Theo dự báo của Canalys, năm 2024, thị trường xe điện toàn cầu sẽ tăng trưởng 27,1%, đạt 17,5 triệu chiếc. Cùng với việc nhiều quốc gia đang cung cấp các gói hỗ trợ tài chính hào phóng cho người tiêu dùng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang xe điện, thị trường xe điện thế giới sẽ có nhiều hứa hẹn, đồng thời năm 2024 cũng là năm cho chúng ta thấy rõ sức “nóng” cạnh tranh của thị trường này.
Thị trường xe điện toàn cầu tiếp tục 'nóng' khi ngày càng có nhiều đại diện gia nhập và dự báo tăng trưởng tích cực trong năm 2024
Sức “nóng” cạnh tranh ngày càng khốc liệt
Thị trường xe điện toàn cầu đã chứng kiến sự hoán đổi vị trị dẫn đầu khi trong quý IV năm 2023, công ty sản xuất xe điện Trung Quốc BYD đã vượt qua Tesla (Mỹ) để dẫn đầu về doanh số bán xe.
Tính chung cả năm 2023, gã khổng lồ xe điện Mỹ Tesla dù vẫn là hãng xe điện lớn nhất thế giới, với doanh số đạt 1,8 triệu chiếc, nhưng bị BYD bám đuổi sát sao khi đạt 1,6 triệu chiếc. Kết quả ấn tượng của BYD một phần là do hãng này đem lại lựa chọn đa dạng hơn cho khách hàng, khi cung cấp cả loại xe chạy hoàn toàn bằng điện và xe lai xăng - điện, trong khi Tesla chỉ sản xuất thuần xe điện.
Năm 2024, cuộc cạnh tranh vị thế dẫn đầu ngành xe điện được dự báo sẽ rất gay gắt, bởi nó không chỉ còn là cuộc chiến "tay đôi" giữa BYD và Tesla. Hiện trên thị trường đã có nhiều công ty sản xuất ô tô có bề dày lịch sử như Toyota, Honda, Volkswagen và Ford cũng đang đẩy mạnh lĩnh vực xe điện.
Bên cạnh các thương hiệu tên tuổi trong làng xe gia nhập EV, thị trường xe điện được dự báo sẽ thêm phần sôi động với sự góp mặt của nhiều công ty mới. Hãng điện thoại thông minh Xiaomi của Trung Quốc mới đây đã ra mắt mẫu xe điện đầu tiên, đồng thời cam kết đầu tư 10 tỷ USD cho một chi nhánh xe điện mới.
Trong một nghiên cứu mới nhất của mình, công ty nghiên cứu thị trường Canalys dự báo, rằng năm 2024, thị trường xe điện toàn cầu dự kiến sẽ tăng trưởng 27,1%, đạt 17,5 triệu chiếc. Trong đó, thị trường xe điện Trung Quốc được dự báo đạt khoảng 9,1 triệu chiếc, chiếm 40% tổng doanh số. Không chỉ vậy, xe điện còn trở thành động lực tăng trưởng cốt lõi cho thị trường xe ô tô Trung Quốc. Dự kiến, xe điện của các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc sẽ chiếm 78% thị trường ô tô điện nước này trong năm 2024.
Trong khi đó, thị trường xe điện Bắc Mỹ sẽ tăng 26,8% lên 2,2 triệu chiếc trong năm nay. Còn thị trường xe điện tại EU sẽ chiếm 24,2% thị phần, với khoảng 3,9 triệu chiếc. Đáng chú ý, các nhà sản xuất, phân phối ô tô điện ở châu Âu sẽ gặp nhiều áp lực cạnh tranh khi các hãng xe Trung Quốc đang nhắm đến thị trường này.
Theo Canalys, trên toàn cầu, các nhà sản xuất ô tô cần nhanh chóng triển khai các công nghệ xe điện mới, tập trung vào việc kiểm soát chi phí và nâng cao trải nghiệm của người dùng xe điện, đặc biệt là việc sạc pin. Điều này không chỉ giúp đảm bảo vị thế cho các nhà sản xuất ô tô duy trì mức tăng trưởng ổn định vào năm 2024 mà còn góp phần tạo nên các "bứt phá"trong những năm tiếp theo.
Trung Quốc và con đường “thống trị” làng xe điện toàn cầu
Cho đến thời điểm hiện tại, Trung Quốc vẫn là thị trường ô tô điện lớn nhất thế giới. Quốc gia này chiếm hơn một nửa doanh số bán xe điện toàn cầu. Các nhà phân tích cho rằng sự thống trị của Trung Quốc trên thị trường xe đện dự báo sẽ còn tiếp tục bởi có nhiều yếu tố đang được hỗ trợ mạnh mẽ.
