Theo đánh giá của Sở kế hoạch đầu tư, nhà đầu tư được lựa chọn xây dựng, quản lý, kinh doanh khai thác các chợ trong danh mục chậm tiến độ, hầu hết chưa đáp ứng được năng lực, hoặc thiếu kinh nghiệm trong quản lý kinh doanh, khai thác chợ. Mặt khác mục tiêu đầu tư khai thác chủ yếu là xây dựng Trung tâm thương mại từ đất chợ hiện có để kinh doanh.
Báo cáo mới nhất của Sở kế hoạch đầu tư trình UBND thành phố Hà Nội về tiến độ thực hiện dự án chợ/TTTM trên địa bàn TP. Hà Nội đã hé lộ tình trạng chậm triển khai trên diện rộng. Thương Trường điểm một số trường hợp đáng chú ý sau:
Dự án TTTM chợ Trương Định: Dự án Trung tâm thương mại - chợ Trương Định tại số 461 đường Trương Định, phường Tân Mai, Quận Hoàng Mai, Hà Nội đã được UBND quận Hoàng Mai duyệt và phê duyệt, điều chỉnh. Với tổng diện tích khu đất 3.745m2, chiều cao công trình 05 tầng nổi và 02 tầng hầm. Xây dựng TTTM kết hợp chợ truyền thống. Khởi công vào quý I/2016 đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Trung tâm thương mại Trương Định.
Dự án dự kiến hoàn thành vào quý II/2017. Đến nay công trình hiện đã thi công xonng 05 tầng nổi, 02 tầng hầm và tầng mái kỹ thuật, dự kiến công trình sẽ hoàn thành trong quý IV/2017 - chậm so với tiến độ đề ra khoảng 06 tháng.
Công trình chậm triển khai do đối tác của tổng công ty là công ty Housing Group do bà Châu Thị Thu Nga làm chủ tịch Hội đồng quản trị vi phạm các quy định pháp luật, trong quá trình điều tra xét xử
Dự án chợ Thượng Đình: Tại Quyết định số 2898/QĐ-UBND ngày 12/6/2009, UBND Thành phố chấp nhận chuyển giao nguyên trạng chợ Thượng Đình từ ban quản lý chợ thuộc UBND quận Thanh Xuân, về Tổng công ty Thương mại Hà Nội quản lý, khai thác. Quy mô sử dụng đất 3.688m2, nhằm xây dựng Trung tâm thương mại.
UBND thành phố đẫ chấp nhận chủ trương cho Tổng công ty thương mại Hà Nội hợp tác đầu tư với Công ty Housing Group triển khai nghiên cứu, thực hiện dự án Trung tâm thương mại và dịch vụ Thượng Đình tại số 132 đường Nguyễn Trãi, Quận Thanh Xuân.
Dự án đã được UBND thành phố Hà Nội thu hồi đất và giao cho Tổng công ty thương mại Hà Nội; được Sở Quy hoạch – Kiến trúc phê duyệt tổng mặt bằng và phương án kiến trúc sơ bộ tại băn bản số 1657/QHKT – TH ngày 27/5/2011 được Sở Xây dựng thẩm định thiết kế cơ sở cho công trình tại văn bản số 7879/SXD-TD ngày 28/10/2011, được UBND Thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư.
Theo báo cáo của Tổng công ty Thương mại Hà Nội, công trình chậm triển khai do đối tác của tổng công ty là công ty Housing Group do bà Châu Thị Thu Nga làm chủ tịch Hội đồng quản trị vi phạm các quy định pháp luật, trong quá trình điều tra xét xử. Hiện Tổng công ty Thương mại Hà Nội vẫn duy trì hoạt động kinh doanh trong thời gian chờ thực hiện dự án.
