Thanh tra TP. Hải Phòng chỉ ra hàng loạt sai phạm tại Dự án Khu dân cư phường Ái Quốc

Khởi động từ năm 2004 với kỳ vọng hình thành khu đô thị kiểu mẫu, Dự án Khu dân cư – Dịch vụ công nghiệp phường Ái Quốc (nay thuộc TP. Hải Phòng) đến nay vẫn chưa hoàn thiện sau hơn hai thập kỷ. Tại dự án này, Thanh tra TP. Hải Phòng đã chỉ hàng loạt sai phạm của chủ đầu tư là CTCP Đầu tư và Phát triển hạ tầng Nam Quang cùng các đơn vị liên quan.

Từ khu dân cư “kiểu mẫu” đến dự án chậm tiến độ

Theo đó, Thanh tra TP Hải Phòng vừa công bố Kết luận thanh tra (KLTT) số 32/KL-TTTP ngày 22/9/2025 về thanh tra chuyên đề các dự án có khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ, tồn đọng, kéo dài, hiệu quả thấp, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí theo chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ.

Trong đó, Dự án đầu tư xây dựng khu dân cư, dịch vụ phục vụ công nhân Khu công nghiệp phường Ái Quốc (trước đây là Dự án Khu dân cư, dịch vụ phục vụ công nhân Khu công nghiệp Nam Sách, xã Ải Quốc, huyện Nam Sách, Hải Dương) được UBND tỉnh Hải Dương (cũ) phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng từ năm 2004, phê duyệt điều chỉnh dự án vào các năm 2010, 2020, 2025.

Dự án do Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển hạ tầng Nam Quang (nay là CTCP Đầu tư và Phát triển hạ tầng Nam Quang – Công ty Nam Quang) làm chủ đầu tư. Mục tiêu góp phần thúc đây sự phát triển đô thị khu vực, giải quyết một phần về nhu cầu nhà ở và một số hoạt động dịch vụ khác cho cán bộ, công nhân viên, chủ các doanh nghiệp và các đổi tượng khác có nhu cầu. Diện tích đất thực hiện dự án là 26,7687 ha, tổng vốn đầu tư là hơn 184 tỷ đồng. Tiến độ thực hiện dự án theo phê duyệt điều chỉnh là phải hoàn thành toàn bộ trước ngày 31/12/2025.

Theo KLTT, quá trình triển khai, chủ đầu tư nhiều lần thực hiện dự án chậm so với tiến độ được phê duyệt, nhưng Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính) chưa xử lý kịp thời các vi phạm hành chính trong lĩnh vực đầu tư theo quy định. Công ty Nam Quang cũng không thực hiện chế độ báo cáo giám sát, đánh giá đầu tư theo quy định. Ngoài ra, Thanh tra cũng chỉ ra hàng loạt sai phạm khác của chủ đầu tư trong quá trình thực hiện.

Cụ thể, về việc chấp hành các quy định pháp luật trong quản lý sử dụng đất đai, Công ty Nam Quang được cấp 10 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) từ năm 2005. Nhưng theo Kết luận số 174/KL-TTCP ngày 25/01/2014 của Thanh tra Chính phủ, UBND tỉnh Hải Dương cấp 2/10 GCNQSDĐ (Khu CC1 và CC2) không đúng quy định. Sở Tài nguyên và Môi trường Hải Dương đã tham mưu UBND tỉnh Hải Dương thu hồi 10 GCNQSDĐ cũ và cấp lại 16 GCNQSDĐ mới cho chủ đầu tư.

Đến ngày 26/12/2005, Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Kết luận sỐ 5375/KLTTr-BTNMT về việc dự án chưa hoàn thành hạ tầng nhưng đã chuyển nhượng đất sai đối tượng. Sở Tài nguyên và Môi trường Hải Dương cũng có Kết luận kiểm tra số 209/KL-KT ngày 11/7/2006, xác nhận việc chuyển nhượng đất chưa đúng đối tượng tại dự án. Đến năm 2010, UBND tỉnh Hải Dương chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư, mở rộng đối tượng nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Về hiện trạng quản lý, sử dụng đất tại thời điểm thanh tra cho thấy, lô CC1 đã xây dựng 01 chợ theo quy hoạch chi tiết điều chỉnh năm 2018, 2025 nhưng chưa nghiệm thu hoàn thành; Lô CC2 được chuyển nhượng cho DNTN Nhu Yến xây dựng nhà hàng, nhưng chủ đầu tư chưa cung cấp hồ sơ liên quan.

