Chuyển Bộ Công an điều tra nhiều gói thầu có dấu hiệu lợi dụng dịch bệnh để nâng giá cao bất thường tại TP.HCM

Một số thiết bị tại các gói thầu do Sở Y tế TP.HCM làm chủ đầu tư có dấu hiệu lợi dụng dịch bệnh để nâng giá bán cao bất thường, tổng số tiền chênh lệch lên tới hơn 41 tỷ đồng. Nhiều gói thầu do các bệnh viện làm chủ đầu tư cũng có tổng số tiền chênh lệch lên tới gần 40 tỷ đồng.

Liên quan tới vụ thanh tra việc mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm, vắc xin và thuốc phòng, chống dịch Covid-19 tại TP.HCM (thời kỳ từ 01/01/2020 đến 31/12/2021), Thanh tra Chính phủ đã chuyển một số vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật cho Bộ Công an để điều tra, xử lý.

Một số gói thầu có dấu hiệu lợi dụng dịch bệnh để nâng giá bán cao bất thường

Qua thanh tra, Thanh tra Chính phủ đã phát hiện một số gói thầu có dấu hiệu lợi dụng dịch bệnh, mua bán qua nhiều khâu trung gian để nâng giá bán cao bất thường, cần phải xem xét để xử lý theo quy định của pháp luật.

Cụ thể, có 4 nhà thầu cung cấp một số loại trang thiết bị y tế thuộc các gói thầu do Sở Y tế TP.HCM làm chủ đầu tư, có giá trúng thầu cao bất thường so với giá vốn nhập khẩu. Điển hình là mặt hàng Máy X- quang di động DR (hãng Philip – Hà Lan sản xuất) do Công ty TNHH Thương mại và Công nghệ kỹ thuật TNT trúng thầu thuộc Gói thầu số 03, kết quả xác minh cho thấy giá trúng thầu cao gấp 4,76 lần so với giá vốn nhập khẩu (bao gồm giá CIF và các loại thuế, phí khi nhập khẩu), với giá trị chênh lệch gần 19 tỷ đồng.

Tương tự, một số gói thầu mua sắm vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm và thuốc chữa bệnh Covid-19 có sự mua bán qua nhiều khâu trung gian, có chênh lệch lớn giữa giá trúng thầu với giá vốn nhập khẩu, hoặc giá bán của nhà sản xuất đối với hàng hóa sản xuất trong nước:

Điển hình như tại Gói thầu “mua sắm Kit hóa chất dùng trong xét nghiệm Covid-19 bằng phương pháp PCR” do BV Nhi Đồng 1 làm chủ đầu tư: Sản phẩm Kit tách chiết acid nucleic Virus do QiaGen GmbH/Đức sản xuất của Công ty TNHH Thiết bị y tế Phương Đông là nhà thầu, có giá trúng thầu cao gấp 2,59 lần so với giá vốn nhập khẩu, với giá chênh lệch gần 6,7 tỷ đồng.

Gói thầu mua thuốc Generic điều trị bệnh nhân Covid-19 tại nhà (lần 1) do BV Nhi Đồng 1 làm chủ đầu tư: Đối với mặt hàng thuốc Xelostad 10mg, Bệnh viện mua 300.000 viên của Công ty CP Gonsa với giá 35.000 đồng/viên. Tuy nhiên Công ty CP Gonsa lại mua thuốc của Công ty TNHH GSPHARM với đơn giá 21.000 đồng/viên. Thực tế thuốc này do Công ty TNHH liên danh Stellpharm – Chi nhánh 1 sản xuất, Công ty TNHH GSPHARM cũng chỉ là một đơn vị trung gian. Như vậy chỉ tính một khâu trung gian mua, bán của Nhà thầu Công ty CP Gonsa, trong thời gian rất ngắn (chỉ 5 ngày) số tiền chênh lệch do tăng giá là 4,2 tỷ đồng…

Còn tại các gói thầu như: Gói thầu mua sắm 20.000 test xét nghiệm chống dịch Covid-19 lần 1 theo hình thức chỉ định thầu rút gọn, Gói thầu mua sắm sinh phẩm – hóa chất xét nghiệm điều trị và phòng chống dịch năm 2021 theo hình thức chỉ định thầu rút gọn và Gói thầu mua sắm sinh phẩm – hóa chất xét nghiệm – hóa chất sát khuẩn và oxy y tế cho phòng chống dịch năm 2021 do BV Bệnh Nhiệt đới làm chủ đầu tư. Công ty TNHH Khoa học Kỹ Thuật Kiến Đức là đơn vị trúng thầu và cung cấp nhiều loại vật tư, hóa chất.

Tuy nhiên, Thanh tra Chính phủ xác định, các vật tư, hóa chất này do Hãng Roche Diagnostics International Ltd và Hãng Tib MolBiol, Đức sản xuất, Công ty TNHH Roche Việt Nam nhập khẩu, Công ty TNHH MTV Vimedimex Bình Dương và Công ty TNHH DKSH Việt Nam bán cho Công ty TNHH Khoa học Kỹ thuật Kiến Đức.

Kết quả xác minh cho thấy: Sản phẩm LC Multi RNA Virus Master 200, có giá trúng thầu cao gấp 2,16 lần so với giá vốn nhập khẩu, giá trị chênh lệch gần 4,5 tỷ đồng; sản phẩm LightMix Modular Wuhan CoV RdRP-gen, có giá trúng thầu cao gấp 2,84 lần so với giá vốn nhập khảu, giá trị chênh lệch hơn 1 tỷ đồng; sản phẩm LightMix SarbecoV E-gene plus EAV control, giá trúng thầu cao gấp 2,89 lần so với giá vốn nhập khẩu, giá trị chênh lệch gần 15 tỷ đồng.

