Tiêu thụ điện 8 tháng đầu năm 2026 tăng 9,7% so với cùng kỳ, trong khi sản lượng thủy điện giảm và huy động nhiệt điện được đẩy mạnh. Theo MBS Research, lợi nhuận nhóm doanh nghiệp điện trong danh mục theo dõi dự kiến tăng khoảng 10% trong quý III/2026, trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng và cơ cấu huy động giữa các nguồn có sự thay đổi.
Tiêu thụ điện tăng, thủy điện giảm huy động
Theo báo cáo ngành của MBS Research, tiêu thụ điện 8 tháng đầu năm tăng 9,7% so với cùng kỳ, trong bối cảnh nền nhiệt độ tăng và nhu cầu điện của nhóm tiêu dùng dân cư cao hơn. Trong tháng 7-8, tốc độ tăng tiêu thụ điện chậm lại còn khoảng 7,7% do miền Bắc bước vào mùa mưa lũ. Tuy nhiên, MBS Research cho rằng áp lực cung ứng điện vẫn duy trì khi nhiệt độ bình quân toàn thế giới được dự báo tăng mạnh đến cuối năm 2027.
Cùng với mức tiêu thụ tăng, cơ cấu huy động nguồn điện có sự thay đổi. Huy động nhiệt điện tăng, trong khi huy động thủy điện giảm rõ rệt; huy động điện từ năng lượng tái tạo cơ bản tăng tương ứng theo quy mô công suất.
Huy động thủy điện trong tháng 7-8 giảm khoảng 13% so với cùng kỳ. MBS Research cho biết NOAA đã công bố sự hình thành của El Niño từ ngày 11/6/2026, kéo theo lượng mưa thấp hơn năm trước, tác động đến hoạt động tích nước và huy động của các nhà máy.
Trong tháng 9, lượng nước về có cải thiện do ảnh hưởng của áp thấp tại miền Bắc và miền Nam bước vào mùa mưa. Tuy nhiên, theo MBS Research, mức cải thiện này mang tính cục bộ và chưa quá rõ rệt so với cùng kỳ năm trước.
Nhiệt điện được tăng cường huy động
Ở chiều ngược lại, các nhà máy nhiệt điện than được huy động ở mức cao để bù đắp phần thiếu hụt từ nguồn thủy điện. Huy động điện than trong quý III tăng khoảng 13% so với cùng kỳ, trên nền mức huy động cao của năm trước.
MBS Research cho biết do áp lực huy động không lớn như cao điểm quý II, giá thị trường điện bình quân trong tháng 7-8 có xu hướng giảm, ở mức khoảng 1.200 đồng/kWh. Trong khi đó, giá than thế giới tăng mạnh trong quý III, ảnh hưởng đến giá than cấp cho các nhà máy.
Theo MBS Research, diễn biến giá than có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận gộp của nhóm nhiệt điện than, nhất là khi tỷ trọng huy động trên thị trường điện của nhóm này ở mức cao.
Với nhiệt điện khí, huy động tăng khoảng 37% so với cùng kỳ, trong đó đóng góp lớn nhất đến từ các tổ máy Nhơn Trạch 3 và 4 mới đi vào hoạt động.
Trong quý III và nửa cuối năm 2026, nhiều nhà máy của POW và NT2 vẫn được giao mức Qc cao. MBS Research cho biết sản lượng huy động thực tế của một số nhà máy thấp hơn kế hoạch, qua đó có khả năng được bù doanh thu Qc, hỗ trợ triển vọng lợi nhuận.
Khả năng cấp khí trong nước nhìn chung vẫn được đảm bảo. Công tác chuẩn bị LNG cho Nhơn Trạch 3 và 4 được đánh giá tốt, trong khi các nhà máy trong nước đang đàm phán mua bổ sung khí từ mỏ Hải Thạch - Mộc Tinh và xây dựng cơ chế mua LNG cho phát điện trong những năm tới.
Theo dự phóng của MBS Research, lợi nhuận các doanh nghiệp điện trong danh mục theo dõi tăng khoảng 10% so với cùng kỳ trong quý III/2026. Trong đó, POW được dự báo lợi nhuận sau thuế đạt 1.086 tỷ đồng, tăng 34%; NT2 đạt 270 tỷ đồng, tăng 26%; QTP đạt 62 tỷ đồng, tăng 88%.
Ở nhóm thủy điện và năng lượng tái tạo, REE được dự báo lợi nhuận sau thuế đạt 733 tỷ đồng, tăng 9%. Trong khi đó, HDG được dự báo giảm 14%, PC1 giảm 42% và GEG giảm 5% so với cùng kỳ.
Chính sách ngành điện tiếp tục được hoàn thiện
Theo MBS Research, trong quý III/2026, các chính sách của ngành điện chủ yếu xoay quanh việc rà soát, điều chỉnh và cập nhật quy hoạch điện, một số vấn đề về tái cấu trúc EVN, thị trường điện và Nghị định 272 về phát triển điện gió ngoài khơi.
Bên cạnh đó, thị trường vẫn chờ các cơ chế cụ thể hơn về Qc cho điện khí LNG, hướng xử lý cuối cùng đối với các dự án sai phạm giá FIT và khung giá năm 2026 cho các nguồn điện.
MBS Research đánh giá diễn biến chính sách của ngành điện về cơ bản chưa có nhiều điểm nổi bật sau giai đoạn biến động bắt nguồn từ hàng loạt sai phạm pháp lý trong nửa đầu năm.
Trung Anh