Dự án chợ Khương Đình : Dự án “xây dựng trung tâm thương mại dịch vụ Khương Đình” tại số 365 Khương Trung, phường Khương Đình, Thanh Xuân, Hà Nội. Được UBND quận Thanh Xuân phê duyệt và phê duyệt điều chỉnh. Đơn vị được lựa chọn làm nhà đầu tư dự án là Công ty Cổ phần đầu tư IT Việt Nam. Dự án có quy mô sử dụng đất là 5467 m2 để xây dựng trung tâm thương mại được khởi công xây dựng năm 2010 và hoàn thành năm 2013.
Dự án “xây dựng trung tâm thương mại dịch vụ Khương Đình” tại số 365 Khương Trung, phường Khương Đình, Thanh Xuân, Hà Nội
Theo báo cáo của Công ty cổ phần đầu tư IT Việt Nam – chủ đầu tư, dự án chậm triển khai là do chưa được Sở Quy hoạch – Kiến Trúc phê duyệt tổng mặt bằng và phương án kiến trúc (còn vướng mắc về xác định danh giới, diện tích dự án do nhà đầu tư đề xuất là 6419 m2 cao hơn diện tích 5467 m2 được ghi trong quyết định phê duyệt kết quả đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án).
Dự án chợ Nhổn: Dự án chợ Nhổn tại phường Phương Canh được UBND huyện Từ Liêm (nay là quận Nam Từ Liêm) phê duyệt kết quả đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án tại Quyết định số 1769/QĐ –UBND ngày 13/4/2009. Dự án có quy mô sử dụng đất 3264 m2; chiều cao tầng công trình: 05 tầng nổi và 01 tầng hầm. Với mục tiêu đầu tư là xây dựng trung tâm thương mại kết hợp với chợ truyền thống. Dự án được khởi công xây dựng từ 2010 và hoàn thành năm 2013.
Theo báo cáo của Công ty cổ phần Xây lắp thương mại và dịch vụ Tuân Hưng – Chủ đầu tư, đã xây dựng phương án chuyển các hộ tiểu thương sang kinh doanh chợ tạm từ năm 2011. Hồ sơ đề xuất chấp thuận tổng mặt bằng, phương án kiến trúc đã gửi UBND quận Nam Từ Liêm nhưng chưa được phê duyệt. Dự án chậm triển khai do chờ quy hoạch chung xây dựng thủ đô. Hiện nhà đầu tư đang duy trì hoạt động kinh doanh của bà con tiểu thương tại chợ tạm và chợ cũ.
Chợ Cầu Diễn: Dự án chợ Cầu Diễn tại thị trấn Cầu Diễn huyện Từ Liêm được UBND huyện Từ Liêm (nay là quận Bắc Từ Liêm) phê duyệt, do công ty TNHH MTV đầu tư và phát triển Nông nghiệp Hà Nội thực hiện. Với tổng diện tích khu đất là 3745 m2, chiều cao công trình gồm 6 tầng nổi và 2 tầng hầm. Xây dựng trung tâm thương mại kết hợp chợ truyền thống, dự án chưa được UBND Thành phố phê duyệt và cấp giấy chứng nhận đầu tư.
Nguyên nhân chậm triển khai là do, dự án phải chờ do quy hoạch chung xây dựng thủ đô thời điểm đó chưa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Mặt khác bà con tiểu thương kinh doanh tại chợ không đồng thuận việc Công ty TNHH MTV đầu tư và phát triển Nông nghiệp Hà Nội đầu tư xây dựng quản lý kinh doanh khai thác tại chợ.
Chợ Châu Long: Tại Quyết định số 1057/QĐ – UBND ngày 29/5/2009, UBND quận Ba Đình đã phê duyệt kết quả đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất xây dựng chợ - trung tâm thương mại Châu Long số 50 phố Châu Long, phường Trúc Bạch, Ba Đình, Hà Nội có diện tích đất khoảng 2462,18 m2. Phần diện tích thuộc diện phải giải tỏa mặt bằng khoảng 197 m2 do liên doanh nhà đầu tư Công ty CP đầu tư và kinh doanh bất động sản Sông Hồng – Tổng Công ty cổ phần xây lắp dầu khí Việt Nam và Tổng Công ty thương mại Hà Nội làm chủ đầu tư. Xây dựng trung tâm thương mại kết hợp với chợ truyền thống, khởi công năm 2010 hoàn thành năm 2012.
