Hai yếu tố thường ảnh hưởng nhiều nhất đến hoạt động SXKD của doanh nghiệp xây dựng là “giá nguyên vật liệu tăng cao” và “không có hợp đồng xây dựng mới”. 60,5% doanh nghiệp cho biết không tiếp cận được các nguồn vay ưu đãi.
Tổng Cục Thống kê vừa có Báo cáo về xu hướng sản xuất kinh doanh ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và xây dựng quý 1 và dự báo quý 2/2024.
Theo Báo cáo, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp xây dựng quý 1/2024 khó khăn hơn quý 4/2023 với 16,3% doanh nghiệp nhận định hoạt động sản xuất kinh doanh thuận lợi hơn; 41,5% doanh nghiệp nhận định hoạt động sản xuất kinh doanh giữ ổn định và tới 42,2% doanh nghiệp nhận định hoạt động sản xuất kinh doanh khó khăn hơn. Ngoài ra, dự báo cho quý 2/2024, 32,2% doanh nghiệp xây dựng nhận định hoạt động sản xuất kinh doanh thuận lợi hơn so với quý 1/2024; 40,7% cho rằng giữ ổn định và 27,1% dự báo sẽ khó khăn hơn.
Yếu tố đầu vào nhiều biến động
Báo cáo cũng chỉ ra trong quý 1/2024, các yếu tố đầu vào có nhiều biến động. Đối với vấn đề sử dụng lao động, kết quả khảo sát cho thấy 13% số doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết lao động trong doanh nghiệp tăng so với quý 4/2023; 56% phản ánh lao động không đổi; 31% nhận định lao động giảm. Dự báo quý 2/2024 so với quý 1/2024, 27,3% doanh nghiệp nhận định lao động tăng; 58,8% doanh nghiệp nhận định không đổi; 13,9% doanh nghiệp nhận định lao động giảm.
Bên cạnh đó là chi phí sản xuất, quý 1/2024, 31,1% doanh nghiệp nhận định tổng chi phí sản xuất trên một đơn vị sản phẩm tăng so với quý 4/2024; 35,7% doanh nghiệp nhận định không thay đổi; 33,2% doanh nghiệp nhận định tổng chi phí sản xuất trên một đơn vị sản phẩm giảm. Dự báo quý 2/2024 so với quý 1/2024, thì 46,9% doanh nghiệp dự báo tổng chi phí sản xuất trên một đơn vị sản phẩm tăng; 40,2% doanh nghiệp dự báo không đổi; 12,9% doanh nghiệp dự báo tổng chi phí sản xuất trên một đơn vị sản phẩm giảm.
40,3% doanh nghiệp cho biết hợp đồng xây dựng mới giảm trong quý 1/2024
Tương tự, về hợp đồng xây dựng mới trong quý 1/2024 so với quý 4/2023, có 15,1% doanh nghiệp nhận định số lượng hợp đồng xây dựng mới tăng và 44,6% cho biết không đổi; 40,3% phản hồi giảm. Dự báo quý 2/2024, các doanh nghiệp bày tỏ hợp đồng xây dựng mới nhiều hơn quý 1/2024 với 80,2% doanh nghiệp nhận định tăng và không đổi (32,9% doanh nghiệp nhận định tăng; 47,3% doanh nghiệp nhận định không thay đổi); 19,8% doanh nghiệp nhận định số lượng hợp đồng xây dựng mới giảm.
Còn về năng lực hoạt động của doanh nghiệp, 24,2% doanh nghiệp đánh giá hoạt động dưới 50% năng lực thực tế của doanh nghiệp; 33% doanh nghiệp đánh giá năng lực hoạt động từ 50% đến dưới 70% năng lực thực tế; 25,2% doanh nghiệp đánh giá năng lực hoạt động từ 70% đến dưới 90%; 15,7% doanh nghiệp đánh giá năng lực hoạt động từ 90 đến 100%; 1,9% doanh nghiệp đánh giá doanh nghiệp hoạt động trên 100% năng lực thực tế của doanh nghiệp.
60,5% doanh nghiệp không tiếp cận được các nguồn vay ưu đãi
Kết quả khảo sát quý 1/2024 cho thấy, có 76,4% doanh nghiệp vay vốn phục vụ SXKD. Theo nguồn vay, có 76,3% doanh nghiệp vay ngân hàng; 12,4% doanh nghiệp vay người thân, bạn bè; 7,1% doanh nghiệp vay tổ chức tín dụng khác; 2,9% doanh nghiệp vay nhân viên ngân hàng, tổ chức tín dụng không qua thủ tục chính thức; 1,3% doanh nghiệp vay từ các nguồn khác.
