Xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam đã vượt mốc 1,3 tỷ USD sau hơn 8 tháng, trong đó Mỹ và Trung Quốc đang nổi lên là hai động lực quan trọng của thị trường. Dù lượng xuất khẩu tăng, giá trị tăng chậm hơn khi giá bình quân giảm, trong khi nguồn cung trong nước thu hẹp tiếp tục đặt ra nhiều vấn đề cho diễn biến thị trường những tháng cuối năm.
Mỹ, Trung Quốc trở thành động lực chính của xuất khẩu hồ tiêu
Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, tính từ đầu năm đến ngày 15/9/2026, Việt Nam đã xuất khẩu 202.414 tấn hồ tiêu, thu về 1,32 tỷ USD. So với cùng kỳ năm 2025, sản lượng tăng 15,2%, còn kim ngạch tăng 10,3%.
Mức tăng về lượng cao hơn giá trị cho thấy giá xuất khẩu bình quân chưa tạo thêm động lực tương ứng cho kim ngạch. Giá bình quân đạt khoảng 6.503 USD/tấn, giảm 4,2% so với cùng kỳ năm trước.
Những diễn biến trong nửa đầu tháng 9 cho thấy nhu cầu từ một số thị trường lớn vẫn đang hỗ trợ xuất khẩu. Theo thống kê sơ bộ của Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), từ ngày 1 đến 15/9, Việt Nam xuất khẩu 10.915 tấn hồ tiêu, trị giá khoảng 70 triệu USD, tăng 3,8% về lượng so với cùng kỳ đầu tháng 8.
Trong số này, các doanh nghiệp thuộc VPSA xuất khẩu 8.568 tấn, tăng 1,8% và chiếm 78,5%. Nhóm doanh nghiệp ngoài hiệp hội xuất khẩu 2.347 tấn, tăng 11,7%.
Hồ tiêu Việt Nam đang duy trì đà tăng về lượng xuất khẩu, trong khi thị trường Mỹ và Trung Quốc tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với đầu ra.
Xét theo khu vực, châu Á vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất với 5.741 tấn, tương đương 52,6% tổng lượng xuất khẩu trong nửa đầu tháng 9. Tuy nhiên, mức tăng nổi bật lại đến từ châu Mỹ khi lượng xuất khẩu tăng 44,2%, đạt 3.111 tấn.
Đáng chú ý, xuất khẩu sang Mỹ trong nửa đầu tháng đạt 2.905 tấn, tăng 62,4%, chiếm 26,6% tổng lượng. Trung Quốc cũng tăng mạnh với 2.125 tấn, cao hơn 34,1% so với nửa đầu tháng trước.
Theo VPSA, mức tăng từ Mỹ và Trung Quốc đã bù đắp phần nào sự suy giảm tại một số thị trường khác. Xuất khẩu sang UAE giảm 42,1%, còn 570 tấn; châu Âu giảm 26,3%, xuống 1.594 tấn; châu Phi giảm 13,8%, còn 469 tấn.
Lũy kế đến ngày 15/9, Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của hồ tiêu Việt Nam với 47.254 tấn, chiếm 23,5% tổng lượng. Trung Quốc đứng thứ hai với 22.620 tấn, tương đương 11,2%. UAE đạt 13.486 tấn, Ấn Độ 8.158 tấn và Thái Lan 8.135 tấn.
Chỉ riêng 5 thị trường này đã chiếm khoảng một nửa tổng lượng hồ tiêu Việt Nam xuất khẩu từ đầu năm. Điều đó cho thấy sức mua từ các thị trường lớn vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì tốc độ tăng trưởng của ngành.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu cũng là một yếu tố đáng chú ý. Trong nửa đầu tháng 9, Việt Nam nhập khẩu 959 tấn hồ tiêu, trị giá 5,3 triệu USD, giảm 40,9% so với cùng kỳ đầu tháng 8. Tuy nhiên, tính từ đầu năm đến ngày 15/9, lượng hồ tiêu nhập khẩu vẫn đạt 47.961 tấn, tăng khoảng 35% so với cùng kỳ năm ngoái.
Sự gia tăng nhập khẩu diễn ra trong bối cảnh nguồn cung trong nước giảm, cho thấy các doanh nghiệp đang phải tìm thêm nguồn nguyên liệu để đáp ứng nhu cầu chế biến và xuất khẩu.
