Trong báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới mới nhất, IMF cho biết lạm phát cao hầu như đã bị đánh bại trên toàn thế giới, đồng thời cơ quan này cũng đưa ra đánh giá lạc quan đáng ngạc nhiên về giá cả sau khi cảnh báo chỉ ba tháng trước rằng tiến trình giảm lạm phát đã bị đình trệ.
Người tiêu dùng mua sắm tại một siêu thị ở Fort-de-France trên đảo Martinique thuộc vùng Caribe của Pháp vào ngày 14 tháng 10 năm 2024. Hòn đảo này đã bị rung chuyển bởi các cuộc bạo loạn do giá cả tăng cao. Ảnh: Philippe Lopez/AFP/Getty images
Theo Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), “có vẻ như cuộc chiến chống lạm phát toàn cầu đã phần lớn giành được thắng lợi, ngay cả khi áp lực giá cả vẫn tiếp diễn ở một số quốc gia”.
“Ở hầu hết các quốc gia, lạm phát hiện đang ở gần mục tiêu của ngân hàng trung ương… Lạm phát giảm mà không có suy thoái toàn cầu là một thành tựu lớn”, IMF cho biết thêm, tuy nhiên, cơ quan này cũng cảnh báo rằng “sự cảnh giác vẫn là chìa khóa”.
Báo cáo của IMF, cho biết: “Lạm phát trong khu vực dịch vụ vẫn ở mức quá cao, gần gấp đôi mức trước đại dịch”, đồng thời báo cáo cũng lưu ý rằng một số nền kinh tế đang phát triển đã bắt đầu tăng lãi suất trở lại sau khi lạm phát gia tăng trở lại.
IMF cho rằng lạm phát toàn cầu sẽ chậm lại còn 5,8% trong năm nay, mức thấp hơn một chút so với dự báo hồi tháng 7 là 5,9% và giảm xuống còn 3,5% vào cuối năm sau, thấp hơn một chút so với mức trung bình trong hai thập kỷ trước đại dịch.
Triển vọng lạc quan về giá tiêu dùng xuất hiện chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử Hoa Kỳ, với lạm phát là vấn đề chính đối với cử tri. Người Mỹ liên tục coi nền kinh tế và chi phí sinh hoạt là mối quan tâm hàng đầu , với nhiều người cảm thấy rằng thu nhập của họ không còn được như trước.
Theo dữ liệu Chỉ số giá tiêu dùng của Hoa Kỳ, giá hàng hóa và dịch vụ vào tháng 8 tăng khoảng 20% so với tháng 2 năm 2020, ngay trước khi Covid lây lan toàn cầu, mặc dù tốc độ tăng giá hàng năm đã chậm lại đáng kể, tiến gần đến mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Fed).
Vào tháng trước, Fed đã cắt giảm lãi suất lần đầu tiên sau hơn bốn năm, song vẫn chưa tuyên bố chiến thắng trước lạm phát. Chia sẻ với các phóng viên sau khi thực hiện đợt cắt giảm lãi suất lớn vào tháng 9, Chủ tịch Fed, ông Jerome Powell, cho biết: "chúng tôi chắc chắn không nói rằng nhiệm vụ đã hoàn thành hay bất cứ điều gì tương tự như vậy".
Tương tự Fed, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu, bà Christine Lagarde đã tránh xa việc loan báo về sự kết thúc của lạm phát cao ở châu Âu. Phát biểu hôm thứ Ba (21/10) tại Diễn đàn quản lý toàn cầu thường niên do Bloomberg tổ chức, bà Lagarde, cho rằng "lạm phát đang đi đúng hướng".
Dù vậy, theo IMF, trong khi rủi ro lạm phát đang giảm dần trên toàn thế giới thì mối đe dọa đối với tăng trưởng kinh tế lại đang gia tăng.
Cơ quan này cho biết: "Rủi ro giảm giá đang gia tăng và hiện đang chi phối triển vọng", đồng thời nêu ra rủi ro giá hàng hóa tăng cao do xung đột ở Trung Đông cũng như động thái tăng thuế quan và chính sách bảo hộ công nghiệp của các chính phủ.
Trong bối cảnh đó, IMF dự báo nền kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng 3,2% trong năm nay, như dự báo hồi tháng 7. Nhưng cơ quan này đã nâng dự báo tăng trưởng của Hoa Kỳ lên 2,8%, cao hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo ba tháng trước.
Trong khi tin tức kinh tế không mấy khả quan cho châu Âu, nền kinh tế bao gồm 20 quốc gia sử dụng đồng euro chỉ tăng trưởng 0,8%, thấp hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự đoán hồi tháng 7.
IMF cũng hạ dự báo tăng trưởng năm 2024 của Trung Quốc, nơi chính phủ đã công bố một loạt các biện pháp kích thích trong những tuần gần đây để hỗ trợ nền kinh tế đang lao đao. Cơ quan này dự kiến nền kinh tế Trung Quốc sẽ tăng trưởng 4,8% trong năm nay, thấp hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 7.
Ấn Độ dự kiến sẽ tăng trưởng 7%, phù hợp với dự đoán cách đây ba tháng.
Trước những phân tích nêu trên, IMF cho biết thế giới cần phải làm nhiều hơn nữa “để cải thiện triển vọng tăng trưởng và nâng cao năng suất”. Đồng thời tổ chức này cũng không quên cảnh báo về các biện pháp chính sách thương mại nhằm bảo vệ các ngành công nghiệp và người lao động địa phương, theo IMF, những biện pháp này thường gây ra sự trả đũa từ các quốc gia khác và không cải thiện được mức sống.
“Tăng trưởng kinh tế phải đến từ các cải cách trong nước đầy tham vọng nhằm thúc đẩy công nghệ và đổi mới, cải thiện khả năng cạnh tranh và phân bổ nguồn lực, thúc đẩy hội nhập kinh tế hơn nữa và kích thích đầu tư tư nhân có hiệu quả”, báo cáo của IMF khuyến nghị.
Minh Đức