Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận quỹ đất, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển nhà ở xã hội

Từ nhiều bất cập của thị trường bất động sản, ĐBQH Trần Văn Lâm cho rằng, Quốc hội cần đồng hành cùng Chính phủ đưa ra những giải pháp căn cơ để khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia tiếp cận với quỹ đất, tạo điều kiện thuận lợi đầu tư vào xây dựng nhà ở xã hội với giá trị từ thấp đến cao. Như vậy, sẽ góp phần xóa nhòa ranh giới, khoảng cách giữa nhà ở thương mại và nhà ở xã hội.

Nhà ở xã hội vẫn là vấn đề nóng

Báo cáo về tình hình phát triển kinh tế - xã hội 9 tháng của Bộ KH&ĐT tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9 cho thấy, Chương trình 120.000 tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư, các ngân hàng thương mại chỉ mới giải ngân được 2.037 tỷ đồng, bao gồm 1.920 tỷ đồng cho chủ đầu tư và 117 tỷ đồng cho người mua nhà.

Theo Bộ Xây dựng lý giải, việc giải ngân gói tín dụng 120.000 tỷ đồng còn chậm bởi còn ít ngân hàng tham gia. Gói tín dụng này áp dụng nay lãi suất còn cao, thời gian ưu đãi ngắn chưa thực sự thu hút người vay.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng chỉ ra một số vấn đề còn tồn tại như: các doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội gặp khó khăn trong việc tiếp cận đất đai như quy hoạch bố trí quỹ đất, việc công khai dự án thu hút đầu tư. Một số dự án đã chấp thuận chủ trương đầu tư và lựa chọn chủ đầu tư, nhưng việc triển khai xây dựng còn chậm. Một số doanh nghiệp còn khó khăn về nguồn vốn…

Trong tham luận gửi tới Hội thảo về Thị trường bất động sản Việt Nam vừa được Trường Đại học Kinh tế quốc dân (NEU) tổ chức, nhóm nghiên cứu của NEU cho rằng, phân khúc nhà ở xã hội vẫn xảy ra tình trạng vừa khan hiếm nhưng cũng vừa khó bán, còn tồn tại những vướng mắc trong việc xác nhận đối tượng đủ điều kiện được mua, thuê mua nhà ở xã hội khiến nhu cầu không được “khớp lệnh”.

Gửi ý kiến, kiến nghị đến Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV và một số cơ quan Chính phủ, cử tri là công nhân, người có thu nhập thấp mong mỏi được mua nhà ở xã hội nhưng gần hết năm 2024 mà tiến độ các dự án đầu tư rất chậm, mặt khác thủ tục được mua nhà ở xã hội còn một số bất cập cần được xem xét giải quyết kịp thời. Cử tri một số địa phương đề nghị hạ lãi suất, kéo dài thời hạn cho vay, tạo điều kiện thuận lợi cho người mua và doanh nghiệp được tiếp cận; nghiên cứu, bổ sung thêm giải pháp hỗ trợ về thủ tục, lãi suất vay ngân hàng để những người có hoàn cảnh khó khăn, người lao động thực sự có nhu cầu về nhà ở có cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội.

Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận quỹ đất

Liên quan đến vấn đề này, chia sẻ trên Cổng thông tin điện tử Quốc hội, Đại biểu Trần Văn Lâm - Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách, Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Giang cho biết, Đoàn giám sát của Quốc hội vừa tiến hành giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý thị trường bất động sản và phát triển nhà ở xã hội từ năm 2015 đến hết năm 2023. Tới đây, Quốc hội sẽ có đánh giá một cách tổng quát về tình hình phát triển của thị trường bất động sản cũng như việc thực hiện các chương trình, kế hoạch về phát triển nhà ở xã hội. Bên cạnh đó, Quốc hội sẽ có báo cáo đánh giá tổng thể cũng như đưa ra các giải pháp một cách đồng bộ.

