Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa yêu cầu các địa phương trên cả nước tăng cường công tác hậu kiểm an toàn thực phẩm trong năm 2026 theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, nhằm kiểm soát hiệu quả các nguy cơ và giảm thiểu các vụ ngộ độc thực phẩm.
Theo đó, cơ quan này đã có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố và Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đề nghị khẩn trương tham mưu cho UBND cấp tỉnh ban hành kế hoạch hậu kiểm nếu chưa triển khai, đồng thời chỉ đạo quyết liệt việc tổ chức thực hiện trên địa bàn.
Công tác hậu kiểm được xác định là khâu then chốt trong quản lý an toàn thực phẩm, đặc biệt trong bối cảnh số lượng cơ sở sản xuất, kinh doanh ngày càng gia tăng, trong khi nguy cơ vi phạm vẫn tiềm ẩn phức tạp.
Siết chặt hậu kiểm các nhóm sản phẩm nguy cơ cao. (Ảnh minh hoạ/TL)
Năm 2026, hoạt động hậu kiểm sẽ được triển khai theo hướng tập trung nguồn lực vào các nhóm sản phẩm và lĩnh vực có nguy cơ cao.
Trong đó, đáng chú ý là nhóm sản phẩm thuộc diện tự công bố, bao gồm các loại thực phẩm bổ sung vi chất, vitamin, khoáng chất, axit amin, enzym, probiotic, prebiotic và các chất có hoạt tính sinh học. Đây là nhóm sản phẩm đang phát triển nhanh trên thị trường, song cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng và thông tin công bố.
Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cũng sẽ tăng cường hậu kiểm đối với nhóm sản phẩm phải đăng ký bản công bố, như thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dành cho chế độ ăn đặc biệt và các sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ dưới 36 tháng tuổi.
Đáng lưu ý, các sản phẩm nhập khẩu thuộc diện được miễn kiểm tra hoặc kiểm tra giảm cũng sẽ nằm trong diện giám sát chặt nhằm tránh tình trạng lợi dụng chính sách để đưa hàng hóa không đảm bảo chất lượng vào thị trường.
Đối với các cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm, công tác kiểm tra sẽ tập trung vào những mô hình có nguy cơ cao gây ngộ độc thực phẩm như bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học. Đây là những khu vực tiềm ẩn rủi ro lớn do phục vụ số lượng người ăn lớn, nếu xảy ra sự cố sẽ gây hậu quả nghiêm trọng.
Tăng cường xử lý vi phạm và phối hợp liên ngành
Một nội dung đáng chú ý khác là việc siết chặt quản lý đối với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
Cục An toàn thực phẩm yêu cầu các địa phương tập trung hậu kiểm các doanh nghiệp đã đăng ký bản công bố sản phẩm, đồng thời tăng cường xử lý các hành vi vi phạm trong hoạt động quảng cáo, đặc biệt trên môi trường mạng và các nền tảng như mạng xã hội, YouTube. Các trường hợp vi phạm sẽ bị công khai trên phương tiện thông tin đại chúng theo quy định nhằm tăng tính răn đe.
Ngoài ra, công tác phối hợp liên ngành cũng được nhấn mạnh, nhất là trong kiểm soát thực phẩm giả, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ đối với thực phẩm chức năng.
Việc phân công, phân cấp rõ trách nhiệm giữa các sở, ngành và chính quyền cấp cơ sở được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót trong quá trình hậu kiểm.
Với định hướng tăng cường hậu kiểm có trọng tâm, cơ quan quản lý kỳ vọng sẽ kiểm soát tốt hơn chất lượng thực phẩm trên thị trường, qua đó góp phần giảm số vụ ngộ độc, số người mắc và hạn chế tối đa các trường hợp tử vong do thực phẩm không đảm bảo an toàn.
Thanh Phong