Nhiều ngân hàng, công ty tài chính đang "chìm đắm" hàng chục nghìn tỷ đồng tại các dự án thua lỗ của ngành Công Thương, điển hình phải kể đến là Dự án Nhà máy gang thép Việt – Trung, Dự án Nhà máy gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2, Công ty TNHH MTV Công nghiệp tàu thủy Dung Quất, Dự án Nhà máy sản xuất xơ sợi polyester Đình Vũ,...
Theo báo cáo của Ủy ban Quản lý vốn tại doanh nghiệp về kết quả xử lý các tồn tại, yếu kém của các dự án, doanh nghiệp chậm tiến độ, kém hiệu quả thuộc ngành Công Thương trong giai đoạn 2017-2019, hiện đã hoàn thành khoảng 75,36%.
Nhà máy Gang thép Thái Nguyên nghìn tỷ phơi "nắng mưa" xuống cấp theo thời gian (ảnh: internet)
Theo đó, có 2 dự án, doanh nghiệp có lãi (trong đó 1 doanh nghiệp vẫn còn lỗ lũy kế); 2 dự án giảm được lỗ nhưng chưa bền vững; 1 dự án dừng hoạt động đã vận hành trở lại; 7 dự án, doanh nghiệp còn thua lỗ hoặc dở dang, dừng hoạt động.
Cụ thể, năm 2018 nhà máy đạm Hà Bắc giảm lỗ 342 tỷ đồng; Nhà máy sản xuất phân bón DAP số 2- Lào Cai giảm lỗ 208,8 tỷ đồng; Nhà máy đạm Ninh Bình giảm lỗ 417,2 tỷ đồng. Trong đó các ngân hàng đang rót vốn cho các dự án này bao gồm Vietinbank, BIDV, Vietcombank...Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm 2018, 8 tháng đầu năm 2019, Nhà máy đạm Ninh Bình giảm lỗ 284,6 tỷ đồng nhưng Nhà máy đạm Hà Bắc tăng lỗ 138,9 tỷ đồng; Nhà máy sản xuất phân bón DAP số 2- Lào Cai tăng lỗ 94,25 tỷ đồng; Công ty DQS giảm lỗ 46,47 tỷ đồng.
Tại dự án Gang thép Thái Nguyên mở rộng giai đoạn 2, gánh nặng từ dự án "đắp chiếu" khiến việc vay vốn ngắn hạn phục vụ sản xuất của Công ty CP Gang thép Thái Nguyên càng thêm khó. Chưa kể, lãi mẹ đẻ lãi con sẽ khiến TISCO "chìm đắm" trong lãi ngân hàng.
Ngân hàng VDB cũng đã cho dự án Gang thép Thái Nguyên mở rộng giai đoạn 2 vay hơn 1.100 tỷ đồng, Công ty công nghiệp tàu thủy Dung Quất là 542 tỷ đồng. Vốn vay tại Vietinbank - chi nhánh Hà Nội tại dự án Gang thép Thái Nguyên mở rộng giai đoạn 2 là 1.600 tỷ đồng.
Đồng thời, Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) cũng đang mắc kẹt hàng nghìn tỷ đồng ở 2 dự án khác của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) là Đạm Hà Bắc, đạm Ninh Bình, VDB đã cho vay tới hơn 8.000 tỷ đồng.
Ngoài ra, hàng loạt ngân hàng khác cũng đang "chết chìm" cùng các khoản nợ của các doanh nghiệp ngành công thương khác gồm: Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam (PVcomBank), Ngân hàng Citibank, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank), Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB), Ngân hàng TNHH MTV Sinhanbank Việt Nam, Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam (Maritime Bank), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thông (Agribank), VPBank...
|
Tổng công ty Thương mại và Xây dựng Vietracimex là một trong những tổng công ty nhà nước đầu tiên được lựa chọn để thí điểm cổ phần hóa vào năm 2004 Bên cạnh những lình xình trong thực hiện cổ phần hóa Vietracimex của ông Võ Nhật Thăng còn được biết đến là chủ đầu tư của nhiều dự án đình đám xong cũng nhiều tai tiếng |
Cũng theo thông tin từ Báo điện tử Chính phủ, 5 dự án doanh nghiệp có tranh chấp, vướng mắc hợp đồng EPC gồm: Dự án xây dựng Nhà máy sản xuất phân bón DAP số 2 - Lào Cai, Dự án cải tạo - mở rộng Nhà máy Phân đạm Hà Bắc, Dự án nhà máy đạm Ninh Bình, Dự án Xây dựng Nhà máy công nghiệp tàu thủy Dung Quất, Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 của Công ty CP Gang thép Thái Nguyên.
Dư nợ của các dự án, doanh nghiệp tại các tổ chức tín dụng lớn, đa số không trả được nợ đúng hạn. Hiện nay, có 17 ngân hàng thương mại và 1 công ty tài chính cấp tín dụng cho 12 dự án với tổng số dư nợ đến thời điểm 31/12/2019 là 20.938 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ trung dài hạn là 17.169 tỷ đồng, dư nợ ngắn hạn là 3.769 tỷ đồng.
Việc xác định trách nhiệm, xử lý đối với các tổ chức, cá nhân có sai phạm đã được tiến hành. Toàn bộ 12 dự án, doanh nghiệp đều đã được thanh tra, kiểm toán, điều tra ở các cấp độ khác nhau để phát hiện các sai phạm, vi phạm pháp luật của tổ chức, cá nhân có liên quan theo quy định của pháp luật.
Theo đó, quan điểm chung trong việc xử lý 12 dự án nêu trên, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp nhất quán xử lý các dự án, doanh nghiệp thua lỗ theo nguyên tắc thị trường, quy định của pháp luật; bảo đảm tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp.
Đồng thời, kiên quyết thực hiện phá sản, giải thể theo quy định của pháp luật đối với các dự án, doanh nghiệp không có khả năng khắc phục để thu hồi tối đa vốn, tài sản của Nhà nước, hạn chế thấp nhất mất vốn nhà nước; bảo đảm quyền lợi cho người lao động, an ninh trật tự xã hội và ổn định môi trường kinh doanh.
Về nhiệm vụ cụ thể, đại diện Uỷ ban Quản lý vốn cho biết, lãnh đạo các tập đoàn, tổng công ty có dự án, doanh nghiệp nằm trong số 12 dự án, doanh nghiệp chậm tiến độ, kém hiệu quả chịu trách nhiệm chính, căn cứ thẩm quyền và quy định của pháp luật để chủ động xử lý các khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp.
Cơ quan quản lý Nhà nước có chức năng hướng dẫn về mặt pháp lý đối với các đề xuất, giải pháp đề ra nhằm giải quyết vưóng mắc đối với 12 dự án, đảm bảo không trái các quy định của pháp luật; phù hợp với thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan, doanh nghiệp. Bên cạnh đó, xác định rõ những nội dung vượt thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ (nếu có) và đề xuất biện pháp xử lý./.
Tố Tâm (T/H)