Giá trong nước chưa tăng tương xứng, nguồn cung tiếp tục là biến số lớn
Dù xuất khẩu tăng và sản lượng hồ tiêu trong nước được dự báo giảm, giá thu mua nội địa chưa tăng tương xứng với kỳ vọng. Tính đến ngày 21/9, giá hồ tiêu trong nước phổ biến ở mức 137.000 - 141.000 đồng/kg, tăng khoảng 2.000 - 4.000 đồng/kg so với cuối tháng 8.
Tuy nhiên, nếu so với đầu năm, mặt bằng giá hiện vẫn thấp hơn khoảng 10.000 - 13.500 đồng/kg. So với cùng kỳ năm 2025, giá cũng giảm khoảng 6 - 8,1%, tương đương 9.000 - 12.000 đồng/kg.
Theo VPSA, diễn biến giá chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó có nguồn nguyên liệu nhập khẩu và những bất ổn trên thị trường quốc tế, bao gồm xung đột tại Trung Đông và chính sách thuế quan của Mỹ.
Trong ngắn hạn, hiệp hội dự báo giá hồ tiêu có thể tiếp tục duy trì quanh mặt bằng hiện tại nếu tình hình địa chính trị chưa có thay đổi đáng kể. Trong trường hợp căng thẳng tại Trung Đông hạ nhiệt, giá có thể nhận thêm động lực khi lượng tồn kho tại các thị trường nhập khẩu đang ở mức thấp.
Vấn đề nguồn cung cũng ngày càng trở thành yếu tố quan trọng. VPSA cho biết sản lượng hồ tiêu toàn cầu năm 2026 có khả năng thấp hơn các dự báo đưa ra hồi đầu năm do sản lượng tại Việt Nam, Indonesia và Ấn Độ cùng giảm bởi ảnh hưởng của thời tiết bất lợi và năng suất suy giảm.
Brazil ghi nhận sản lượng tăng, nhưng mức tăng được đánh giá chưa đủ để bù đắp phần thiếu hụt từ một số nước sản xuất chủ chốt. Theo ước tính của VPSA, lượng tồn kho tại các nước sản xuất hiện vào khoảng 170.000 tấn, thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây, trong đó tồn kho tại Việt Nam chỉ khoảng 50.000 - 60.000 tấn.
Vụ hồ tiêu năm 2026 của Việt Nam cũng được ước tính đạt khoảng 170.000 tấn, giảm 12,8% so với năm 2025. Trong bối cảnh đó, việc nhập khẩu nguyên liệu tăng trở thành một yếu tố góp phần cân đối nguồn cung cho các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu.
Triển vọng thời tiết tiếp tục là một biến số khó bỏ qua. Các dự báo khí hậu cho thấy El Niño có khả năng xuất hiện mạnh trong năm tới, làm gia tăng nguy cơ khô hạn tại nhiều vùng trồng hồ tiêu. Với những khu vực có diện tích vườn già cỗi như Việt Nam, thời tiết bất lợi có thể tác động thêm tới năng suất và nguồn cung.
Đối với thị trường Mỹ, mức thuế nhập khẩu 12,5% đối với hàng hóa Việt Nam có thể tạo thêm áp lực lên hoạt động xuất khẩu hồ tiêu khi chi phí tăng và nhà nhập khẩu có xu hướng đàm phán giá chặt chẽ hơn. Tuy vậy, tác động thực tế còn phụ thuộc vào mức thuế áp dụng với các nước cung ứng cạnh tranh.
Theo VPSA, trong bối cảnh nguồn cung thế giới vẫn hạn chế, xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam sang Mỹ có thể duy trì tương đối ổn định trong trung và dài hạn, dù áp lực cạnh tranh về giá sẽ lớn hơn.
Nhìn tổng thể, việc kim ngạch hồ tiêu vượt 1,3 tỷ USD cho thấy sức bật của ngành vẫn được duy trì, nhưng tăng trưởng đang diễn ra không hoàn toàn đồng đều giữa sản lượng, giá bán và các thị trường. Mỹ và Trung Quốc tiếp tục tạo lực kéo cho xuất khẩu, trong khi nguồn cung trong nước giảm và tồn kho thế giới ở mức thấp lại đặt thị trường trước một bài toán khác: làm sao duy trì nguồn hàng ổn định mà vẫn cải thiện được giá trị trên mỗi đơn vị sản phẩm.
Hoàng Hậu