Năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam đặt mục tiêu đạt tổng sản lượng trên 10 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,5 tỷ USD, tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong tăng trưởng nông nghiệp và xuất khẩu quốc gia.
Mục tiêu này được xác định tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 do Cục Thủy sản và Kiểm ngư tổ chức chiều 7/1, trong bối cảnh ngành đứng trước cả cơ hội mở rộng thị trường lẫn sức ép ngày càng lớn về tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.
Toàn cảnh hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai kế hoạch công tác năm 2026 Cục Thủy sản và Kiểm ngư chiều 7/1.
Theo kế hoạch, tổng sản lượng thủy sản năm 2026 dự kiến tăng khoảng 0,6% so với năm 2025. Trong đó, sản lượng nuôi trồng đạt khoảng 6,25 triệu tấn, tăng 2,2%, còn sản lượng khai thác khoảng 3,75 triệu tấn, giảm 2,1%, phù hợp với định hướng cơ cấu lại ngành theo hướng giảm dần khai thác tự nhiên, tăng tỷ trọng nuôi trồng và bảo vệ nguồn lợi lâu dài.
Tăng trưởng trong khó khăn, thủy sản xác lập mặt bằng xuất khẩu mới
Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết năm 2025 là một năm đặc biệt khó khăn đối với ngành khi việc sáp nhập bộ máy được triển khai ngay từ đầu năm trong bối cảnh thị trường biến động, thiên tai diễn biến phức tạp và yêu cầu từ các thị trường nhập khẩu ngày càng khắt khe. Tuy nhiên, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chuyên môn, ngành thủy sản vẫn duy trì được nhịp tăng trưởng tích cực và ổn định sản xuất.
Sản lượng thủy sản năm 2025 ước đạt khoảng 9,95 triệu tấn, mức cao trong nhiều năm trở lại đây. Các đối tượng nuôi chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, trong khi nhiều đối tượng nuôi khác như nhuyễn thể, cá biển từng bước mở rộng quy mô và thị trường tiêu thụ. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 11,32 tỷ USD, tăng 12,7% so với năm 2024, qua đó xác lập một mặt bằng mới cho ngành và phản ánh rõ hiệu quả của định hướng tập trung vào nuôi trồng, chế biến sâu và gia tăng giá trị.
Cùng với tăng trưởng sản xuất, công tác bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản tiếp tục được đẩy mạnh. Các mô hình đồng quản ngày càng phát huy hiệu quả, nhiều địa phương đã công bố khu vực cấm khai thác, hạn chế khai thác có thời hạn, qua đó từng bước khôi phục nguồn lợi và nâng cao ý thức cộng đồng. Hoạt động thả giống tái tạo nguồn lợi trở thành việc làm thường xuyên, gắn với mục tiêu phát triển bền vững.
Ông Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư phát biểu tại hội nghị.
Trong lĩnh vực quản lý khai thác, công tác dự báo môi trường, hướng dẫn kỹ thuật khai thác và bảo quản sản phẩm trên tàu cá tiếp tục được tăng cường thông qua các chương trình nghiên cứu khoa học. Nhiều tàu cá, nhất là đội tàu doanh nghiệp, đã áp dụng các biện pháp kỹ thuật mới để nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Lực lượng kiểm ngư cũng đổi mới phương thức tuần tra, kiểm tra khi phối hợp chặt chẽ hơn với biên phòng, cảnh sát biển và chính quyền địa phương, vừa nâng cao hiệu lực quản lý, vừa kết hợp tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân tuân thủ quy định pháp luật, đặc biệt là các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Tuy vậy, theo lãnh đạo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, ngành vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường cục bộ, dịch bệnh trong nuôi trồng cũng như sức ép ngày càng lớn từ các thị trường nhập khẩu về truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam cho rằng, yêu cầu sản phẩm khai thác phải hợp pháp, sản phẩm nuôi trồng phải có mã số vùng nuôi đang trở thành điều kiện bắt buộc. Tuy nhiên, tiến độ cấp mã số vùng nuôi hiện vẫn chịu tác động của công tác quy hoạch và phân cấp, phân quyền, do đó cần tiếp tục được tháo gỡ và đẩy nhanh, nhất là gắn với quá trình số hóa thủ tục chứng nhận.
Phát triển thủy sản theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững
Bước sang năm 2026, mục tiêu tăng trưởng của ngành được đặt ra trong bối cảnh xuất khẩu nông, lâm, thủy sản cả nước đã đạt 70,09 tỷ USD trong năm 2025, tăng 12% so với năm trước, trong đó riêng thủy sản đóng góp 11,32 tỷ USD và tiếp tục giữ vai trò một trong những ngành hàng mũi nhọn.
Để hoàn thành kế hoạch năm 2026, lãnh đạo Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết ngành sẽ theo dõi sát diễn biến thời tiết, môi trường và thị trường để kịp thời chỉ đạo sản xuất. Trọng tâm là phát triển các đối tượng nuôi chủ lực như tôm sú, tôm thẻ chân trắng và cá tra theo các vùng sản xuất tập trung, gắn với quy hoạch không gian và hạ tầng đồng bộ; đồng thời đẩy mạnh nuôi biển công nghiệp, nuôi xa bờ, nuôi lồng bè bằng vật liệu mới, phát triển rong biển và nhuyễn thể theo mô hình kinh tế xanh.
Song song với đó, ngành tiếp tục tăng cường quan trắc, cảnh báo môi trường, kiểm soát dịch bệnh, mở rộng các mô hình nuôi công nghệ cao, nuôi tuần hoàn, giảm phát thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước, đồng thời siết chặt kiểm soát an toàn thực phẩm trong toàn chuỗi để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và xuất khẩu.
Trong lĩnh vực khai thác, ngành sẽ tiếp tục rà soát, phân loại hệ thống cảng cá và khu neo đậu theo quy mô và chức năng, đánh giá năng lực tiếp nhận tàu cá, bốc dỡ và giám sát sản lượng tại các cảng chỉ định, đồng thời thí điểm mô hình cảng cá thông minh gắn với chuyển đổi số trong quản lý. Cùng với đó là việc quản lý chặt hạn ngạch khai thác, giảm dần số lượng tàu cá và thúc đẩy chuyển đổi nghề cho ngư dân theo hướng bền vững.
Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến phát biểu chỉ đạo Hội nghị.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, hướng tới năm 2026, ngành nông nghiệp và môi trường sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản. Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện chính sách, tiêu chuẩn, quy chuẩn hài hòa với quốc tế; thúc đẩy kinh tế tư nhân, đổi mới sáng tạo; phát triển công nghiệp chế biến, bảo quản, cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ cao; đẩy mạnh chuyển đổi số, liên kết sản xuất-tiêu thụ; mở rộng, đa dạng hóa thị trường; xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam chất lượng cao, an toàn thực phẩm, thân thiện với môi trường.
Với việc chủ động nhận diện khó khăn, bám sát thực tiễn và triển khai đồng bộ các giải pháp, ngành thủy sản được kỳ vọng sẽ tiếp tục giữ vững vai trò trụ cột trong xuất khẩu nông nghiệp, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.
Thanh Phong (t/h)