Xe điện (thuần điện BEV) tại thị trường Trung Quốc ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, với mức tăng 25% trong quý đầu tiên của năm 2024. Mức tăng trưởng này được thúc đẩy bởi chi phí sản xuất thấp, sự hỗ trợ tích cực của chính phủ và khả năng chi trả của người tiêu dùng.
Giá cả phải chăng giúp thị trường xe điện Trung Quốc tăng trưởng tốt nhất toàn cầu. Hình một góc trạm sạc xe điện ở Trùng Khánh, Trung Quốc
Báo cáo của S&P Global Ratings và S&P Global Mobility mới đây, cho biết Trung Quốc hiện đang dẫn đầu trong việc cung cấp phương tiện di chuyển bằng điện với giá cả phải chăng, trong khi đó động lực chuyển đổi sang xe điện (EV) đang chậm lại ở các nơi khác trên thế giới.
Dữ liệu gần đây cho thấy quá trình điện khí hóa phương tiện có thể mất nhiều thời gian hơn dự đoán với triển vọng thâm nhập thị trường của xe điện chạy pin (BEV) đang được các nhà phân tích điều chỉnh giảm xuống còn 2,3 điểm phần trăm.
Mặc dù vậy, triển vọng của BEV vào năm 2030 vẫn ổn định nếu nhu cầu của người tiêu dùng tăng tốc.
Phần lớn các nhà sản xuất ô tô truyền thống đều bị ảnh hưởng bởi lợi nhuận suy giảm từ việc bán xe điện. Tuy nhiên, quá trình điện khí hóa kéo dài hơn lại là cơ hội cho họ.
Tại Mỹ và châu Âu, người tiêu dùng ngần ngại chuyển sang xe điện do chi phí cao hơn so với xe không phải BEV. Ở Tây Âu, mức giá bán lẻ đề xuất trung bình của nhà sản xuất cho BEV là 24%, trong khi ở Mỹ là 37%. Các yếu tố như lo lắng về phạm vi và lo ngại về cơ sở hạ tầng tính phí, giá trị còn lại và sự lỗi thời về công nghệ cũng góp phần khiến khách hàng do dự ở những khu vực này.
Khác với các khu vực nêu trên, Trung Quốc lại đang chứng kiến sự tăng trưởng nhanh chóng về tỷ lệ thâm nhập BEV, với 25% tổng lượng xe điện BEV thâm nhập thị trường trong quý đầu tiên của năm 2024. Sự tăng trưởng này là do chi phí sản xuất thấp, sự hỗ trợ của chính phủ và sự sẵn có của các sản phẩm giá cả phải chăng. Ở Trung Quốc, mức giá bán lẻ trung bình cho xe BEV thậm chí còn thấp hơn so với xe không phải BEV, khiến chúng trở nên hấp dẫn hơn đối với người tiêu dùng.
Chuỗi cung ứng ô tô đang cố gắng định hình lại những nhà sản xuất pin và dự kiến sẽ thống trị thị trường pin vào cuối thập kỷ này.
Để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, các nhà sản xuất ô tô phương Tây đang phát triển những chiếc xe điện rẻ hơn, với những chiếc BEV giá khởi điểm dự kiến sẽ đến châu Âu vào năm 2025-2026. Tuy nhiên, các nhà sản xuất ô tô truyền thống đang phải đối mặt với những thách thức trong việc duy trì lợi nhuận do cạnh tranh gia tăng và giảm giá trên thị trường xe điện.
Mặc dù vậy, quá trình chuyển đổi kéo dài sang xe điện có thể mang lại lợi ích cho các nhà sản xuất ô tô truyền thống bằng cách cho phép họ tối đa hóa dòng tiền từ các nền tảng hiện có và điều chỉnh cơ cấu chi phí để quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ hơn.
Những thay đổi về quy định, quy định về môi trường và sự sẵn có của cơ sở hạ tầng thu phí đều đóng vai trò thúc đẩy trong dài hạn, với mức thâm nhập của dòng BEV được dự báo khoảng 40% trên toàn cầu. Các mục tiêu của chính phủ và các quy định về khí thải đang thúc đẩy các nhà sản xuất ô tô chuyển sang sử dụng các phương tiện không phát thải hoặc phát thải thấp. Tuy nhiên, việc chính trị hóa điện khí hóa sẽ làm tăng thêm rủi ro và chi phí, vì các phe phái chính trị khác nhau có quan điểm khác nhau về các quy định đối với vấn đề khí thải của phương tiện.
Về công nghệ pin, các nhà sản xuất pin châu Á dự kiến sẽ thống trị nguồn cung pin EV toàn cầu, trong đó các nhà cung cấp Hàn Quốc sẽ đầu tư đáng kể vào thị trường Bắc Mỹ.
Trong khi giá pin đang giảm, vẫn có những lo ngại về những hạn chế về nguồn cung trong tương lai sau năm 2024, đặc biệt là các nguyên liệu thô như lithium và niken. Cuộc tranh luận xung quanh các thành phần hóa học pin tối ưu vẫn chưa được giải quyết, với các công nghệ khác nhau được ưa chuộng ở các khu vực khác nhau.
Cơ sở hạ tầng sạc là một yếu tố quan trọng khác trong quá trình chuyển đổi sang xe điện, với những lo ngại về thời gian sạc và tính khả dụng là những rào cản đáng kể cho việc áp dụng. Để có thể chuyển đổi thành công sang xe điện, ngành này sẽ cần giải quyết những thách thức này và tăng số lượng điểm sạc công cộng.
Nhìn chung, mặc dù quá trình chuyển đổi sang điện có thể đang bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm hơn nhưng những thay đổi diễn ra trong ngành ô tô sẽ có tác động lâu dài đến bối cảnh cạnh tranh và chuỗi cung ứng toàn cầu. Rủi ro rất lớn đối với các nền kinh tế sản xuất lớn nhất thế giới khi họ điều hướng sự chuyển đổi sang phương tiện di chuyển bằng điện.
Minh Đức