Tháo gỡ vướng mắc trong đấu giá quyền sử dụng đất tại Hà Nội

Tiến độ đấu giá quyền sử dụng đất trên địa bàn Hà Nội hiện nay vẫn còn chậm. Nguyên nhân được cho là bởi một số khó khăn, vướng mắc từ khâu thiết lập hồ sơ đấu giá đến chuẩn bị các thủ tục thực hiện đấu giá. Bên cạnh những khu đất đang chờ đấu giá, việc xử lý những khu đất đã đấu giá nhưng xảy ra sai phạm cũng gặp nhiều khó khăn trong công tác giải quyết.

Tiến độ đấu giá đất rất chậm

Theo báo cáo tình hình triển khai và tiến độ công tác đấu giá quyền sử dụng (QSD) đất trên địa bàn Thành phố của Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, năm 2022, Hà Nội đặt mục tiêu đấu giá khoảng 1.561,42ha đất tại 634 dự án.

Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay, UBND các quận, huyện, thị xã và Trung tâm Phát triển quỹ đất Hà Nội mới tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất tại 33 dự án với gần 5,9 ha đất ở (không tính đất xây dựng hạ tầng). Theo đó, Hà Nội thu được khoảng 3.106 tỷ đồng từ đấu giá quyền sử dụng đất (đạt khoảng 25% chi tiêu năm 2022; trong đó, số thu từ năm 2021 chuyển sang là 1.991 tỷ đồng).

Từ kết quả trên cho thấy tiến độ đấu giá quyền sử dụng đất trên địa bàn Hà Nội vẫn còn chậm. Nguyên nhân được cho là bởi một số khó khăn, vướng mắc từ khâu thiết lập hồ sơ đấu giá đến chuẩn bị các thủ tục thực hiện đấu giá. Việc bồi thường, hỗ trợ, thu hồi đất để thực hiện các dự án đấu giá chưa thực sự nhận được sự đồng thuận  của người dân bị thu hồi đất.

Việc xác định giá khởi điểm (phải thuê tư vấn xác định giá) còn chậm; phương pháp xác định giá đất còn gặp nhiều khó khăn. Mặt khác, việc ứng vốn từ Quỹ Đầu tư phát triển Thành phố đối với các dự án giải phóng mặt bằng tạo quỹ đất sạch để đấu giá còn vướng mắc theo Luật Đầu tư công…

Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất, từ nay đến cuối năm, UBND thành phố Hà Nội yêu cầu các ngành chức năng, UBND các quận, huyện, thị xã và Trung tâm Phát triển quỹ đất Hà Nội có trách nhiệm nghiên cứu, rà soát và thực hiện nghiêm, hiệu quả nội dung kết luận chỉ đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố tại mục 5.2 Kết luận số 52-KL/TU ngày 7/7/2022.

Kiểm soát chặt chẽ việc đấu giá quyền sử dụng đất, việc định giá đất, đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật, phù hợp với điều kiện thực tế của các khu vực trên địa bàn, góp phần tạo môi trường lành mạnh và tác động tích cực đến hoạt động đầu tư, kinh doanh bất động sản.

Sở Kế hoạch và Đầu tư tham mưu cho UBND thành phố Hà Nội việc tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất theo Nghị định của Chính phủ, Thông tư hướng dẫn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư; khẩn trương chủ trì phối hợp cùng các sở, ngành liên quan, hoàn thiện trình UBND thành phố ban hành Quy định một số nội dung về quản lý dự án đầu tư kinh doanh có sử dụng đất (trong đó có nội dung về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án kinh doanh có sử dụng đất), xong trước ngày 30/7/2022.

Hà Nội chỉ đạo các sở, ngành tập trung ưu tiên giải quyết các hồ sơ, thủ tục về giá khởi điểm (thuộc thẩm quyền UBND thành phố phê duyệt), quy hoạch, chấp thuận đầu tư dự án, thu hồi đất, giao đất, phê duyệt phương án đấu giá…, không để xảy ra việc giải quyết chậm, vượt thời gian quy định.

Đồng thời, các quận, huyện, thị xã đẩy nhanh việc tháo gỡ, giải quyết tồn tại, vướng mắc trong tổ chức thực hiện; thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc các địa phương và Trung tâm Phát triển quỹ đất Hà Nội thực hiện các quy trình, thủ tục, hồ sơ về đấu giá quyền sử dụng đất, đảm bảo công khai, minh bạch, hiệu quả, tuân thủ các quy định của pháp luật.

Hà Nội yêu cầu UBND các quận, huyện, thị xã, Trung tâm Phát triển quỹ đất rà soát, xây dựng kế hoạch đấu giá quyền sử dụng đất cụ thể theo lộ trình từng tháng từ nay đến cuối năm 2022, báo cáo kết quả về UBND thành phố trước ngày 25 hàng tháng.

Các địa phương phải thực hiện đầy đủ, đúng quy trình đấu giá quyền sử dụng đất, trong đó thông báo công khai việc đấu giá tài sản; hồ sơ, cách thức đăng ký tham gia đấu giá và khuyến khích tổ chức đấu giá theo hình thức trực tuyến; chủ động thực hiện thủ tục xác định giá khởi điểm; bổ sung quỹ đất đủ điều kiện tổ chức đấu giá.

