Hạ tầng mở rộng không gian du lịch TP Hồ Chí Minh

Hệ thống sân bay, cao tốc, vành đai, metro và các tuyến kết nối Cần Giờ đang mở rộng không gian du lịch TP Hồ Chí Minh, tăng khả năng liên kết đô thị, biển, sinh thái và nghỉ dưỡng. Tuy nhiên, để hạ tầng thực sự tạo thêm giá trị, thành phố cần phát triển sản phẩm đủ sức giữ chân du khách, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu.

“Một hành trình - đa trải nghiệm”

Theo đánh giá của Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh hệ thống hạ tầng giao thông liên vùng gồm sân bay Long Thành, hệ thống cao tốc, đường vành đai, mạng lưới metro và các tuyến kết nối Cần Giờ có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển du lịch thành phố. Đây có thể xem đây là “mạch máu” kết nối các không gian du lịch, tạo điều kiện chuyển từ mô hình tương đối tập trung tại khu vực trung tâm sang mô hình đại đô thị du lịch đa trung tâm, khai thác lợi thế bổ trợ giữa đô thị, công nghiệp, sinh thái, biển và hải đảo.

Sở Du lịch cho rằng tác động của hạ tầng có thể nhìn nhận trên ba phương diện chính. Cụ thể, mở rộng và tái cấu trúc không gian du lịch khi kông gian du lịch thành phố hiện nay không chỉ giới hạn ở khu vực trung tâm mà được mở rộng tới Cần Giờ, Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm - Bình Châu, Côn Đảo, Bình Dương và các khu vực đô thị mới. Điều này tạo điều kiện để hình thành các cực du lịch có chức năng khác nhau nhưng hỗ trợ lẫn nhau.

Tiếp theo, rút ngắn “khoảng cách thời gian” giữa các điểm đến. Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, các tuyến vành đai và hệ thống metro tạo điều kiện hình thành những hành trình từ đô thị đến biển, giúp khách có thể kết hợp nhiều loại hình trải nghiệm trong cùng một chuyến đi.

Trong tương lai, Tân Sơn Nhất và Long Thành tạo thành hai cửa ngõ hàng không quan trọng, giúp mở rộng khả năng tiếp nhận và phân phối dòng khách, đặc biệt là khách quốc tế, khách MICE và các phân khúc có khả năng chi tiêu cao.

Từ cấu trúc không gian mới, một số khu vực có khả năng hưởng lợi trực tiếp. Trong đó, Cần Giờ có tiềm năng trở thành một nút giao sinh thái - biển quan trọng. Hạ tầng kết nối tạo điều kiện khai thác tốt hơn các giá trị đặc thù của Khu Dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn, du lịch cộng đồng tại Thiềng Liềng, Thạnh An, du lịch đường thủy và các sản phẩm nghỉ dưỡng gắn với thiên nhiên. Đặc biệt, khi các kết nối hoàn chỉnh, Cần Giờ có thể chuyển từ vị trí tương đối biệt lập thành mắt xích kết nối giữa khu vực trung tâm và không gian du lịch biển Vũng Tàu - đây là thay đổi rất quan trọng đối với cấu trúc không gian du lịch thành phố.

Trục ven biển Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm - Bình Châu là khu vực có khả năng hưởng lợi trực tiếp và sớm, với thế mạnh về nghỉ dưỡng biển, chăm sóc sức khỏe - wellness, MICE, golf, thể thao biển, sự kiện và kinh tế đêm ven biển. Trong khi đó, Côn Đảo hưởng lợi từ việc tăng cường kết nối hàng không và đường thủy, tiếp tục được định hướng phát triển trên nền tảng giá trị di sản - văn hóa - lịch sử, tâm linh và sinh thái bền vững.

Mặt khác, khu vực trung tâm, Thủ Thiêm và khu Đông hưởng lợi từ metro, sông Sài Gòn và mạng lưới giao thông mới, thuận lợi phát triển MICE, văn hóa - di sản, mua sắm, kinh tế đêm và du lịch đường thủy. Trong khi đó, khu vực Bình Dương cũ có điều kiện khai thác du lịch công nghiệp, MICE gắn với các khu công nghiệp, du lịch sinh thái ven sông và làng nghề.

Như vậy, lợi ích quan trọng nhất không chỉ nằm ở việc từng điểm đến dễ tiếp cận hơn, mà là khả năng liên kết các điểm đến thành một hệ sinh thái chung, tạo sản phẩm “một hành trình - đa trải nghiệm”.

