Kết quả cuối cùng của đợt rà soát hành chính lần thứ 21 (POR21) do Bộ Thương mại Mỹ (DOC) công bố đã làm tăng đáng kể mức thuế chống bán phá giá đối với nhiều doanh nghiệp cá tra, basa Việt Nam. Diễn biến này được đánh giá là bất lợi cho xuất khẩu cá tra vào Mỹ trong bối cảnh chi phí tiếp cận thị trường ngày càng tăng.
Thuế chống bán phá giá tăng mạnh trong kết quả POR21
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), ngày 12/8, DOC công bố kết quả cuối cùng của POR21 đối với sản phẩm cá tra - basa đông lạnh của Việt Nam, áp dụng cho giai đoạn rà soát từ ngày 1/8/2023 đến 31/7/2024.
So với kết quả sơ bộ công bố hồi tháng 2, mức thuế cuối cùng đối với các doanh nghiệp thuộc diện rà soát đều tăng đáng kể. Theo VASEP, đây là diễn biến kém thuận lợi đối với hoạt động xuất khẩu cá tra Việt Nam sang thị trường Mỹ trong thời gian tới.
Cụ thể, Bien Dong Seafood Co., Ltd. chịu mức thuế cuối cùng 1 USD/kg, tăng mạnh so với mức 0,29 USD/kg trong kết quả sơ bộ. NTSF Seafoods JSC cũng bị nâng mức thuế từ 0,07 USD/kg lên 0,38 USD/kg.
Đối với Can Tho Import Export Seafood JSC (CASEAMEX) và Nam Viet Corporation (NAVICO), mức thuế cuối cùng được xác định ở 0,84 USD/kg, trong khi kết quả sơ bộ là 0,23 USD/kg.
Kết quả cuối cùng POR21 thuế chống bán phá giá cá tra Việt Nam. Nguồn: Vasep.
Tính theo mức tăng từ kết quả sơ bộ, thuế áp dụng với Bien Dong tăng gần 245%, NTSF tăng hơn 440%, còn mức thuế dành cho CASEAMEX và NAVICO tăng khoảng 265%.
So với kết quả POR20, mức tăng còn rõ rệt hơn. Trong POR20, Bien Dong được áp dụng mức thuế 0 USD/kg. Sáu doanh nghiệp được hưởng mức thuế riêng, gồm CASEAMEX, Dai Thanh, Dong A, HungCa 6, NAVICO và NTSF, cũng đều có mức thuế 0 USD/kg.
Như vậy, sau một kỳ rà soát thuận lợi với mức thuế bằng 0, kết quả POR21 đã tạo ra sự thay đổi đáng kể đối với các doanh nghiệp cá tra Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ.
Doanh nghiệp Việt Nam chịu tác động khác nhau theo từng mức thuế
Đáng chú ý, CASEAMEX và NAVICO đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng trong POR21 nhưng không được DOC lựa chọn để điều tra riêng. Theo phương pháp tính của DOC, mức thuế đối với nhóm doanh nghiệp này được xác định dựa trên bình quân gia quyền mức thuế của hai bị đơn bắt buộc là Bien Dong và NTSF, sử dụng giá trị bán hàng tại Mỹ được công khai theo khoảng.
Do đó, CASEAMEX và NAVICO cùng chịu mức thuế cuối cùng 0,84 USD/kg, cao hơn đáng kể so với mức 0 USD/kg được áp dụng trong POR20.
Trong khi đó, DOC không thay đổi mức thuế suất toàn quốc đối với Việt Nam, tiếp tục ở mức 2,39 USD/kg.
Đối với các doanh nghiệp Việt Nam từng được điều tra hoặc rà soát trước đây nhưng không thuộc nhóm doanh nghiệp của POR21 và đã được xác định mức thuế riêng, mức tiền ký quỹ tiếp tục được áp dụng theo mức riêng được công bố tại kỳ gần nhất mà doanh nghiệp đó được rà soát.
Ngược lại, những doanh nghiệp chưa được xác định đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng sẽ phải chịu mức thuế toàn quốc 2,39 USD/kg. Đây là nhóm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi xác định mức tiền ký quỹ cho các lô hàng mới, đồng thời đối chiếu trực tiếp mã hồ sơ của doanh nghiệp với cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) hoặc DOC trước khi xuất khẩu.
Theo VASEP, việc mức thuế cuối cùng tăng mạnh so với kết quả sơ bộ có liên quan đến những thay đổi trong quá trình tính toán sau khi DOC xem xét ý kiến và lập luận của các bên liên quan.
Một số dữ liệu và phương pháp tính được điều chỉnh sau giai đoạn sơ bộ, qua đó làm thay đổi đáng kể biên độ thuế cuối cùng đối với từng doanh nghiệp. Tuy nhiên, để xác định cụ thể mức độ tác động của từng yếu tố, cần tiếp tục phân tích sâu bản ghi nhớ Issues and Decision Memorandum và các tài liệu calculation disclosure của DOC.
Với kết quả POR21, chi phí xuất khẩu cá tra sang Mỹ có khả năng tăng đáng kể đối với nhiều doanh nghiệp. Trong bối cảnh thị trường Mỹ vẫn là một trong những thị trường quan trọng của ngành cá tra Việt Nam, mức thuế mới có thể tác động trực tiếp đến giá bán, khả năng cạnh tranh và quyết định mở rộng xuất khẩu của doanh nghiệp.
VASEP cho rằng doanh nghiệp cần chủ động rà soát mức thuế áp dụng, hồ sơ xuất khẩu và các yêu cầu liên quan để hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình thông quan. Đồng thời, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu cũng sẽ là giải pháp cần thiết nhằm giảm mức độ phụ thuộc vào một thị trường khi các biện pháp phòng vệ thương mại tại Mỹ ngày càg được tăng cường.
Nhật Hạ