Cùng với xu hướng phát triển ngày càng mạnh mẽ của công nghệ thông tin cũng như các giao dịch điện tử, việc triển khai hóa đơn điện tử (HĐĐT) đã và đang mang lại nhiều lợi ích cho cả doanh nghiệp, khách hàng và cơ quan thuế. Tuy nhiên, giải pháp để khắc phục những hạn chế còn tồn tại trong quá trình triển khai hóa đơn điện tử vẫn là vấn đề được quan tâm.
Theo thống kê cho biết, việc sử dụng hóa đơn điện tử giúp giảm tới 70% các bước quy trình phát hành, 90% các tranh chấp liên quan đến hóa đơn, rút ngắn thời gian thanh toán, quản lý hóa đơn, giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính thuế, góp phần cải cách thủ tục hành chính, giúp ngành Thuế xây dựng cơ sở dữ liệu về hóa đơn, phục vụ công tác thanh kiểm tra, hoàn thuế, phân tích rủi ro doanh nghiệp, hạn chế các hành vi gian lận về hóa đơn.
Hiện nay, có khoảng 95% doanh nghiệp trên cả nước đã sử dụng kê khai thuế qua mạng nên rất thuận lợi cho việc đẩy nhanh quá trình áp dụng hóa đơn điện tử tại các doanh nghiệp. Tuy nhiên, dù số lượng HĐĐT đã tăng mạnh nhưng tỷ trọng hóa đơn điện tử theo ước tính của Viettel mới chỉ chiếm 25 – 30% và vẫn chưa thực sự được áp dụng rộng rãi, cần các cơ chế thúc đẩy nhanh, mạnh hơn nữa từ các cơ quan quản lý Nhà nước.
 |
| Một số giải pháp thúc đẩy hóa đơn điện tử tại thị trường Việt Nam. Ảnh minh họa |
Bàn về giải pháp thúc đẩy HĐĐT tại thị trường Việt Nam, trong bài phát biểu mới đây tại “Diễn đàn Tháo gỡ vướng mắc trong triển khai hóa đơn điện tử”, bà Trịnh Thị Lan – Phó giám đốc Trung tâm sản phẩm và giải pháp Tổng Công ty Giải pháp doanh nghiệp Viettel (Tập đoàn Viettel) cho rằng: Việt Nam có thể tham khảo kinh nghiệm triển khai HĐĐT từ các quốc gia khác trên thế giới. Mặc dù mỗi quốc gia có những cách thức riêng để thúc đẩy HĐĐT riêng nhưng tựu chung có thể chia thành 2 nhóm giải pháp chính:
Thứ nhất: Đưa ra các cơ chế khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người nộp thuế và cơ quan thuế như: Cho phép phát hành HĐĐT mà không cần sự chấp thuận trước của cơ quan thu thuế nội địa (IRAS – Singapore); Điện tử hóa con dấu, chữ ký và hóa đơn thông qua công cụ xác nhận danh tính (TQ); miễn chi phí lập HĐĐT nếu lập trên hệ thống HomeTax, Mobile HomeTax của cơ quan thuế (Hàn Quốc); ưu đãi hoàn thuế GTGT hằng năm và các dịch vụ tạo, truyền và lưu giữ HĐĐT được cung cấp miễn phí cho tất cả người nộp thuế đã đăng ký thuế GTGT (Italia).
Thứ hai, ban hành quy định bắt buộc (toàn bộ hoặc 1 phần): - Hàn Quốc, Idonesia bắt buộc triển khai đối với toàn bộ các doanh nghiệp; Mexico, Chi Lê lại yêu cầu áp dụng đối với một số nhóm doanh nghiệp có doanh thu trên ngưỡng quy định; Đan Mạch bắt buộc sử dụng HĐĐT cho một số loại hình giao dịch; Liên minh châu Âu (EU) đã ban hành một số chỉ thị yêu cầu chính quyền hành chính ở tất cả 28 quốc gia thành viên phải sử dụng hóa đơn điện tử B2G.
Ngoài ra, việc áp dụng HĐĐT rất cần một hạ tầng kỹ thuật tốt, an toàn, bảo mật và độ ổn định. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu, có đủ quy mô và năng lực cung cấp dịch vụ trên phạm vi rộng tới địa bàn xã, đảm bảo cung cấp trong một thời gian đủ dài (yêu cầu lưu trữ hóa đơn 10 năm),… dẫn đến khi có lỗi hoặc sự cố thì ảnh hưởng nặng nề đến toàn bộ doanh nghiệp lẫn cơ quan thuế trong việc khắc phục hậu quả, đặc biệt trong trường hợp doanh nghiệp phá sản hoặc giải thể.
Vì vậy, trong vấn đề này, bà Lan đề xuất coi dịch vụ HĐĐT là một dịch vụ kinh doanh có điều kiện, Nhà nước sớm ban hành tiêu chuẩn, điều kiện và chứng minh cung cấp HĐĐT thì mới cấp phép. Đồng thời, cần rà soát các nhà cung cấp không đủ năng lực thì có phương án dừng cung cấp và hướng xử lý để đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp.
Nguyễn Loan