Ngày 6/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo áp mức thuế bổ sung 25% lên hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ, sau khi năm vòng đàm phán thương mại giữa hai nước không đạt kết quả.
Theo Reuters, mức thuế mới sẽ chính thức có hiệu lực sau 21 ngày kể từ ngày 7/8, nâng tổng mức thuế đối với một số mặt hàng xuất khẩu của Ấn Độ lên tới 50% – mức cao nhất mà Mỹ từng áp đặt với bất kỳ đối tác thương mại nào.
Nguy cơ giáng đòn vào xuất khẩu Ấn Độ
Ấn Độ hiện là đối tác thương mại lớn của Mỹ với kim ngạch song phương hơn 190 tỷ USD trong năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Ấn Độ sang Mỹ chiếm gần 87 tỷ USD, tập trung vào các ngành chủ lực như dệt may, da giày, đá quý và trang sức.
Với mức thuế mới, các chuyên gia cảnh báo hàng loạt doanh nghiệp xuất khẩu Ấn Độ có thể gánh chịu thiệt hại nghiêm trọng.
“Đây là một đòn giáng mạnh từ phía Mỹ. Gần 55% lượng hàng xuất khẩu sang Mỹ của chúng tôi sẽ bị ảnh hưởng”, ông S.C. Ralhan, Chủ tịch Liên đoàn các tổ chức xuất khẩu Ấn Độ (FIEO), nhận định.
Ông Trump tuyên bố áp thuế bổ sung 25% lên hàng hóa Ấn Độ.
Bà Madhavi Arora, chuyên gia kinh tế tại Emkay Global, đánh giá căng thẳng hiện nay có thể khiến thương mại giữa hai nước gần như tê liệt.
Phản ứng trước động thái mới từ Washington, Bộ Ngoại giao Ấn Độ gọi quyết định của Mỹ là "vô cùng đáng tiếc", đồng thời tuyên bố sẽ thực hiện mọi bước cần thiết để bảo vệ lợi ích quốc gia.
Một số quan chức cấp cao tại New Delhi cho biết Ấn Độ chưa xem xét biện pháp trả đũa thương mại, mà đang cân nhắc hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước bằng các chính sách như trợ cấp lãi suất và bảo lãnh vay vốn để giảm tác động tiêu cực.
“Chúng tôi vẫn còn thời gian. Việc mức thuế có hiệu lực sau 21 ngày cho thấy Nhà Trắng vẫn để ngỏ khả năng đàm phán”, một quan chức giấu tên chia sẻ.
Hiện tại, chưa có thông tin về kế hoạch cử Thủ tướng Narendra Modi hoặc các lãnh đạo cấp cao tới Mỹ để nối lại đối thoại trực tiếp.
Nguyên nhân bế tắc: Nông sản, sữa và dầu Nga
Theo giới phân tích, nguyên nhân chính dẫn tới bước leo thang thuế quan lần này là việc Mỹ muốn tiếp cận sâu hơn vào thị trường nông sản và sữa của Ấn Độ – điều mà New Delhi chưa sẵn sàng chấp nhận.
Bên cạnh đó, Mỹ được cho là không hài lòng với việc Ấn Độ duy trì nhập khẩu dầu Nga, bất chấp các lệnh trừng phạt. Trong năm 2024, kim ngạch nhập khẩu dầu từ Nga của Ấn Độ đã đạt mức kỷ lục 52 tỷ USD, góp phần gia tăng căng thẳng song phương.
Ngoài rủi ro về thương mại, các chuyên gia lo ngại căng thẳng Mỹ - Ấn còn có thể ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng kinh tế của New Delhi trong năm nay.
Hàng hóa chất trong nhiều container tại cảng Mundra, bang Gujarat, miền Tây Ấn Độ (Ảnh: Reuters).
Bà Sakshi Gupta, nhà kinh tế tại ngân hàng HDFC, cho rằng: “Cú sốc từ việc xuất khẩu sụt giảm sang Mỹ có thể khiến tăng trưởng GDP của Ấn Độ năm nay rơi xuống dưới 6%, thấp hơn dự báo 6,5% của Ngân hàng Trung ương”.
Dù tuyên bố áp thuế cứng rắn, quyết định trì hoãn hiệu lực trong 21 ngày cho thấy chính quyền ông Trump vẫn để ngỏ khả năng nối lại đàm phán nếu Ấn Độ có thiện chí nhượng bộ.
Tuy nhiên, theo các nguồn tin tại New Delhi, chưa có kế hoạch chính thức cho vòng đối thoại tiếp theo. Giới quan sát cho rằng, nếu không có bước đột phá trước thời điểm mức thuế bổ sung có hiệu lực, căng thẳng thương mại Mỹ - Ấn có thể bước sang giai đoạn đối đầu kéo dài, ảnh hưởng tiêu cực đến các chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo Reuters