Một trong những điểm đáng chú ý tại Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) là quy định phân loại người nộp thuế theo tiêu chí quản lý rủi ro. Cách làm này được kỳ vọng sẽ hiện đại hóa công tác quản lý, đảm bảo công bằng và nâng cao hiệu quả thu ngân sách.
Theo Điều 3 của Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi), Bộ Tài chính đề xuất cơ quan thuế sẽ phân nhóm người nộp thuế dựa trên các tiêu chí như: quy mô hoạt động, doanh thu, ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh, loại hình pháp lý, hình thức sở hữu và đặc thù hoạt động.
Việc phân loại nhằm đánh giá mức độ rủi ro và tuân thủ của từng đối tượng, từ đó áp dụng biện pháp quản lý phù hợp, thay vì áp dụng một cơ chế chung cho tất cả như hiện nay.
Thực tế cho thấy, bên cạnh những doanh nghiệp chấp hành nghiêm túc nghĩa vụ thuế, vẫn có nhóm có nguy cơ gian lận, trốn thuế, gây thất thu ngân sách. Phân nhóm người nộp thuế sẽ giúp cơ quan quản lý tập trung nguồn lực vào nhóm rủi ro cao, đồng thời hỗ trợ nhóm tuân thủ tốt với cơ chế đơn giản hơn, xử lý ưu tiên.
Theo Bộ Tài chính, quy định này phù hợp với định hướng chuyển đổi số và cải cách hành chính. Nhờ hệ thống dữ liệu ngày càng hoàn thiện – từ hóa đơn điện tử, tờ khai, báo cáo tài chính đến thông tin từ bên thứ ba – ngành thuế có thể triển khai mô hình phân tích rủi ro và giám sát trên diện rộng.
Hiện nay, nhiều quốc gia như Australia, Anh, Hàn Quốc, Canada, Singapore đã áp dụng mô hình quản lý thuế dựa trên phân nhóm, kết hợp với đánh giá rủi ro và lịch sử tuân thủ. OECD cũng khuyến nghị các nước thành viên thực hiện phương pháp này như một nguyên tắc quản lý thuế tiên tiến.
Một trong những điểm đáng chú ý tại Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) là quy định phân loại người nộp thuế theo tiêu chí quản lý rủi ro.
Những thay đổi trong cách phân loại người nộp thuế được quy định tại Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích song hành cho cả người nộp thuế và cơ quan quản lý.
Đối với người nộp thuế, ai tuân thủ tốt sẽ được áp dụng cơ chế đơn giản hơn, ưu tiên xử lý nhanh; ngược lại, nhóm có nguy cơ rủi ro cao sẽ bị giám sát chặt chẽ hơn.
Đối với cơ quan quản lý, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, giảm áp lực hành chính, tăng tính minh bạch, đảm bảo công bằng trong quản lý thuế và cải thiện môi trường kinh doanh.
Bộ Tài chính cho biết, quy định này có thể triển khai ngay thông qua việc tận dụng cơ sở dữ liệu ngành thuế và hệ thống công nghệ thông tin. Đồng thời, Bộ sẽ ban hành hướng dẫn chi tiết về tiêu chí, quy trình phân nhóm và cơ chế giám sát để đảm bảo thực thi hiệu quả.
Cách quản lý mới này đánh dấu bước chuyển từ phương thức thủ công sang quản lý thông minh dựa trên phân tích dữ liệu, khuyến khích sự tự giác của người nộp thuế và tăng cường công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Mai Lan