KLTT đánh giá, đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường (trước đây là Sở Tài nguyên và Môi trường) chưa kiến nghị biện pháp xử lý đối với việc chủ đầu tư chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi chưa đủ điều kiện theo quy định. Đồng thời chưa xử lý hành vi chậm đăng ký biến động đất đai của Công ty Nam Quang đối với 4 lô đất.

Ngoài ra, Sở Tài nguyên và Môi trường ban hành 11 Thông báo kiểm tra hiện trạng và đánh giá đủ điều kiện chuyển nhượng 446 lô đất ở, trong khi Công ty Nam Quang chưa được nghiệm thu hoàn thành toàn bộ hạ tầng kỹ thuật. Đến thời điểm thanh tra, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng chưa thực hiện đầy đủ chỉ đạo của UBND tỉnh Hải Dương tại Văn bản số 106/TB-VP ngày 9/5/2025.

Đối với Công ty Nam Quang, tại báo cáo số 173/BC-SXD ngày 23/7/2024 của Sở Xây dựng xác định công ty này đã ký 265 hợp đồng chuyển nhượng khi chưa đủ điều kiện, không đảm bảo theo khoản 1 Điều 41 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ. Đồng thời, công ty này cũng chưa kịp thời thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai theo quy định khi có thay đổi về hình dạng, kích thước, diện tích, số hiệu thửa đất với 4 ô đất.

Hàng loạt sai phạm trong đầu, xây dựng và môi trường

Về việc chấp hành các quy định của pháp luật về xây dựng, Thanh tra TP Hải Phòng nhận định, Sở Xây dựng chưa tham mưu UBND tỉnh Hải Dương thành lập Hội đồng thầm định để thực hiện thầm định nhiệm vụ và đồ án quy hoạch xây dựng theo quy định mà thực hiện thẩm định theo các quyết định phân cấp. Do đó, việc thẩm định chưa phù hợp với các quy định pháp luật. Đến năm 2025, dự án đã được lập, thẩm định, phê duyệt điều chỉnh đúng thẩm quyền.

Tại Báo cáo số 173/BC-SXD ngày 23/7/2024 của Sở Xây dựng xác định, quá trình triển khai thực hiện Dự án, Công ty Nam Quang tổ chức lập dự án, hồ sơ thiết kế còn có một số thiếu sót, tồn tại đến nay chưa khắc phục được. Ngoài ra, chủ đầu tư còn được xác định đã tổ chức xây dựng một số hạng mục công trình không đúng với quy hoạch chi tiết xây dựng được phê duyệt năm 2010, 2018. Một số hạng mục thi công còn không đúng với thiết kế cơ sở đã thẩm định và phê duyệt.

Về việc bàn giao và quản lý hạ tầng kỹ thuật, UBND TP. Hải Dương ban hành Thông báo số 155/TB-UBND ngày 23/6/2025 về việc tiếp nhận quản lý, vận hành hạ tầng kỹ thuật Dự án Khu dân cư Ái Quốc giai đoạn 1. Tuy nhiên, UBND TP. Hải Dương và chủ đầu tư chưa có biện pháp xử lý việc chủ đầu tư thi công thiếu khối lượng một số hạng mục so với hồ sơ thiết kế cơ sở đã được thầm định, phê duyệt. Khu vực còn lại của dự án đến nay vẫn chưa nghiệm thu, bàn giao và đưa vào sử dụng, do còn tồn tại một số sai sót.

Về vấn đề môi trường, Công ty Nam Quang chậm thực hiện việc lập Báo cáo ĐTM và không cung cấp hoặc lưu trữ hồ sơ liên quan. Ngoài ra, UBND tỉnh Hải Dương đã cấp Giấy phép số 4131/QGP-UBND ngày 8/11/2018 cho Công ty Nam Quang về việc xả thải vào công trình thủy lợi, thời hạn 5 năm. Đến nay, giấy phép đã hết hiệu lực nhưng chủ đầu tư chưa hoàn thiện thủ tục đề nghị cấp Giấy phép môi trường theo quy định.

KLTT cũng chỉ ra, đến thời điểm thanh tra, Công ty Nam Quang không cung cấp đầy đủ hồ sơ khai thuế, không giải trình được căn cứ xác định giá và diện tích để kê khai nộp thuế. Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng chưa cung cấp thông tin về vị trí, diện tích đất thuộc diện kê khai nộp thuế. Do đó, Đoàn thanh tra không có cơ sở để đánh giá việc kê khai và thực hiện nghĩa vụ nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp của Chủ đầu tư.

Lê Phong