Nghệ An: Dự án chợ nhiều năm ‘bất động’, nhiều công trình bỏ hoang lãng phí

Lãng phí như "căn bệnh" được nhận diện ở nhiều lĩnh vực, địa phương, tuy nhiên biện pháp ngăn ngừa, xử lý dường như chưa hiệu quả. Tổng Bí thư Tô Lâm trong bài viết có tựa đề “Chống lãng phí", đã yêu cầu quyết liệt chống lãng phí, coi đó là nhiệm vụ quan trọng bên cạnh cuộc chiến chống tham nhũng.

Từ nhiều năm nay, vấn đề lãng phí luôn được cử tri, dư luận quan tâm phản ánh. Theo đó, “vấn nạn” lãng phí không chỉ là các công trình có giá trị kinh tế lớn, mà nhiều khu “đất vàng” cũng đang bị bỏ hoang nhiều năm khiến người dân hết sức bức xúc.

Đơn cử, Dự án chợ đầu mối Thanh Thuỷ và khu kinh doanh tổng hợp tại xã Thanh Thủy, huyện Thanh Chương (Nghệ An). Được UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng vào năm 2012, chợ đầu mối này được quy hoạch với tổng diện tích gần 14ha, bám đường Hồ Chí Minh, nằm cách cửa khẩu Thanh Thủy 25km, do Công ty Cổ phần Tân Long làm chủ đầu tư với tổng kinh phí dự kiến trên 860 tỷ đồng. Đây là dự án đón đầu cửa khẩu Thanh Thủy, được kỳ vọng sau khi thông thương với nước bạn Lào sẽ tạo ra khu vực phi thuế quan để giao thương, trao đổi hàng hóa giữa 2 nước.

Vào đầu năm 2013, sau khi đền bù giải phóng mặt bằng, chủ đầu tư đã san lấp, xây dựng một số hạng mục như bến xe, cửa hàng xăng dầu, khu giới thiệu trưng bày hàng hóa... với tổng kinh phí xây dựng lên tới 50 tỷ đồng. Thế nhưng dự này vẫn chưa thể hoàn thiện, các hạng mục đang xây dựng dang dở cũng đã dừng lại từ nhiều năm qua.

Theo quan sát thực tế của phóng viên, Dự án Chợ đầu mối Thanh Thuỷ đang được bao phủ bởi cây cối, cỏ dại mọc bao phủ hầu hết các hạng mục, che khuất các lối đi, nhiều chỗ trở thành nơi tập kết rác, phế liệu; khu giới thiệu, trưng bày hàng hóa trở thành chỗ tập kết gỗ xẻ...

Theo đại diện lãnh đạo xã Thanh Thủy (huyện Thanh Chương), dự án thu hồi diện tích lớn nhưng chậm tiến độ khiến người dân bức xúc. Chính quyền địa phương đã nhiều lần có ý kiến đôn đốc chủ đầu tư sớm thực hiện theo quy định, nhưng dự án vẫn bất động.

Nhiều công trình bỏ hoang gây lãng phí nguồn lực, kìm hãm sự phát triển

Không chỉ với Dự án Chợ đầu mối Thanh Thuỷ, trên địa bàn tỉnh Nghệ An hiện có nhiều khu đất vàng bị bỏ hoang gây lãng phí nguồn tài nguyên, làm mất mỹ quan đô thị, khiến cho dư luận xã hội hết sức bức xúc.

Có thể điểm qua một số ví dụ điển hình như: Khu đất “vàng” rộng hơn 4.000 m2 thuộc dự án Khu dịch vụ thương mại, văn phòng cho thuê, nhà ở biệt thự, nằm trên trục Đại lộ Lê Nin thuộc phường Hưng Dũng, TP Vinh. Năm 2010, dự án này được UBND tỉnh Nghệ An cấp giấy chứng nhận đầu tư cho Tổng Công ty Hợp tác kinh tế Việt Lào quy hoạch xây dựng tòa nhà 22 tầng, 2 lô nhà biệt thự cao cấp,... Tuy nhiên, doanh nghiệp đã không thực hiện đúng cam kết.

