Trước thực trạng giá nhà tiếp tục neo cao và nguồn cung nhà ở vừa túi tiền ngày càng khan hiếm, Bộ Xây dựng cho biết, đang nghiên cứu bổ sung cơ chế phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp vào Luật Nhà ở sửa đổi nhằm tạo thêm nguồn cung đáp ứng nhu cầu ở thực của người dân.
Thông tin được bà Hoàng Thu Hằng - Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng chia sẻ tại Hội thảo “Thị trường bất động sản 2026: Vượt gió ngược đón chu kỳ mới” do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức ngày 12/5.
Nghiên cứu cơ chế riêng cho nhà ở thương mại giá phù hợp
Theo đại diện Bộ Xây dựng, sự lệch pha giữa nguồn cung và nhu cầu đang trở thành điểm nghẽn lớn nhất của thị trường bất động sản hiện nay. Dù quý I/2026 có hơn 40.000 căn hộ đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, nhưng phân khúc nhà ở giá phù hợp và nhà ở xã hội chỉ chiếm hơn 7.000 căn, chưa đáp ứng được nhu cầu rất lớn từ nhóm người dân có thu nhập trung bình và thấp.
Bà Hoàng Thu Hằng cho rằng, trong nhiều năm qua, thị trường chủ yếu phát triển mạnh ở phân khúc trung và cao cấp, trong khi các sản phẩm có giá phù hợp với khả năng chi trả của đại bộ phận người dân lại thiếu hụt nghiêm trọng. Điều này khiến giấc mơ an cư của nhiều người lao động tại đô thị ngày càng xa vời.
Bộ Xây dựng tính đưa cơ chế phát triển nhà ở giá phù hợp vào Luật Nhà ở sửa đổi.
Theo Bộ Xây dựng, Chính phủ đã giao cơ quan này nghiên cứu đề án phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp. Gần đây, Bộ Chính trị cũng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế để thúc đẩy phân khúc này phát triển mạnh hơn trong thời gian tới.
Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu đưa nội dung phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp vào Luật Nhà ở sửa đổi nhằm hình thành hành lang pháp lý riêng cho loại hình này.
Bên cạnh đó, việc xây dựng cơ chế sẽ không chỉ tập trung vào tăng nguồn cung mà còn hướng tới kiểm soát giá bán, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Bộ Xây dựng cũng đang làm rõ ranh giới chính sách giữa nhà ở thương mại giá phù hợp và nhà ở xã hội nhằm tránh chồng lấn hoặc bị lợi dụng chính sách. Các tiêu chí xác định đối tượng được mua, thuê hoặc tiếp cận loại hình nhà ở này cũng sẽ được nghiên cứu cụ thể để hạn chế đầu cơ, trục lợi.
Ở góc độ hỗ trợ người mua nhà, Chính phủ thời gian qua đã điều chỉnh điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội theo hướng nới rộng hơn so với trước đây. Nếu trước kia người độc thân chỉ được mua nhà ở xã hội khi có thu nhập tối đa khoảng 15 triệu đồng/tháng thì nay mức trần đã được nâng đáng kể, phù hợp hơn với mặt bằng thu nhập thực tế tại các đô thị lớn.
Đẩy mạnh minh bạch dữ liệu, tháo gỡ pháp lý cho thị trường
Bên cạnh bài toán thiếu nguồn cung, Bộ Xây dựng cũng nhìn nhận giá bất động sản tăng quá cao đang tạo áp lực lớn lên khả năng chi trả của người dân.
Theo Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, nguyên nhân không chỉ đến từ chi phí đất đai hay vật liệu xây dựng, mà còn xuất phát từ tình trạng đầu cơ, “thổi giá” và thiếu minh bạch thông tin thị trường trong thời gian dài.
Để khắc phục tình trạng này, Bộ Xây dựng đang triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản, dự kiến vận hành đồng bộ từ ngày 1/7 tới.
Hệ thống dữ liệu sẽ cập nhật toàn bộ thông tin liên quan đến dự án bất động sản như pháp lý, quy hoạch, giao đất, cấp phép xây dựng, giao dịch và giá giao dịch thực tế. Khi dữ liệu được công khai minh bạch, người dân và nhà đầu tư sẽ có thêm cơ sở để đánh giá thị trường, góp phần hạn chế hiện tượng đầu cơ và tăng giá bất hợp lý.
Ngoài ra, vấn đề pháp lý dự án và tiếp cận tín dụng cũng đang được xem là nút thắt lớn đối với thị trường bất động sản.
Theo thống kê của Bộ Xây dựng, hiện cả nước còn khoảng 4.500 dự án bất động sản vướng mắc pháp lý với tổng quy mô vốn hơn 3 triệu tỷ đồng. Đến nay, các cơ quan chức năng đã tháo gỡ được hơn 1.000 dự án, qua đó giải phóng khoảng hơn 800.000 tỷ đồng nguồn lực cho nền kinh tế.
Đại diện Bộ Xây dựng cho rằng, khi các vướng mắc pháp lý được xử lý, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong tiếp cận tín dụng và triển khai dự án, từ đó góp phần cải thiện nguồn cung nhà ở và giúp thị trường vận hành ổn định, minh bạch hơn trong giai đoạn tới.
Thiên An