Các ngân hàng đã chuẩn bị một lượng lớn vốn giá rẻ, sẵn sàng rót vào các dự án nhà ở xã hội, trong bối cảnh nguồn cung vẫn khan hiếm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng cần có giải pháp kiểm soát để tránh việc bơm thêm vốn đẩy giá nhà lên cao.
Ngân hàng tăng tốc cho vay mua nhà với lãi suất ưu đãi
Thị trường bất động sản đang nhận được nhiều động lực để phục hồi. Chính phủ đã đưa ra hàng loạt giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, trong khi các ngân hàng cũng tích cực triển khai các gói vay mua nhà giá rẻ để kích thích nhu cầu vay mua nhà của người dân.
Gần đây, nhiều ngân hàng như LPBank, SHB, HDBank, ACB… đã tung ra các gói vay với lãi suất ưu đãi từ 3,88%/năm đến 5,5%/năm nhằm hỗ trợ khách hàng mua nhà. Người vay có thể tiếp cận khoản vay lên tới 90-100% giá trị tài sản, với thời hạn tối đa từ 35-50 năm và thời gian ân hạn gốc từ 24-60 tháng.
Riêng đối với nhà ở xã hội, gói tín dụng 145.000 tỷ đồng đang được giải ngân mạnh mẽ. Ông Phạm Toàn Vượng, Tổng giám đốc Agribank – ngân hàng dẫn đầu về cho vay nhà ở xã hội, cho biết đơn vị này đã cấp tín dụng cho 13 chủ đầu tư và gần 300 khách hàng cá nhân, với tổng mức tín dụng lên đến gần 4.000 tỷ đồng, trong đó dư nợ hơn 1.000 tỷ đồng. Hiện ngân hàng cũng đang xem xét cấp tín dụng cho 5 dự án mới với tổng mức dự kiến khoảng 3.000 tỷ đồng.
Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Thị Hồng, NHNN đã kêu gọi các ngân hàng tham gia chương trình cho vay 145.000 tỷ đồng và hỗ trợ tín dụng cho người trẻ dưới 35 tuổi với lãi suất ưu đãi thấp hơn 1-3% so với lãi suất thông thường.
“Dưới sự chỉ đạo của Thủ tướng, chúng tôi đã kêu gọi 9 ngân hàng đăng ký khoảng 45.000 - 55.000 tỷ đồng để cho người trẻ vay trong thời hạn 15 năm, với lãi suất thấp hơn khoảng 1-3%. Tuy nhiên, phần lớn người trẻ có xu hướng thuê nhà hơn là mua, vì vậy cần đánh giá lại chính sách để phù hợp hơn. Riêng gói tín dụng 145.000 tỷ đồng, các ngân hàng đang cho vay với lãi suất 6,1-6,6%/năm, tương đương lãi suất cho vay hộ nghèo”, Thống đốc NHNN chia sẻ.
Dù các ngân hàng nhanh chóng vào cuộc để hưởng ứng chính sách phát triển nhà ở xã hội và nhà ở giá rẻ của Chính phủ, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng điều này là chưa đủ. Để phân khúc này thực sự phục hồi, các chủ đầu tư bất động sản cần chủ động tạo nguồn cung trước. Trong bối cảnh khan hiếm nguồn cung nhưng tín dụng lại được bơm mạnh, nguy cơ xảy ra hiệu ứng ngược là rất lớn.
TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, nhận định rằng các chủ đầu tư vẫn chưa có những động thái cụ thể để giúp người dân tiếp cận nhà ở với giá hợp lý, thậm chí còn đẩy giá nhà tăng cao. Điều này khiến dù có vay ưu đãi, chi phí mua nhà vẫn vượt xa khả năng chi trả của người dân.
“Tôi lo ngại rằng khi ngân hàng cho vay mua nhà với lãi suất thấp, giá nhà có thể sẽ tiếp tục tăng do nguồn tiền đổ vào thị trường nhiều hơn trong khi nguồn cung không đủ. Cần thận trọng để tránh tình trạng vốn giá rẻ lại vô tình đẩy giá nhà lên cao”, ông Hùng cảnh báo.
Các chuyên gia cảnh báo rằng cần có giải pháp kiểm soát để tránh việc bơm thêm vốn đẩy giá nhà lên cao.
Cần huy động tối đa nguồn vốn cho phát triển nhà ở xã hội
Tốc độ giải ngân gói tín dụng 145.000 tỷ đồng ưu đãi cho vay nhà ở xã hội có thể được đẩy nhanh trong thời gian tới. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để thúc đẩy phân khúc này, trước tiên cần tháo gỡ những rào cản phía cung.
Nhiều chủ đầu tư bất động sản kiến nghị cho phép các địa phương chỉ định thầu, lựa chọn nhà đầu tư; nâng mức lợi nhuận định mức cho doanh nghiệp lên 15-20%; tạo quỹ đất dành riêng cho phát triển nhà ở xã hội; thí điểm giao đất không qua đấu thầu...
Về nguồn vốn, để thực hiện mục tiêu xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội, không thể chỉ trông chờ vào tín dụng ngân hàng. TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế, nhận định gói 145.000 tỷ đồng là vốn thương mại, được huy động từ nguồn tiền gửi trong dân, nên cần đảm bảo có lãi và không thể duy trì lãi suất cho vay quá thấp. Ông nhấn mạnh, để phát triển nhà ở xã hội, nguồn vốn ưu đãi mang tính quyết định phải đến từ ngân sách nhà nước.
Nhiều chuyên gia đã đưa ra đề xuất thành lập Quỹ nhà ở quốc gia, sử dụng nguồn tiền từ khoản đóng góp 2% tiền sử dụng đất của các dự án nhà ở xã hội do doanh nghiệp nộp. Quỹ này sẽ là nguồn tài chính quan trọng để đầu tư và phát triển nhà ở xã hội trong tương lai.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng đề xuất áp dụng cơ chế cho phép người dân đóng góp trước khi đăng ký mua nhà. Theo đó, tiêu chí ưu tiên có thể dựa trên mức đóng góp và thời gian tham gia, giúp huy động vốn hiệu quả đồng thời phân loại rõ ràng các đối tượng có nhu cầu mua, thuê mua hoặc thuê nhà, thay vì phải xét duyệt thủ công từng trường hợp.
Thanh Cao