộ Công Thương công bố kết luận thanh tra về quản lý và điều hành cung cấp điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và đơn vị liên quan. Cuộc thanh tra này được thực hiện theo yêu cầu của Thủ tướng, trong bối cảnh thiếu điện, phải cắt điện luân phiên ở miền Bắc vào cuối tháng 5.

Cảnh báo nguy cơ thiếu điện, nhất là miền Bắc đã được nêu ra cách đây vài năm do nhu cầu sử dụng điện tăng cao trong khi các nguồn điện chậm đưa vào vận hành.

Thanh tra Bộ Công Thương cho biết, giai đoạn 2021-2023, EVN chậm đầu tư, hoàn thành nguồn và lưới điện, cũng như chậm khắc phục sự cố tổ máy một số nhà máy nhiệt điện, làm giảm khả năng cung cấp điện. Việc này khiến chuẩn bị nguồn điện bị động, giảm dự phòng an ninh năng lượng.

Cũng theo kết luận thanh tra, việc điều độ, vận hành hệ thống điện mất cân đối trong huy động các nguồn điện tại nhiều thời điểm. Lịch điều độ, vận hành hệ thống điện quốc gia trong mùa khô 2023 chưa được tuân thủ chặt chẽ dẫn tới gián đoạn cung ứng điện diện rộng, nhất là tại miền Bắc từ nửa cuối tháng 5 đến trung tuần tháng 6.

Vì thế, cắt điện đột ngột, không báo trước gây bức xúc dư luận, ảnh hưởng tới đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh, môi trường đầu tư.

Trước những tồn tại, vi phạm này, Bộ Công Thương đề nghị Ủy ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp (theo phân cấp quản lý nhà nước) kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm, xử lý hoặc kiến nghị xử lý với Hội đồng thành viên EVN, các cá nhân có liên quan.

EVN kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xử lý hoặc kiến nghị xử lý với Ban Tổng giám đốc, các ban tham mưu liên quan.

Hiện EVN và các tổng công ty phát điện nắm hơn 38% nguồn điện, còn lại các nguồn của Tập đoàn Than - khoáng sản (TKV) và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) và các nhà máy BOT, điện tái tạo của tư nhân. Do đó, kết luận thanh tra cũng yêu cầu TKV, PVN kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xử lý tập thể, cá nhân liên quan tới cung ứng than và khí cho sản xuất điện. Đồng thời, các đơn vị này cần có biện pháp quản lý, điều hành cung cấp điện và chủ động khắc phục các tồn tại, không để tình trạng thiếu, cắt điện tái diễn thời gian tới.

Hồng Quang