Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất tiếp tục giảm 50% thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn trong năm 2026 nhằm kiểm soát lạm phát, hỗ trợ phục hồi kinh tế.
Giữ nguyên mức thuế như năm 2025, hỗ trợ ổn định giá xăng dầu
Ngày 17/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn trong năm 2026. Theo Nghị quyết, mức thuế bảo vệ môi trường được giữ nguyên như năm 2025, tương đương giảm 50% so với khung thuế trần quy định tại Nghị quyết 579/2018/UBTVQH14.
Cụ thể, mức thuế áp dụng từ ngày 1/1/2026 đến hết ngày 31/12/2026 được quy định như sau:
Như vậy, mức thuế bảo vệ môi trường năm 2026 được giữ nguyên đối với xăng, dầu, mỡ nhờn, chỉ riêng nhiên liệu bay tăng nhẹ từ 1.000 đồng lên 1.500 đồng/lít nhằm từng bước điều chỉnh phù hợp với quy định khung thuế hiện hành.
Chính phủ cho biết, việc tiếp tục áp dụng mức thuế giảm trong năm 2026 là cần thiết nhằm ổn định giá xăng dầu, kiểm soát lạm phát, và hỗ trợ phục hồi sản xuất – kinh doanh trong bối cảnh nền kinh tế vẫn đối mặt với nhiều thách thức từ biến động thị trường quốc tế.
Giảm gánh nặng chi phí, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp
Trình bày tờ trình trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh thuế bảo vệ môi trường là loại thuế gián thu, được tính trực tiếp vào giá bán sản phẩm, hàng hóa thuộc diện chịu thuế. Do đó, người tiêu dùng chính là đối tượng cuối cùng gánh khoản thuế này.
Theo ông Chi, việc tiếp tục giảm 50% mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn sẽ tác động trực tiếp đến giá bán lẻ xăng dầu trong nước, giúp giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, đồng thời hạ giá thành sản phẩm, qua đó hỗ trợ tăng khả năng phục hồi và mở rộng sản xuất – kinh doanh.
“Việc giảm thuế không chỉ giúp người dân tiết kiệm chi tiêu khi tiêu thụ xăng dầu mà còn góp phần giảm chi phí gián tiếp đối với nhiều hàng hóa, dịch vụ khác. Qua đó, tạo thêm dư địa tài chính cho các hộ gia đình và doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế còn khó khăn,” Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nói.
Ông cho rằng thuế bảo vệ môi trường là yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu trong nước. Việc điều chỉnh thuế suất vì vậy ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và là công cụ quan trọng giúp Chính phủ thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi.
Theo tính toán của Chính phủ, nếu từ ngày 1/1/2026 áp dụng trở lại mức thuế trần theo Nghị quyết 579/2018, giá bán lẻ xăng dầu sẽ tăng mạnh. Cụ thể, xăng có thể tăng 2.160 đồng/lít, nhiên liệu bay tăng 2.160 đồng/lít, dầu diesel, dầu mazut, dầu nhờn tăng 1.080 đồng/lít, dầu hỏa tăng 432 đồng/lít và mỡ nhờn tăng 1.080 đồng/kg.
Mức tăng này, nếu xảy ra, sẽ tác động tiêu cực đến lạm phát, làm gia tăng chi phí sản xuất, kéo theo áp lực tăng giá hàng hóa tiêu dùng, ảnh hưởng tới mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 – 2030.
Giải pháp kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường xăng dầu
Việc ban hành Nghị quyết tiếp tục giảm thuế trong năm 2026 được đánh giá là giải pháp cần thiết để kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường xăng dầu trong nước, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho phục hồi sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.
Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cũng cho rằng, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, Việt Nam cần đồng thời thực hiện nhiều chính sách tài khóa và tiền tệ linh hoạt để vừa kích thích tăng trưởng, vừa duy trì ổn định vĩ mô. Việc giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu là một trong những công cụ hữu hiệu trong gói chính sách này.
Theo Bộ Tài chính, với dự kiến sản lượng tiêu thụ xăng, dầu, mỡ nhờn năm 2026 tương đương năm 2025, thu ngân sách nhà nước sẽ giảm khoảng hơn 44.000 tỉ đồng so với kịch bản áp dụng mức thuế trần. Tuy nhiên, việc giảm thuế được cho là sẽ tác động tích cực đến tổng cầu nền kinh tế, thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư, qua đó bù đắp phần hụt thu bằng tăng trưởng kinh tế.
Khi chi phí đầu vào giảm, doanh nghiệp có thể mở rộng sản xuất, tăng sản lượng và tạo thêm việc làm, góp phần tăng nguồn thu ngân sách từ các sắc thuế khác. Ngoài ra, việc duy trì mức thuế thấp còn giúp ổn định tâm lý thị trường, đảm bảo nguồn cung xăng dầu trong nước, tránh các đợt tăng giá đột biến ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Theo Nghị quyết vừa được thông qua, từ ngày 1/1/2027, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn sẽ trở lại thực hiện theo Nghị quyết 579/2018/UBTVQH14 với khung thuế cao hơn hiện tại. Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhấn mạnh, trong giai đoạn 2025–2026, chính sách giảm thuế là biện pháp tạm thời, song mang ý nghĩa hỗ trợ phục hồi sản xuất và ổn định kinh tế vĩ mô, phù hợp với định hướng điều hành giá và mục tiêu phát triển bền vững của Chính phủ.
Chính sách tiếp tục giảm 50% thuế bảo vệ môi trường với xăng, dầu, mỡ nhờn trong năm 2026 thể hiện sự chủ động của Quốc hội và Chính phủ trong việc hỗ trợ nền kinh tế, giảm gánh nặng chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Giải pháp này không chỉ giúp ổn định giá xăng dầu trong nước mà còn đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát lạm phát, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.
Đinh Toàn