Doanh nghiệp khó tiếp cận vốn cho SXKD như được vay vốn ưu đãi, thủ tục vay vốn thuận lợi và nhanh chóng hơn, giảm lãi suất cho vay
Trong số các doanh nghiệp có vay vốn ngân hàng phục vụ SXKD, chỉ có 39,5% doanh nghiệp tiếp cận được các khoản vay ưu đãi; 60,5% doanh nghiệp không tiếp cận được các nguồn vay ưu đãi.
Nhận định về tình hình vay vốn cho hoạt động SXKD, có 18,3% doanh nghiệp nhận định vay vốn quý 1/2024 thuận lợi hơn quý 4/2023, 55,0% doanh nghiệp nhận định không thay đổi, 26,7% doanh nghiệp nhận định vay vốn khó khăn hơn. Dự báo quý 2/2024, có 20,9% doanh nghiệp nhận định vay vốn thuận lợi hơn quý 1/2024, 57,7% doanh nghiệp nhận định không thay đổi, 21,4% doanh nghiệp nhận định vay vốn khó khăn hơn quý 1/2024.
Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động SXKD của doanh nghiệp
Hai yếu tố thường ảnh hưởng nhiều nhất đến hoạt động SXKD của doanh nghiệp xây dựng là “giá nguyên vật liệu tăng cao” và “không có hợp đồng xây dựng mới”. Theo khảo sát trong quý I/2024, yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đến SXKD của doanh nghiệp là “không có hợp đồng xây dựng mới” với 52,2% số doanh nghiệp; yếu tố “giá nguyên vật liệu tăng cao” với 46,5% số doanh nghiệp.
Dự báo trong quý II/2024, các doanh nghiệp cho rằng yếu tố “giá nguyên vật liệu tăng cao” ảnh hưởng nhiều nhất với 48,7% doanh nghiệp, yếu tố “không có hợp đồng xây dựng mới” với 40,4% doanh nghiệp.
Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động SXKD của doanh nghiệp
Để tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho hoạt động SXKD, doanh nghiệp xây dựng kiến nghị Chính phủ, Bộ, ngành, địa phương hỗ trợ doanh nghiệp.
Cụ thể, 46,4% doanh nghiệp đề nghị được hỗ trợ về vốn cho SXKD như được vay vốn ưu đãi, thủ tục vay vốn thuận lợi và nhanh chóng hơn, giảm lãi suất cho vay; 44,3% doanh nghiệp đề nghị được hỗ trợ về nguyên vật liệu như đảm bảo nguồn cung và bình ổn giá nguyên vật liệu; 38,3% doanh nghiệp đề nghị thông tin đấu thầu cần công khai, minh bạch; 32,9% doanh nghiệp đề nghị tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính; 26,6% doanh nghiệp đề nghị được bàn giao mặt bằng đúng tiến độ để đảm bảo thời gian thi công đúng hợp đồng đã ký kết; 24,3% doanh nghiệp đề nghị phải có chế tài xử phạt các chủ đầu tư chậm thanh quyết toán nợ đọng xây dựng cơ bản để doanh nghiệp xây dựng quay vòng vốn cho hoạt động SXKD.
Ngoài các nhóm kiến nghị trên, các doanh nghiệp, nhà thầu xây dựng kiến nghị Chính phủ, Bộ, ngành, địa phương:
Thứ nhất, sau Tết Nguyên Đán, hoạt động xây dựng quay trở lại quỹ đạo bình thường, quý II/2024 các doanh nghiệp dự báo có thêm hợp đồng xây dựng mới nên nhu cầu về nguyên vật liệu xây dựng tăng cao. Vì vây, doanh nghiệp mong muốn Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương tiếp tục kiểm soát giá, ổn định nguồn cung nguyên vật liệu, tránh sự độc quyền về nguồn cung dẫn đến tăng giá để hoạt động xây dựng của doanh nghiệp không bị ảnh hưởng.
Thứ hai, thiếu vốn là vấn đề của hầu hết các doanh nghiệp, năng lực tài chính của doanh nghiệp là một trong những yếu tố chính quyết định đến khả năng trúng thầu của đơn vị. Vì vậy, doanh nghiệp mong muốn giảm bớt điều kiện vay vốn, thủ tục vay vốn để có thể tiếp cận được các gói vay ưu đãi.
Thứ ba, nhanh chóng tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh, thành phố nhằm đẩy nhanh tiến độ giải quyết hồ sơ, đảm bảo đúng trình tự và thời gian.
Thứ tư, lao động nghỉ việc, chuyển việc do bị nợ lương, chậm lương quá lâu, vì vậy, cần nhanh chóng thanh quyết toán nợ đọng, được giải ngân vốn, tạm ứng vốn đúng kỳ hạn để thanh toán nợ lương cho người lao động.
Trung Anh