Thông tư số 89/2026/TT-BTC mở rộng các trường hợp người nộp thuế không phải khai bổ sung hồ sơ thuế giá trị gia tăng, cho phép xử lý một số sai sót, điều chỉnh ngay tại kỳ kê khai hiện tại. Quy định mới được kỳ vọng giúp doanh nghiệp giảm thủ tục, tiết kiệm nguồn lực và hạn chế áp lực đối với bộ phận kế toán.
Giảm áp lực thủ tục cho người nộp thuế
Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 89/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026, quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Một trong những điểm đáng chú ý của quy định mới là việc tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính thuế, trong đó mở rộng các trường hợp không phải khai bổ sung hồ sơ thuế giá trị gia tăng.
Theo đó, việc xử lý một số sai sót, điều chỉnh có thể được thực hiện ngay tại kỳ kê khai hiện tại, thay vì doanh nghiệp phải quay lại điều chỉnh hồ sơ của các kỳ tính thuế trước. Cách làm này được đánh giá giúp giảm đáng kể khối lượng công việc hành chính và hạn chế những vướng mắc phát sinh trong quá trình kê khai, quyết toán thuế.
Thông tư số 89/2026/TT-BTC cũng có nhiều quy định theo hướng đơn giản hóa thủ tục. Trong đó, bỏ thủ tục nộp hồ sơ miễn, giảm thuế đối với nhiều trường hợp đủ điều kiện theo quy định.
Việc mở rộng các trường hợp không phải khai bổ sung thuế giá trị gia tăng giúp doanh nghiệp giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và nguồn lực. (Ảnh minh hoạ)
Các trường hợp liên quan đến ưu đãi, miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân theo Luật và Nghị quyết của Quốc hội, bao gồm một số đối tượng như chuyên gia khởi nghiệp sáng tạo, được thực hiện theo quy định mới.
Bên cạnh đó, cá nhân có số thuế thu nhập cá nhân phải nộp sau quyết toán từ 50.000 đồng trở xuống; hộ, cá nhân kinh doanh có tổng số thuế phải nộp trong năm từ 50.000 đồng trở xuống và một số trường hợp liên quan đến thuế sử dụng đất phi nông nghiệp cũng thuộc diện được đơn giản hóa thủ tục.
Một điểm mới khác là cơ quan thuế không được yêu cầu người nộp thuế nộp lại những thông tin, giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu của ngành Thuế hoặc đã được chia sẻ từ các cơ sở dữ liệu nhà nước khác.
Hệ thống cũng có thể tự động điền sẵn một số thông tin trên hồ sơ để người nộp thuế kiểm tra, xác nhận, qua đó giảm việc kê khai lại những dữ liệu đã có.
Đối với doanh nghiệp, khai bổ sung hồ sơ thuế giá trị gia tăng là một trong những thủ tục có thể phát sinh khi số liệu kê khai cần điều chỉnh để phù hợp với sổ sách kế toán và các chứng từ liên quan.
Tuy nhiên, việc phải điều chỉnh hồ sơ của các kỳ tính thuế trước thường khiến bộ phận kế toán phải rà soát lại chứng từ, sổ sách cũ, xác định nguyên nhân chênh lệch và thực hiện các thủ tục liên quan. Điều này làm tăng khối lượng công việc, nhất là với doanh nghiệp có số lượng hóa đơn và giao dịch lớn.
Quy định mới được kỳ vọng giúp giảm bớt tình trạng phải "quay lại quá khứ" để xử lý những điều chỉnh thuộc các trường hợp được phép kê khai tại kỳ hiện tại.
Hướng tới quản lý thuế hiện đại, thuận lợi hơn
Thông tư số 89/2026/TT-BTC thay thế Thông tư số 80/2021/TT-BTC, đồng thời kế thừa một số nguyên tắc xử lý đang được áp dụng và mở rộng thêm các trường hợp thực tế không phải khai bổ sung hồ sơ thuế giá trị gia tăng.
Theo hướng dẫn, đối với các trường hợp đủ điều kiện, doanh nghiệp có thể thực hiện điều chỉnh tại kỳ phát hiện sai sót thông qua các chỉ tiêu điều chỉnh giảm và điều chỉnh tăng trên tờ khai thuế giá trị gia tăng.
Việc xử lý số liệu tại kỳ hiện tại thay vì phải khai bổ sung, điều chỉnh hồ sơ của kỳ trước giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong công tác kế toán, thuế.
Đáng chú ý, quy định này không đồng nghĩa mọi sai sót về thuế giá trị gia tăng đều được xử lý tại kỳ hiện tại. Việc áp dụng cần căn cứ vào từng trường hợp cụ thể và các điều kiện được quy định tại Thông tư số 89/2026/TT-BTC.
Với những trường hợp thuộc diện được phép điều chỉnh trực tiếp, doanh nghiệp có thể giảm bớt các công việc như mở lại hồ sơ, sổ sách của kỳ tính thuế cũ và lập hồ sơ khai bổ sung.
Việc bổ sung các trường hợp không phải khai bổ sung được kỳ vọng giúp tiết kiệm thời gian, chi phí tuân thủ và nguồn lực cho doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để bộ phận kế toán tập trung nhiều hơn vào công tác quản trị tài chính.
Việc tiếp tục kế thừa các quy định về xử lý số liệu theo kết luận thanh tra, kiểm tra và mở rộng thêm những trường hợp được điều chỉnh tại kỳ hiện tại cho thấy xu hướng cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế.
Thay vì yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nhiều thủ tục hồi tố đối với các kỳ đã qua, cơ chế mới hướng tới việc xử lý các biến động phát sinh một cách linh hoạt hơn, trên cơ sở vẫn bảo đảm nguyên tắc quản lý và tính chính xác của dữ liệu thuế.
Quy định cũng góp phần tăng tính đồng bộ trong quá trình thực hiện chính sách thuế và hóa đơn. Khi từng trường hợp điều chỉnh được quy định rõ hơn, doanh nghiệp có cơ sở thuận lợi để đối chiếu, rà soát và thực hiện đúng quy định.
Có thể thấy, việc mở rộng các trường hợp không phải khai bổ sung hồ sơ thuế giá trị gia tăng là một bước tiếp theo trong quá trình cải cách thủ tục hành chính thuế.
Không chỉ giúp giảm khối lượng công việc và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, quy định mới còn góp phần thúc đẩy việc ứng dụng dữ liệu và số hóa trong quản lý thuế, hướng tới một môi trường thực hiện thủ tục minh bạch, thuận lợi và giảm bớt gánh nặng hành chính cho người nộp thuế.
Thanh Phong