Xuất khẩu thủy sản Việt Nam đang cho thấy dấu hiệu phục hồi mạnh mẽ trong 7 tháng đầu năm 2025, với kim ngạch đạt 6,22 tỷ USD, tăng trưởng manh 17,2% so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt nhiều thách thức lớn về thuế quan, nguyên liệu và thị trường tiêu thụ trong những tháng cuối năm.
Kim ngạch tăng mạnh, sản lượng đạt 5 triệu tấn
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), 7 tháng đầu năm 2025, tổng sản lượng thủy sản toàn ngành đạt khoảng 5 triệu tấn, phục vụ cho xuất khẩu và tiêu dùng trong nước. Giá trị xuất khẩu đạt 6,22 tỷ USD, cho thấy sự hồi phục rõ rệt sau giai đoạn suy giảm kéo dài từ năm 2023.
Động lực chính cho sự phục hồi là nhu cầu tiêu thụ toàn cầu cải thiện, cùng với khả năng thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp Việt Nam trước những biến động thị trường.
Trung Quốc – Hồng Kông vượt Mỹ, tôm hùm và cá tra dẫn đầu tăng trưởng. (Ảnh minh hoạ/TL)
Về cơ cấu thị trường, Trung Quốc – Hồng Kông đã vượt qua Hoa Kỳ để trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của thủy sản Việt Nam trong 7 tháng qua, với tổng kim ngạch đạt hơn 1,2 tỷ USD.
Các mặt hàng tăng trưởng mạnh gồm tôm hùm, cá tra, cua ghẹ và nhóm nhuyễn thể, đặc biệt nhờ nhu cầu cao trong các dịp lễ đầu năm 2025.
Mỹ và Nhật Bản tiếp tục giữ vai trò là thị trường trọng điểm, dù sức mua có dấu hiệu chững lại so với giai đoạn đầu năm.
Đối mặt rủi ro lớn từ thuế Mỹ, EU chưa gỡ thẻ vàng IUU
Tuy xuất khẩu tăng trưởng, ngành thủy sản vẫn đang đối diện nhiều rủi ro lớn về rào cản thương mại và chính sách thuế, đặc biệt tại thị trường Hoa Kỳ.
Mỹ dự kiến áp thuế đối ứng 20% từ tháng 8/2025, ảnh hưởng trực tiếp đến tôm, cá tra, cá ngừ – các mặt hàng xuất khẩu chủ lực.
Ngoài ra, Việt Nam còn bị áp thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp, khiến thủy sản mất sức cạnh tranh so với các đối thủ như Ecuador, Indonesia, Philippines.
Tại thị trường EU, việc chưa được gỡ thẻ vàng IUU tiếp tục là rào cản lớn. Kèm theo đó, các quy định bất hợp lý trong Nghị định 37, 38 đã làm giảm đáng kể nguồn nguyên liệu khai thác nội địa, ảnh hưởng đến năng lực sản xuất và uy tín của doanh nghiệp.
Ngoài ra, xung đột Nga – Ukraine, chiến sự Trung Đông và gián đoạn logistics quốc tế cũng đang khiến chi phí vận chuyển tăng cao, kéo theo nhiều khó khăn trong kế hoạch xuất khẩu sang các thị trường xa.
Dự báo về những tháng cuối năm 2025, bà Lê Hằng, Phó Tổng thư ký VASEP nhận định, ngành thủy sản sẽ tiếp tục đối mặt với rủi ro từ chính sách thuế của Mỹ, cùng với tình trạng thiếu nguyên liệu nội địa chưa được khắc phục.
Tuy nhiên, điểm tựa của ngành vẫn là sự hồi phục nhu cầu tại khu vực châu Á, EU và Mỹ, đặc biệt đối với các dòng sản phẩm giá trị cao và chế biến sâu.
Nếu thuế đối ứng 20% chính thức có hiệu lực từ tháng 8/2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả năm dự kiến sẽ chỉ đạt khoảng 9 tỷ USD, giảm 10% so với năm 2024.
Hoàng Hậu