Dự án chậm tiến độ triển khai có yếu tố khách quan do dòng họ Trần Lưu có khiếu nại, kiến nghị giữ ngôi mộ của dòng họ trong khu đất của dự án chưa đủ cơ sở xác định phạm vi, diện tích của ngôi mộ, dẫn đến tổng quy hoạch mặt làm cơ sở các bước tiếp theo của dự án, việc triển khai công tác bồi thường GPMB gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên có nguyên nhân chủ quan là nhà đầu tư chưa tích cực triển khai dự án và đề xuất biện pháp giải quyết, nhà đầu tư chưa thực hiện cam kết hỗ trợ với địa phương.
Chợ Thành Công: Dự án “Xây dựng chợ Trung Tâm thương mại Thành Công”. Với diện tích khu đất khoảng 4175 m2. Công trình gồm 09 tầng nổi và 02 tâng hầm công thêm 01 tầng bán hầm. Dự án được giao tiến độ trong 30 tháng, đơn vị trúng thầu là liên doanh nhà đầu tư Công ty CP đầu tư xây dựng và phát triển công ghệ cao và Công ty CP Đầu tư T$M Việt Nam.
Dự án chậm triển khai là do vướng mắc chủ yếu vào khâu quy hoạch, không bố trí được chợ tạm để chuyển các hộ kinh doanh trong quá trình thi công xây dựng công trình, không được sự đồng thuận của bà con tiểu thương tại chợ. Hơn nữa nhà đầu tư chưa nghiên cứu kỹ lưỡng mục tiêu đầu tư, hiệu quả kinh tế của dự án, chưa chủ động xây dựng phương án ổn định cho bà con tiểu thương.
Dự án Chợ Xuân La: Dự án Trung tâm thương mại chợ, siêu thị và văn phòng cho thuê Xuân La, tại phường Xuân La, quận Tây Hồ được UBND quận Tây Hồ phê duyệt do Công ty CP xây dựng Sông Hồng làm chủ đầu tư. Dự án triển khai chậm 04 tháng so với giấy chứng nhận chủ đầu tư đã cấp. Nguyên nhân chậm tiến độ là do giá thuê văn phòng, Trung tâm thương mại sụt giảm, mô hình đầu tư dự án là chợ dân sinh kết hợp Trung tâm thương mại văn phòng hiện nay không còn phù hợp.
Theo đánh giá của Sở kế hoạch đầu tư toàn bộ dự án chợ dân sinh nêu trên đều nằm trong danh mục kêu gọi chủ đầu tư. Nhà đầu tư được lựa chọn xây dựng, quản lý, kinh doanh khai thác các chợ hâu hết chưa đáp ứng được năng lực, hoạc thiếu kinh nghiệm trong quản lý kinh doanh, khai thác chợ. Mặt khác mục tiêu đầu tư khai thác chủ yếu là xây dựng Trung tâm thương mại từ đất chợ hiện có để kinh doanh.
Thêm vào đó là việc UBND các huyện nơi có chợ và Nhà đầu tư, trước khi xây dựng trước khi xây dựng phương án, thông số kỹ thuật , tài chính, tiêu chí lựa chọn chưa tranh thủ lấy ý kiến cộng đồng cư dân và các hộ kinh doanh tại chợ, tạo sự đồng thuận thống nhất...lựa chọn nhà đầu tư xây dựng, quản lý kinh doanh, khai thác chợ dẫn tới việc các hộ kinh doanh tại một số chợ trên không đồng tình ủng hộ, thậm chí phản đối khiếu kiện kéo dài, buộc UBND thành phố phải yêu cầu chính quyền địa phương và nhà đầu tư dừng triển khi dự án.
Nguyễn Vũ