UBND TP Hồ Chí Minh vừa ủy quyền cho UBND xã, phường, đặc khu quyết định giá bán nhà ở phục vụ tái định cư do Nhà nước đầu tư xây dựng trên toàn địa bàn. Cơ chế này được áp dụng đến hết năm 2030, trong bối cảnh Thành phố đang đẩy nhanh hàng loạt dự án bồi thường, giải phóng mặt bằng và chỉnh trang đô thị.
Theo quyết định của UBND TP Hồ Chí Minh, UBND cấp xã nơi có dự án bồi thường được ủy quyền quyết định giá bán nhà ở phục vụ tái định cư do Nhà nước đầu tư xây dựng, không phụ thuộc vào địa bàn nơi quỹ nhà tái định cư được bố trí. Theo đó, nếu quỹ nhà tái định cư nằm ngay trên địa bàn của xã, phường, đặc khu có dự án bồi thường, cơ quan cấp xã nơi có dự án bồi thường sẽ quyết định giá bán. Trong đó, trường hợp người dân bị thu hồi đất tại một địa bàn nhưng được bố trí nhà tái định cư ở xã, phường hoặc đặc khu khác, thẩm quyền quyết định giá bán vẫn thuộc UBND cấp xã nơi thực hiện dự án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Tuy nhiên, trước khi đưa ra quyết định, UBND cấp xã phải lấy ý kiến bằng văn bản của UBND cấp xã nơi có quỹ nhà tái định cư và cơ quan, đơn vị được giao quản lý quỹ nhà. Quy định này nhằm tạo sự thống nhất trong quá trình xác định giá, đồng thời tránh tình trạng cùng một căn nhà nhưng được xác định các mức giá khác nhau. Giá bán phải tuân thủ quy định pháp luật và không được làm thay đổi mức giá đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt đối với cùng một căn nhà, ngoại trừ trường hợp được điều chỉnh theo quy định. Thời hạn ủy quyền được thực hiện đến ngày 31/12/2030 và áp dụng trên toàn địa bàn TP Hồ Chí Minh.
TP Hồ Chí Minh phân quyền cho cấp xã quyết định giá bán nhà tái định cư đến năm 2030.
UBND TP Hồ Chí Minh cũng lưu ý, nếu các văn bản quy phạm pháp luật liên quan được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới, dẫn tới thay đổi thẩm quyền quyết định giá bán nhà ở phục vụ tái định cư, việc thực hiện sẽ chuyển sang tuân theo quy định mới.
UBND cấp xã khi thực hiện nhiệm vụ phải rà soát đầy đủ hồ sơ pháp lý và hồ sơ xác định giá bán, bảo đảm tính đúng, tính đủ các khoản chi phí theo quy định. Đặc biệt, các khoản chi phí đã được ngân sách Nhà nước thanh toán hoặc những khoản không được phép tính vào giá bán sẽ không được đưa vào giá một lần nữa. Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc còn có sự khác biệt về chi phí đầu tư, nghĩa vụ tài chính về đất đai và các khoản chi phí liên quan, UBND cấp xã phải phối hợp với Sở Xây dựng, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng cơ quan quản lý quỹ nhà để làm rõ trước khi quyết định.
UBND TP Hồ Chí Minh giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu, hướng dẫn quy trình thực hiện thống nhất trên toàn Thành phố. Nội dung hướng dẫn bao gồm: Phương pháp xác định giá bán, thành phần hồ sơ, trình tự thực hiện, trách nhiệm cung cấp và kiểm tra số liệu, cũng như cơ chế phối hợp trong trường hợp một quỹ nhà được sử dụng để phục vụ nhiều dự án tái định cư.
Sở Xây dựng cũng có trách nhiệm rà soát, đề xuất điều chỉnh hoặc dừng việc phân quyền nếu các quy định pháp luật mới làm thay đổi thẩm quyền quyết định giá bán nhà tái định cư. Theo thông tin từ HĐND TP Hồ Chí Minh, Thành phố đang xây dựng kế hoạch triển khai 117 dự án, phấn đấu di dời khoảng 41.540 căn nhà trên và ven sông, kênh, rạch đến năm 2030. Các dự án được đặt trong tổng thể mục tiêu cải thiện môi trường, giảm ùn tắc, xử lý các điểm ngập úng và kiểm soát triều cường.
Trước đó, Đề án chỉnh trang đô thị khu vực nhà ở trên và ven sông, kênh, rạch giai đoạn 2025–2030 đã được UBND TP Hồ Chí Minh phê duyệt tại Quyết định 2988/QĐ-UBND. Đề án đặt công tác di dời nhà ở ven kênh, rạch trong mối quan hệ với đầu tư hạ tầng, chỉnh trang đô thị và bảo đảm trình tự pháp lý về đầu tư, đất đai. Đến tháng 7/2026, Thành phố tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu chuẩn bị quỹ nhà tái định cư và tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng. Báo cáo tại cuộc họp về tiến độ chỉnh trang đô thị cho thấy quỹ nhà tái định cư là một trong những nội dung cần được xử lý để bảo đảm tiến độ di dời người dân.
Trong bối cảnh đó, việc phân quyền quyết định giá bán nhà tái định cư cho cấp xã có thể rút ngắn thêm một khâu trong quá trình tổ chức thực hiện tại địa phương, nhất là khi các dự án bồi thường, giải phóng mặt bằng được triển khai trên địa bàn rộng sau khi tổ chức lại đơn vị hành chính.
Tuy nhiên, cùng với việc phân quyền, yêu cầu về kiểm soát giá bán cũng được đặt ra rõ hơn. Giá nhà tái định cư không chỉ liên quan đến nguồn lực đầu tư của Nhà nước mà còn tác động trực tiếp đến phương án bồi thường, hỗ trợ và ổn định chỗ ở của người dân bị thu hồi đất. Ở góc độ chỉnh trang đô thị, quỹ nhà tái định cư vì vậy không đơn thuần là phần việc phía sau của công tác giải phóng mặt bằng. Đây là một mắt xích có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ di dời và khả năng ổn định cuộc sống của người dân.
HĐND TP Hồ Chí Minh cũng từng ghi nhận yêu cầu chuẩn bị tái định cư phải đi trước một bước trong quá trình triển khai các dự án di dời nhà ven kênh, rạch; trường hợp chưa kịp quỹ nhà thì cần có phương án tạm cư phù hợp. Khi mục tiêu di dời được nâng lên khoảng 41.540 căn và triển khai thông qua 117 dự án, khối lượng công việc liên quan đến bồi thường, tái định cư và quản lý quỹ nhà sẽ tiếp tục tăng.
Thiên An