Như vậy, chỉ riêng 3 sản phẩm mà BV Bệnh Nhiệt đới mua đã cao hơn giá vốn hơn 20 tỷ đồng. Nếu tính chung tất cả các sản phẩm tại các gói thầu do các BV Nhi Đồng 1, Nhi Đồng 2, Nhi Đồng Thành phố và BV Bệnh Nhiệt đới thì số tiền chênh lệch lên tới gần 40 tỷ đồng.

Một số gói thầu có dấu hiệu vi phạm pháp luật về đấu thầu

Ngoài các gói thầu có dấu hiệu lợi dụng dịch bệnh, mua bán qua nhiều khâu trung gian để nâng giá bán cao bất thường như trên, qua thanh tra, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật tại một số gói thầu, cần phải xem xét, xử lý theo quy định.

Cụ thể, Thanh tra Chính phủ xác định có 2 Gói thầu mua khẩu trang y tế, trang phục phục vụ công tác phòng chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus Corona theo Kế hoạch số 236/KH-TTKSBTTP ngày 10/2/2020 do Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) làm chủ đầu tư, qua thanh tra đã phát hiện Chủ đầu tư xác định giá gói thầu trái quy định, có dấu hiệu vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng theo Bộ Luật Hình sự, với số tiền thiệt hại hơn 6,3 tỷ đồng.

Có 2 gói thầu mua sinh phẩm xét nghiệm do BV PHCN-ĐTBNN làm chủ đầu tư, qua thanh tra đã phát hiện Chủ đầu tư có dấu hiệu thiếu trách nhiệm gây thiệt hại ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, số tiền thiệt hại nhỏ, chưa đủ cơ sở để kiến nghị xử lý hình sự nên Thanh tra Chính phủ đề nghị UBND TP.HCM cần chỉ đạo xử lý trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân theo quy định.

Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ còn xác định có dấu hiệu nhà thầu Công ty BBA và nhà thầu Công ty BNC thông thầu, vi phạm quy định của Luật Đấu thầu tại 2 Gói thầu “Mua sắm Bộ trang phục phòng chống dịch cấp 1 năm 2021 (7 món)” do BV Từ Dũ làm chủ đầu tư và Gói thầu “Mua sắm vật tư y tế phục vụ công tác phòng chống dịch và điều trị dịch Covid-19 lần 10 năm 2021 (4 món)” do BV Nhi Đồng Thành phố làm chủ đầu tư.

Chuyển Bộ Công an điều tra, xử lý nhiều vụ việc

Do thời gian có hạn, Đoàn thanh tra của Thanh tra Chính phủ chỉ kiểm tra ngẫu nhiên một số gói thầu mua sắm thiết bị, vật tư y tế, kít xét nghiệm, sinh phẩm và thuốc chữa bệnh Covid-19 nhưng đã phát hiện hàng loạt vi phạm, thiếu sót như nêu trên. Do đó, Thanh tra Chính phủ đề nghị UBND TP.HCM theo thẩm quyền cần chỉ đạo cơ quan chức năng tiếp tục kiểm tra, rà soát xử lý theo quy định.

Đồng thời, Thanh tra Chính phủ cũng đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Chủ tịch UBND TP.HCM: Khẩn trương chỉ đạo các đơn vị có liên quan trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình chấn chỉnh các tồn tại, khuyết điểm trong việc mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, thuốc phòng chống dịch bệnh Covid-19 đã nêu ở phần kết luận; Theo thẩm quyền xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật đối với các tổ chức, cá nhân có vi phạm quy định về lĩnh vực đầu thầu mà Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra;

Đồng thời chỉ đạo cơ quan chức năng thanh, kiểm tra việc giao nhận và quản lý, sử dụng trang thiết bị, vật tư, kít xét nghiệm, sinh phẩm và thuốc chữa bệnh phục vụ phòng chống dịch Covid-19; tiếp tục kiểm tra, rà soát các gói thầu mua sắm trang thiết bị, vật tư, kít xét nghiệm, sinh phẩm và thuốc chữa bệnh phục vụ phòng, chống Covid-19 để xem xét, xử lý theo quy định; Tổ chức kiểm điểm, xem xét xử lý trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan có sai sót, vi phạm.

Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ chuyển 2 vụ việc có dấu hiệu thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản Nhà nước (được quy định tại điều 222 Bộ Luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017) tại HCDC đến Bộ Công an để điều tra, xử lý theo quy định;

Đồng thời, Thanh tra Chính phủ cũng chuyển thông tin các vụ việc: Có dấu hiệu vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng (được quy định tại Điều 222 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017); Các vụ việc có dấu hiệu lợi dụng dịch bệnh để nâng giá bán cao bất thường đến Bộ Công an để xem xét, xử lý theo quy định.

Thanh tra Chính phủ cũng đề nghị Chủ tịch UBND TP.HCM và các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan nghiêm túc thực hiện Kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ.

Hàng loạt sai phạm tại nhiều gói thầu thiết bị y tế phòng chống dịch Covid-19 ở TP.HCM Kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra hàng loạt sai phạm tại nhiều gói thầu do Sở Y tế TP.HCM Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM HCDC và 14 bệnh viện BV Trung tâm Y tế TTYT trên địa bàn TP.HCM làm chủ đầu tư

Quang Tuấn