Cùng với việc đẩy nhanh tiến độ đấu giá, các sở, ngành và địa phương phải thu tiền trúng đấu giá vào ngân sách theo đúng tiến độ, phương án đấu giá được duyệt; kiên quyết hủy quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá đối với các trường hợp người trúng đấu giá nhưng nộp ngân sách không đúng, đủ theo phương án được duyệt.

Cũng theo chỉ đạo của Hà Nội, Sở Tài nguyên và Môi trường tiếp tục theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình, kết quả thực hiện đấu giá, báo cáo UBND thành phố Hà Nội trước ngày 28 hàng tháng. Đồng thời, đề xuất UBND thành phố tổ chức giao ban định kỳ về đấu giá quyền sử dụng đất, chỉ đạo, đôn đốc, tháo gỡ các khó khăn vướng mắc hoặc làm việc với các đơn vị chậm thực hiện nhằm hoàn thành kế hoạch thành phố giao.

Xử lý 26 lô đất đấu giá có sai phạm tại huyện Đan Phượng

Liên quan đến công tác đấu giá đất trên địa bàn TP Hà Nội, chiều 19/7, tại cuộc họp báo thường kỳ, bà Nguyễn Thị Mai, Cục phó Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) cho biết, cơ quan này đang rà soát thêm một lần nữa để đề xuất với lãnh đạo các cấp xin phương án chỉ đạo tiếp theo đối với đơn kiến nghị của UBND huyện Đan Phương về việc xin công nhận kết quả trúng đấu giá đối với 26 lô đất có vi phạm.

Trước đó, hồi cuối tháng 2/2022, Cục Bổ trợ tư pháp ban hành Kết luận thanh tra về việc tổ chức bán đấu giá tài sản của Công ty đấu giá hợp danh Đông Á. Tại kết luận này, Cục Bổ trợ tư pháp đã chỉ rõ hàng loạt vi phạm trong việc tổ chức bán đấu giá đối với tài sản là quyền sử dụng đất tại khu chăn nuôi xã Đồng Tháp, huyện Đan Phượng, vào cuối tháng 9/2021.

Cụ thể, ngày 15/3/2021, UBND huyện Đan Phượng phê duyệt việc tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất ở khu chăn nuôi thuộc xã Đồng Tháp; trong đó, Công ty đấu giá hợp danh Đông Á được lựa chọn phối hợp cùng Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Đan Phượng thực hiện việc đấu giá. Đến ngày 25/9/2021, 48 thửa đất được đấu giá với sự tham gia của 76 khách hàng.

Quá trình thực hiện, Công ty đấu giá hợp danh Đông Á ban hành quy chế cuộc đấu giá có nội dung không đúng; không thông báo công khai ít nhất 2 lần trên báo in hoặc báo hình của Trung ương hoặc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (nơi có tài sản đấu giá) về việc thay đổi nội dung đấu giá đã được niêm yết, thông báo công khai.

Ngoài ra, công ty nêu trên không trực tiếp bán hồ sơ đăng ký tham gia đấu giá, không trực tiếp thu tiền bán hồ sơ cũng như không tiếp nhận hồ sơ đăng ký tham gia đấu giá, vi phạm quy định tại Điều 38 Luật Đấu giá tài sản.

Đáng chú ý, kết luận chỉ ra rằng, trong số 48 thửa đất trúng đấu giá chỉ có 22 thửa thực hiện theo đúng quy định của pháp luật; 22 thửa đất còn lại, Công ty đấu giá hợp danh Đông Á đã cho người không đủ điều kiện đấu giá tham gia đấu giá; 4 thửa khác không đủ điều kiện đưa ra bán đấu giá.

Từ cơ sở kết quả thanh tra, Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp quyết định xử phạt 35 triệu đồng với Công ty đấu giá hợp danh Đông Á về 3 hành vi vi phạm hành chính, gồm: "Ban hành quy chế cuộc đấu giá không đúng; thông báo khi thay đổi nội dung đấu giá đã thông báo công khai không đúng; bán, tiếp nhận hồ sơ đăng ký tham gia đấu giá không đúng". Đồng thời, xử phạt 15 triệu đồng với hành vi cho người không đủ điều kiện tham gia cuộc đấu giá và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là hủy kết quả đấu giá đối với 10 thửa đất (B5, D1, F1, F2, H2, G4, H3, I4, J2 và K1).

Ngoài ra, Cục Bổ trợ tư pháp yêu cầu UBND huyện Đan Phượng có văn bản không công nhận, phê duyệt kết quả đấu giá đối với 16 thửa đất (A1, D3, D4, E1, E2, E4, F4, G1, G2, G3, H1, J1, B1, H4, F3 và I2) đã được Công ty đấu giá hợp danh Đông Á bán đấu giá không đúng quy định của pháp luật; tiến hành kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của cá nhân thuộc Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện.

Đáng chú ý, Cục này còn kiến nghị UBND TP Hà Nội xem xét trách nhiệm của UBND huyện Đan Phượng ban hành phương án đấu giá đất vi phạm quy định Luật đấu giá tài sản.

Tuy nhiên, đến ngày 5/4, UBND huyện Đan Phượng có báo cáo, đề nghị Bộ Tư pháp không hủy và không thực hiện giải pháp không công nhận kết quả trúng đấu giá các lô đất trên với lý do, những người trúng đấu giá đã chuyển nhượng, nếu hủy kết quả sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi nhiều người, phát sinh vấn đề phức tạp.

Hồng Quang