Theo Đại biểu Trần Văn Lâm hiện nay, thị trường bất động sản đang có những bất bình thường thể hiện qua tính đầu cơ đối với thị trường này khá lớn và điều này đã đẩy giá bất động sản lên cao nhiều so với giá trị thực tế. Vì vậy, việc quản lý thị trường bất động sản cần có nhiều mục tiêu để hướng tới.

"Tôi cho rằng, phải đặt mục tiêu giảm đầu cơ, động cơ thao túng, kích giá, thổi giá để thị trường bất động sản phát triển bình thường, lành mạnh nhằm đưa đất đai, nhà ở, các công trình được khai thác, sử dụng một cách hiệu quả nhất, tạo nên giá trị thực cho nền kinh tế." ông Lâm nói.

Lý giải về việc giá nhà đất tăng cao đã khiến người dân khó có khả năng tiếp cận, trong khi đó, nhà ở xã hội lại chậm được triển khai, ông Lâm cho rằng, hiện nay, Chính phủ đang thực hiện nhiều giải pháp để hạn chế đầu cơ, thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh nhưng theo tôi, những giải pháp đó chưa thực sự căn cơ và đây cũng là nhiệm vụ sẽ được Quốc hội tiếp tục thảo luận.

Đối với nhà ở cho người dân và người lao động đang bị thổi giá lên cao hơn nhiều so với giá trị thực. Điều này khiến cho người dân có nhu cầu thực không tiếp cận được. Nếu Chính phủ giải quyết được bài toán quản lý thị trường bất động sản thì sẽ góp phần giúp cho người mua thực sự tiếp cận theo các nhu cầu khác nhau. Còn đối với nhà ở xã hội, Chính phủ đang triển khai theo hướng đưa ra mức giá phù hợp với khả năng chi trả của đông đảo người dân, người lao động cũng là một cách tiếp cận.

Ông Lâm chia sẻ, thời gian qua, Chính phủ đã đưa ra nhiều giải pháp để thúc đẩy xây dựng nhà ở nhưng chưa huy động được nhiều doanh nghiệp tham gia vào xây dựng nhà ở xã hội, nhà cho người lao động. Nguyên nhân là do các chính sách chưa tạo được động lực khuyến khích đông đảo doanh nghiệp tham gia. Bởi với doanh nghiệp tham gia vào xây dựng nhà ở xã hội ngoài trách nhiệm xã hội thì họ cũng mong muốn nhận được lợi nhuận. Nếu so với phát triển nhà thương mại có thể lợi nhuận cho doanh nghiệp thấp hơn nhưng vẫn phải đảm bảo theo mức bình quân của thị trường trên các lĩnh vực kinh tế- xã hội.

Ngoài ra, đất đai dành cho việc xây dựng nhà ở xã hội phải được tiếp cận một cách thuận lợi với chi phí thấp chứ không phải như hiện nay là đất quy hoạch dành cho xây dựng nhà ở xã hội đã không nhiều nhưng chi phí giải phóng mặt bằng để tạo lập quỹ đất lại rất lớn. Vì vậy, doanh nghiệp tiếp cận được nguồn lực đất đai để xây dựng các công trình nhà ở xã hội cũng rất khó khăn.

Từ đó, đề xuất giải pháp căn cơ nhằm khơi thông việc xây dựng nhà ở xã hội , ông Lâm cho rằng, Quốc hội cần đồng hành cùng Chính phủ đưa ra những giải pháp căn cơ để khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia tiếp cận với quỹ đất, tạo điều kiện thuận lợi đầu tư vào xây dựng nhà ở xã hội với giá trị từ thấp đến cao. Như vậy, sẽ góp phần xóa nhòa ranh giới, khoảng cách giữa nhà ở thương mại và nhà ở xã hội. Bên cạnh đó là phải quản lý thị trường bất động sản một cách bền vững, ổn định.

Hồng Quang