Việc bán thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm chức năng qua hình thức online, các trang mạng xã cho người tiêu dùng hiện nay rất phổ biến. Thực tế có nhiều tổ chức, cá nhân lợi dụng tư vấn, quảng cáo thổi phồng công dụng sản phẩm sai quy định của pháp luật.
Hàng loạt sản phẩm vi phạm quảng cáo
Cục An toàn thực phẩm cho hay, nhu cầu về thực phẩm chức năng ngày càng cao. Thời gian gần đây cũng có nhiều doanh nghiệp, công ty đầu tư đầu tư sản xuất và phân phối trong lĩnh vực này.
Tuy nhiên, thời gian qua, có xảy ra hiện tượng sản xuất sản phẩm thực phẩm chức năng không đúng như bản đăng ký công bố sản phẩm. Cụ thể, có nhà sản xuất vì lợi nhuận mà cho thêm chất cấm, chất độc hại vào trong sản phẩm. Ngoài ra còn có tình trạng nhiều tổ chức, các nhân quảng cáo sai thông tin thực phẩm chức năng, điều này gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Nhiều nơi quảng cáo thực phẩm chức năng như thần dược, khiến nhiều người mua và sử dụng sản phẩm không hiệu quả, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe, nguy hiểm đến tính mạng của người tiêu dùng.
Để đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng, cơ quan chức năng cũng tiến hành rà soát, kiểm tra hàng ngàn sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm chức năng trên không gian mạng, các trang thương mại điện tử, mạng xã hội, kênh bán hàng online… qua kiểm tra đã phát hiện nhiều sản phẩm có dấu hiệu vi phạm, chủ yếu các nội dung vi phạm như sau:
Dùng hình ảnh bác sĩ, nhân viên y tế để quảng cáo; Lấy danh nghĩa bài thuốc đông y lồng ghép nội dung quảng cáo sản phẩm thực phẩm chức năng có thành phần được nêu tên trong bài thuốc đông y; Quảng cáo thiếu nội dung khuyến cáo “Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”; Quảng cáo thực phẩm chức năng nhưng công dụng khẳng định chữa dứt định bệnh hoặc đẩy lùi bệnh...
Mới đây, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa công khai danh sách các cơ sở vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm (tính từ ngày 20/9/2022 đến 16/1/2023).
Cụ thể, Cục An toàn thực phẩm đã xử phạt Công ty cổ phần Vitamin Shoppe Việt Nam (địa chỉ: số 13 Lý Thái Tổ, phường Lý Thái Tổ, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội) 25 triệu đồng do có hành vi vi phạm quảng cáo đối với sản phẩm Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ EVENING PRIMROSE OIL 1300 MG. Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm số 7038/2020/ĐKSP ngày 31/7/2020.
Ngoài ra, trong danh sách xử phạt lần này Công ty TNHH WINFA (địa chỉ: Tầng 2, tòa nhà Mỹ Đình Plaza 2, số 2 đường Nguyễn Hoàng, phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội) bị phạt 60 triệu đồng do vi phạm quảng cáo sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe Samchi. Công ty TNHH Thương mại Đầu tư GANA (địa chỉ: Căn shophouse B16-06 dự án Vinhomes Gardenia, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội) bị phạt 25 triệu đồng do vi phạm quảng cáo sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe BENA COLLAGEN.
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe BENA COLLAGEN quảng cáo trên website: https://ganabeauty.vn (Ảnh chụp màn hình)
Công ty Cổ phần Dược phẩm TT&T (địa chỉ trụ sở chính: số 148 ngách 95/8 Phố Chùa Bộc, phường Trung Liệt, quận Đống Đa, Hà Nội) bị phạt 25 triệu đồng do vi phạm quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe Estrolady.
Công ty TNHH Thương mại Đầu tư GANA (Địa chỉ trụ sở chính: Căn shophouse B16-06 dự án Vinhomes Gardenia, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội) đã có hành vi vi phạm quảng cáo đối với sản phẩm Thực phẩm bảo vệ sức khỏe BENA COLLAGEN (Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm 9881/2020/ĐKSP ngày 08/10/2020 cũng bị xử phạt 25 triệu đồng.
Quy định về mức xử phạt
Bộ Y tế định nghĩa thực phẩm chức năng là thực phẩm dùng để hỗ trợ chức năng của các bộ phận trong cơ thể người, có tác dụng dinh dưỡng, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng và giảm bớt nguy cơ gây bệnh. Tuỳ theo công thức, hàm lượng vi chất và hướng dẫn sử dụng, thực phẩm chức năng còn có các tên gọi sau: thực phẩm bổ sung vi chất dinh dưỡng, thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, sản phẩm dinh dưỡng y học.
Hiện nay có rất nhiều dạng bào chế của thực phẩm chức năng tùy vào tính chất của chất bổ sung hoặc chiết xuất. Trong đó có 4 loại dạng bào chế phổ biến là viên nang, dạng viên nén, dạng chất lỏng và dạng bột. Thành phần của thực phẩm chức năng rất đa dạng, được chia thành nhiều nhóm khác nhau theo nhu cầu bổ sung khác nhau của con người.
Cảnh báo của Cục An toàn thực phẩm về sản phẩm Thực phẩm bảo vệ sức khỏe vi phạm quảng cáo
PGS.TS Nguyễn Thanh Phong - Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm cho biết, thực phẩm chức năng là sản phẩm hỗ trợ chức năng tạo cho cơ thể con người tình trạng thoải mái, giảm nguy cơ bệnh tật. Việt Nam có lợi thế lớn phát triển thực phẩm chức năng, trên cơ sở tận dụng nguyên liệu tự nhiên do ông cha ta nhiều năm nghiên cứu, từ bài thuốc Đông y, các nhà khoa học đã kết hợp, chiết xuất, tách chiết để tạo ra sản phẩm mới có lợi cho sức khoẻ con người.
Theo Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, luật pháp quy định, các đơn vị chỉ được quảng cáo thực phẩm chức năng những nội dung đã được đăng ký, thẩm định và cơ quan chuyên môn cho phép. Hiện nhiều doanh nghiệp xuất hiện tình trạng đăng ký một đằng, sản xuất một nẻo, tồn tại nhiều quảng cáo thực phẩm chức năng sai sự thật. Nhiều quảng cáo sai lệch thông tin, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng như cắt ghép hình ảnh, lô gô của đài truyền hình Việt Nam, lực lượng quân đội công an…để quảng bá sản phẩm. Một số nghệ sĩ xuất hiện trong các quảng cáo sản phẩm sai chức năng, công dụng của thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ trên mạng xã hội, gây bức xúc dư luận.
Tại khoản 5 Điều 51, Nghị định 158/2013 quy định, nếu quảng cáo sai sự thật, không đúng quy cách, chất lượng, công dụng, nhãn hiệu… hoặc quảng cáo lừa dối, gây nhầm lẫn cho công chúng, người tiêu dùng, khách hàng về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo với tổ chức, cá nhân, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ khác hoặc lừa dối, gây nhầm lẫn về tính năng, tác dụng của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo thì người vi phạm bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng.
Đối với hành vi quảng cáo thực phẩm, thuốc dưới hình thức bài viết của bác sĩ, dược sĩ, nhân viên y tế có nội dung mô tả thực phẩm có tác dụng điều trị bệnh; sử dụng hình ảnh, uy tín, thư tín của đơn vị, cơ sở y tế, nhân viên y tế, thư cảm ơn của bệnh nhân để quảng cáo thực phẩm thì bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng.
Anh Đào