Chiến lược để khách “ở lâu hơn”

Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh nhận thấy giao thông thuận lợi có tác động hai chiều. Nếu sản phẩm tại điểm đến không đủ hấp dẫn, việc rút ngắn thời gian di chuyển có thể làm gia tăng khách đi trong ngày - về trong ngày, tức là lượt khách tăng nhưng thời gian lưu trú và giá trị kinh tế tạo ra chưa tăng tương ứng. Do đó, quan điểm của Sở là hạ tầng giao thông là điều kiện cần; sản phẩm, dịch vụ, lưu trú và năng lực quản trị điểm đến là điều kiện đủ.

Cụ thể, Sở Du lịch tập trung phát triển kinh tế đêm và kinh tế cuối tuần, tạo thêm các sản phẩm sau 18 giờ như phố đi bộ, biểu diễn nghệ thuật, sự kiện văn hóa - thể thao, ẩm thực, mua sắm, tour đường thủy và trải nghiệm đô thị về đêm cũng như các sản phẩm như show thực cảnh, buýt sông/du thuyền đêm và chiếu sáng nghệ thuật di sản.

Bên cạnh đó, Sở đóng gói các chuỗi sản phẩm “một hành trình - đa trải nghiệm”, thay vì bán riêng từng điểm đến, có thể xây dựng các hành trình 2 đến 4 ngày như trung tâm thành phố - trải nghiệm sông Sài Gòn - Cần Giờ - Vũng Tàu - Hồ Tràm, kết hợp MICE, nghỉ dưỡng, sinh thái và wellness.

Sở Du lịch cũng phát triển các sản phẩm có khả năng tạo lý do để khách ở lại qua đêm, như MICE, nghỉ dưỡng biển, wellness, golf, thể thao biển, sự kiện, vui chơi giải trí, du lịch sinh thái và các sản phẩm đặc trưng vào ban đêm.

Đồng thời, nâng cấp hệ thống lưu trú và xây dựng các gói kích cầu trọn gói kết hợp vận chuyển - khách sạn - tham quan - ẩm thực - mua sắm - giải trí; khuyến khích các chương trình 2 ngày 1 đêm, 3 ngày 2 đêm.

Cùng với đó, Sở ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý và phục vụ khách, gồm bản đồ số du lịch, thanh toán không tiền mặt, ứng dụng AI hỗ trợ cá nhân hóa hành trình.

Ngoài ra, Sở này cũng đổi mới hệ thống chỉ tiêu đánh giá, bên cạnh “lượt khách”, cần theo dõi chặt hơn ngày khách, số đêm lưu trú bình quân, chi tiêu bình quân, công suất phòng và doanh thu, từ đó lượng hóa được thực chất tác động của từng công trình hạ tầng đối với du lịch.

Về quy mô thị trường, 9 tháng đầu năm 2026, TP Hồ Chí Minh đón hơn 38,8 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế hơn 8,5 triệu lượt; tổng doanh thu du lịch đạt 282.696 tỷ đồng. Đối với khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây, năm 2024 đón khoảng 16,1 triệu lượt khách, trong đó khoảng 4,9 triệu lượt khách lưu trú. Sáu tháng đầu năm 2025 đạt hơn 10,62 triệu lượt khách, trong đó trên 3 triệu lượt khách lưu trú, khách quốc tế lưu trú khoảng 164.800 lượt. Trong kỳ nghỉ Quốc khánh năm 2026, toàn thành phố ước đón hơn 1,71 triệu lượt khách, doanh thu khoảng 4.900 tỷ đồng; riêng phường Vũng Tàu ước đón hơn 200.000 lượt khách trong 5 ngày và Côn Đảo ghi nhận khách quốc tế tăng so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, Sở Du lịch cho rằng chưa nên quy trực tiếp mức tăng trưởng khách và doanh thu nói trên cho riêng tác động của hạ tầng. Nhiều công trình mới được khai thác trong thời gian ngắn hoặc còn đang triển khai, trong khi hoạt động du lịch chịu tác động đồng thời của sản phẩm, sự kiện, mùa vụ, thị trường, giá dịch vụ và nhiều yếu tố khác. Do đó, thay đổi có thể nhận diện rõ hơn ở thời điểm hiện tại là khả năng tiếp cận điểm đến tốt hơn và dòng khách bắt đầu phân bổ rộng hơn ra ngoài khu vực trung tâm; còn mức độ tác động cụ thể tới thời gian lưu trú và chi tiêu cần được theo dõi bằng chuỗi dữ liệu đủ dài.

Nguyễn Trang