Về mặt công nghệ, theo các chuyên gia, ngành xe điện thông minh có 3 giai đoạn phát triển, gồm: điện khí hóa, trí thông minh nhân tạo và xây dựng hệ sinh thái về giao thông. Trong đó, điện khí hóa là quá trình cung cấp năng lượng bằng công nghệ pin và chuỗi cung ứng là yếu tố căn bản. Ở giai đoạn này, Trung Quốc đã sớm hoàn thành với thế mạnh là nhà cung cấp linh kiện điện tử lớn nhất toàn cầu, đặc biệt là sản xuất pin với sự trỗi dậy của các tập đoàn lớn như ATL, CATL hay BYD.
Với giai đoạn thứ hai, trí thông minh nhân tạo, giới chuyên gia quốc tế nhận định, Trung Quốc sẽ sớm thực sự làm chủ công nghệ chỉ trong một vài năm tới. Câu chuyện từ BYD đang cho thấy rõ điều này, khi BYD từ một công ty chuyên sản xuất pin, nay vươn mình trở thành một trong 3 nhà sản xuất ôtô hàng đầu ở Trung Quốc và chính thức vượt "gã khổng lồ" Tesla của Mỹ.
"BYD đang tìm cách mở rộng thị trường trên toàn cầu. Vì vậy, trong vài năm qua, họ đã bắt đầu bán ô tô ở châu Âu và có tham vọng táo bạo để chiếm lĩnh thị trường này”, Biên tập viên của Tạp chí Autocar, ông James Attwood chia sẻ, đồng thời ông cũng nhận định rằng “BYD đặt mục tiêu trở thành nhà sản xuất ô tô điện lớn nhất châu Âu vào năm 2030. Tuy có vẻ xa vời nhưng nếu nhìn vào tốc độ phát triển hiện nay, tôi cho rằng họ có cơ hội thực hiện được mục tiêu này".
Còn với giai đoạn thực hiện điện khí hoá, trí thông minh nhân tạo, Trung Quốc đang dần tiến tới xây dựng một hệ sinh thái giao thông, trong đó xe điện thông minh là trọng tâm, kéo theo sự phát triển của nhiều ngành nghề kinh tế trong tương lai.
Không chỉ vậy, trong nỗ lực chinh phục thị trường tỷ USD này, doanh nghiệp ô tô Trung Quốc vẫn luôn nhận được hỗ trợ đặc biệt từ chính phủ với những cam kết đầu tư nguồn tài chính khổng lồ, đi kèm các chính sách khuyến khích cho cung cấp và tiêu thụ xe điện.
Cách đây vừa tròn 13 năm, vào năm 2010, chính quyền Trung Quốc đã khởi xướng một chương trình trợ cấp cho người tiêu dùng lên đến 40% chi phí khi họ sử dụng một chiếc xe điện. Từ năm 2014, tất cả xe điện bán ở Trung Quốc đều được miễn thuế. Đến năm 2018, Trung Quốc áp dụng chính sách "tín dụng kép" dành cho các nhà sản xuất xe điện thông minh đủ điều kiện. Những chính sách ưu đãi này đã thu hút sự đầu tư lớn từ những tập đoàn kinh tế lớn nhất thế giới, giúp ngành xe điện thông minh của Trung Quốc nhanh chóng vươn xa đến thị trường châu Âu, Mỹ và ASEAN.
Chính sách dựa trên con đường được lượng hoá từ trước đang giúp cho nhiều hãng xe của Trung Quốc tiếp tục gia tăng tầm ảnh hương. Và một khi họ đã có nền tảng vững chắc, con đường để “thống trị” làng xe điện thế giới sẽ rất gần.
Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, con đường của Trung Quốc còn không ít chông gai, khi mà quốc gia này vẫn chưa thực sự chủ động về nguồn cung chất bán dẫn, một công nghệ cốt lõi trong chuỗi cung ứng xe điện thông minh. Do đó, bất kỳ lệnh cấm vận nào đối với việc cung cấp chip bán dẫn sẽ là bước cản cho sự phát triển của ngành công nghiệp xe điện thông minh. Ngoài ra, do ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại và những lo ngại về vấn đề quyền riêng tư, dữ liệu và an ninh quốc phòng, một số quốc gia là khách hàng của Trung Quốc có thể đưa ra các chính sách hạn chế, ngăn cản xe điện Trung Quốc tiếp cận thị trường.
Minh Đức