Sau khi từng tăng lên hơn 30.000 đồng/kg hồi đầu vụ, giá thanh long tại vùng Bình Thuận cũ thuộc phía Đông tỉnh Lâm Đồng hiện giảm mạnh, chỉ còn khoảng 2.000 - 4.000 đồng/kg. Nguồn cung tăng nhanh trong thời gian ngắn trong khi sức tiêu thụ, đặc biệt từ thị trường Trung Quốc, suy yếu đang khiến nhiều nhà vườn đứng trước nguy cơ thua lỗ.
Những ngày gần đây, giá thanh long tại các vùng trồng tập trung liên tục giảm sâu. Với những lô có trái lớn, mẫu mã đẹp, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu, thương lái đang mua khoảng 3.000 - 4.000 đồng/kg. Trong khi đó, thanh long thu mua xô tại vườn chỉ còn khoảng 2.000 đồng/kg.
Tại xã Hàm Kiệm, một số hộ dân cho biết sản lượng thu hoạch lên tới hàng tấn nhưng số tiền thu về rất thấp. Có trường hợp thu gần 2 tấn thanh long nhưng doanh thu chưa tới 4 triệu đồng, không đủ bù chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và các khoản đầu tư trong quá trình chăm sóc.
Giá xuống quá thấp khiến nhiều hộ không còn mặn mà với việc thu hoạch. Một số vườn để trái chín rồi rụng tại gốc, trong khi một số chủ vườn chủ động cắt bỏ trái để dưỡng cây, chờ những vụ sau.
Diễn biến này trái ngược hoàn toàn với thời điểm đầu vụ chính. Trong tháng 7, thanh long chong đèn nghịch vụ từng được thương lái thu mua 30.000 - 32.000 đồng/kg, còn thanh long ra bông tự nhiên cũng đạt khoảng 26.000 - 29.000 đồng/kg.
Giá thanh long cũ giảm mạnh khi nguồn cung tăng cao trong lúc thị trường tiêu thụ gặp nhiều khó khăn. (Ảnh minh hoạ/TL)
Theo giới thu mua, sự thay đổi quá nhanh của giá có liên quan đến biến động nguồn cung. Khi giá thấp trong thời gian đầu, nhiều nông hộ chủ động tỉa bỏ trái non để hạn chế chi phí và giảm sản lượng. Việc này khiến nguồn hàng trên thị trường có thời điểm khan hiếm, kéo giá tăng mạnh.
Khi thanh long bất ngờ được giá, tâm lý sản xuất của người dân cũng thay đổi. Nhiều nhà vườn dừng tỉa trái và tăng cường chong đèn để đón nhu cầu trong dịp rằm tháng 8 âm lịch. Việc nhiều diện tích cùng cho thu hoạch trong một khoảng thời gian đã khiến lượng hàng tăng nhanh, tạo sức ép lớn lên khâu tiêu thụ.
Không chỉ thị trường trong nước gặp khó, hoạt động xuất khẩu cũng chịu tác động từ sức mua giảm. Ông Huỳnh Cảnh, Chủ tịch Hiệp hội Thanh long Bình Thuận tỉnh Lâm Đồng, cho biết lượng thanh long tồn từ lứa tháng 7 âm lịch tại một số kho bãi và chợ đầu mối ở Trung Quốc vẫn chưa được giải phóng hết.
Trong khi đó, các vùng trồng thanh long của Trung Quốc cũng đang bước vào thời kỳ thu hoạch rộ. Nguồn cung nội địa tăng khiến nhu cầu đối với thanh long nhập khẩu từ Việt Nam giảm, gây thêm áp lực lên đầu ra.
Trong bối cảnh thị trường tiêu thụ chưa cải thiện, Hiệp hội Thanh long khuyến cáo người trồng thận trọng với việc sản xuất nghịch vụ, nhất là khi nguồn cung chính vụ vẫn còn lớn. Việc tiếp tục chong đèn ồ ạt có thể làm sản lượng tăng thêm trong khi khả năng hấp thụ của thị trường còn hạn chế.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Lâm Đồng hiện có hơn 26.000 ha thanh long, phần lớn tập trung tại khu vực Bình Thuận cũ, với sản lượng trên 500.000 tấn mỗi năm. Thanh long địa phương đã được xuất khẩu tới hơn 20 quốc gia, song Trung Quốc vẫn là thị trường có vai trò đặc biệt lớn đối với tiêu thụ sản phẩm.
Việc giá thanh long giảm từ trên 30.000 đồng xuống chỉ còn vài nghìn đồng/kg trong khoảng thời gian ngắn cho thấy thị trường vẫn nhạy cảm với những biến động về cung cầu. Với người trồng, bài toán đặt ra không chỉ là nâng năng suất mà còn phải tính toán thời điểm sản xuất, quy mô sản lượng và thị trường đầu ra để hạn chế tình trạng được mùa nhưng khó bán.
Nhật Hạ (t/h)