Cụ thể, kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đầu tư cho đến nay, khu đất trên vẫn bỏ hoang. Phía ngoài là nơi tập kết vật liệu xây dựng, bên trong người dân tận dụng đất trống trồng chuối, chăn nuôi gia cầm. Đây là một trong những dự án “treo” lắm tai tiếng của Nghệ An khi được đăng tải nhiều trên các phương tiện truyền thông, báo chí và nhiều lần bị các đoàn liên ngành tiến hành kiểm tra.

Một dự án khác tọa lạc ngay cạnh ngã tư đường Mai Hắc Đế, Lê Lợi, Phan Bội Châu, Nguyễn Sỹ Sách (TP Vinh), đó là Dự án xây dựng trung tâm thương mại, văn phòng cho thuê và căn hộ cao cấp BMC Vinh - Plaza do Công ty TNHH MTV Vật liệu xây dựng và Xây lắp thương mại BMC làm chủ đầu tư. Dự án thuộc diện "trải thảm đỏ" thu hút của tỉnh và được UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt từ năm 2007, với tổng diện tích 11.200m2. Tuy nhiên, sau 16 năm kể từ ngày được phê duyệt, dự án này vẫn chỉ là bãi đất trống bỏ hoang, hàng rào quây bằng tôn xiêu vẹo, bên trong là nơi tập kết rác. Còn ở phía mặt tiền đường Phan Bội Châu, người dân dựng các ki-ốt tạm bợ, lợp mái tôn để kinh doanh, bán hàng tạp hóa nhỏ lẻ. Theo cơ quan chức năng liên quan, dự án BMC Vinh - Plaza bị đình trệ do vướng mắc giải phóng mặt bằng và năng lực tài chính của chủ đầu tư.

Những dự án chậm triển khai trên địa bàn Nghệ An không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, lãng phí tài nguyên mà còn để lại hệ lụy rất lớn đối với môi trường, gây mất mỹ quan tại các đô thị, thậm chí khiến cho đời sống người dân cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Theo các chuyên gia, tình trạng nhiều dự án ngưng trệ, các khu "đất vàng" nhiều năm bị bỏ hoang gây lãng phí nguồn lực vô cùng lớn. Trong khi đất đai là một nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, công tác quản lý, sử dụng chưa bảo đảm để phát huy, thì quả thật rất lãng phí.

Trong bài viết có tựa đề “Chống lãng phí” mới đây, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí góp phần đưa công cuộc đổi mới đạt nhiều thành tựu vĩ đại. Các nguồn nhân lực, vật lực, tài lực được huy động, quản lý và sử dụng tốt, bảo đảm quốc phòng - an ninh, đối ngoại, an sinh xã hội, phúc lợi xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, lãng phí còn diễn ra khá phổ biến, dưới nhiều dạng thức khác nhau, đã và đang gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho việc phát triển đất nước.

Một số dạng thức của lãng phí nổi lên hiện nay như: chất lượng xây dựng, hoàn thiện pháp luật chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn công cuộc đổi mới; lãng phí thời gian, công sức của doanh nghiệp, cá nhân khi thủ tục hành chính rườm rà, dịch vụ công trực tuyến chưa thuận tiện và thông suốt... Đó còn là lãng phí cơ hội phát triển của địa phương, của đất nước do bộ máy nhà nước có nơi, có lúc hoạt động chưa hiệu quả; một bộ phận cán bộ nhũng nhiễu, thiếu năng lực, né tránh, đùn đẩy công việc, sợ trách nhiệm.

Lãng phí tài sản công do quản lý, sử dụng chưa hiệu quả, trong đó có việc giải ngân vốn đầu tư công; cổ phần hóa, xử lý thoái vốn của các doanh nghiệp nhà nước; sắp xếp lại, xử lý nhà đất thuộc sở hữu nhà nước; các dự án sử dụng nhiều tài nguyên đất và nước… là những dạng thức tiếp theo.

Tổng Bí thư cũng nêu ra những giải pháp về sửa đổi chính sách để giám sát, kiểm tra, phát hiện, xử lý mạnh, có tính răn đe đối với các hành vi lãng phí.

Minh Đức